Tjip de Jong

Tip van Tjip 002: Acht principes om succesvol te veranderen in jouw organisatie

In deze tweede Tip van Tjip presenteer ik acht praktische principes om succesvol te veranderen in jouw werkpraktijk. Elk principe heeft wat mij betreft zijn waarde aangetoond in de dagelijkse praktijk. Zo weet je straks hoe je complexe strategische plannen kunt vertalen naar haalbare experimenten. Maar ook is het duidelijk waarom het noodzakelijk is bestaande routines ter discussie te stellen en waar nodig te vervangen. Veranderen is een vorm van leren en dat vraagt ruimte, uitproberen en discipline. Afsluitend hoor je nog de drie meest voorkomende bananenschillen waar veel organisatie over uitglijden. Je bent in 12 minuten weer helemaal bij!

Hoe het rijnlandsdenken werkt in organisaties: Tjipcast 007 met Jaap Peters

Hoe komt het dat nog zoveel mensen in organisaties vastlopen in regels, procedures en controlemechanismen? Waardoor kijken we bij vragen die gaan over visie, strategie en beleid altijd ‘omhoog’? En worden we slimmer van al die regels of staan ze vooruitgang juist in de weg? In deze Tjipcast ga ik in gesprek met adviseur, schrijver, ondernemer en ‘organisatieactivist’ Jaap Peters. Jaap is auteur van diverse boeken, waaronder De intensieve menshouderij en Bij welke reorganisatie werk jij? Als geen ander weet hij treffend uit te leggen welke effecten het eenzijdig economisch denken heeft op mensen, organisaties en onze samenleving. Maar Jaap gaat verder, hij biedt een praktisch alternatief: het Rijnlands denken. Vakmanschap, autonomie en het werk zelf mogen en kunnen organiseren staat centraal. De achterkant van organisatie volgt de voorkant en niet andersom. Een Tjipcast die je niet mag missen!


Deze cartoon is gemaakt door Lodewijk van Loko Cartoons

Speakersnotes

Tijdcodes

  • 01.25 Het Rijnlands denken, introductie samen met o.a. Matthieu Weggeman
  • 01.40 Slow Management, aandacht voor kwaliteit en ‘slow food’
  • 02.25 Hoe produceert een organisatie zichzelf en wat voor invloed heeft een organisatie op mensen?
  • 2.50 Werkt een organisatie niet juist ‘in mensen’?
  • 3.30 Het mentale model van een organisatie
  • 4.05 Verschil tussen Rijnlands denken en Angelsaksisch denken
  • 5.00 Mensen als een Human Resource 
  • 06.30 Het denken van Taylor: hoe pak je het initiatief van mensen af? Hier de link naar het hele boek
  • 08.00 Als mensen geen overzicht hebben over hun werk, dan nemen ze geen initiatief
  • 08.35 Regels zijn regels, ook dan stoppen mensen in de regel met denken, maar gaan ze alleen ‘uitvoeren’
  • 09.00 Economische noodzaak en relatie met het Angelsaksisch denken
  • 10.05 Dominante heersende klasse, rijk wordt rijker, arm wordt armer
  • 10.40 Marktwerking
  • 11.40 Intensieve Menshouderij: ‘wij sturen handjes op afstand’
  • 12.15 Failissement van TSN thuiszorg, voor meer achtergrond over deze casus, ga naar deze link.
  • 17.30 De achterkant van de organisatie volgt de voorkant van de organisatie en niet andersom
  • 18.20 Belang om professionals in organisaties te helpen, niet lastig te vallen met procedures
  • 18.40 Voorbeeld Max Verstappen die zijn banden verwisseld
  • 21.50 Het zit in mensen om te willen afbakenen en te versimpelen: noodzaak tot overzicht
  • 22.50 Belang van autonomie en zelf organiseren: pakken van eigenaarschap
  • 28.00 Rooster en planningsproblemen in organisaties, welke oorzaak zit hieronder?
  • 30.10 Balans tussen effectiviteit en efficiency, voordelen van schaalvergroting versus autonomie en gezamenlijkheid
  • 33.00 Krimpscholen, onderwijsfilosofie en gesprekken over ‘het nu’
  • 37.00 Besturingsfilosofie, wie heeft het stuur in handen van de organisatie?
  • 37.50 Prachtige woorden op papier, maar de praktijk is anders, hoe komt dat?
  • 38.11 Vergaderen: vergaderen is dagbesteding voor volwassen mensen
  • 40.10 Met schuld kun je schuiven, met schaamte niet
  • 42.00 De voorkant gaat in gesprek met de achterkant van een organisatie: dat helpt om een collectieve ambitie te verwezenlijken
  • 43.00 De klant centraal, maar die zit in mensen en niet in een organisatie
  • 47.00 Leiderschap klinkt mooi, maar is het niet gewoon initiatief nemen?
  • 47.45 Gespreid leiderschap in een team, hoe afstemming en coördinatie een rol speelt
  • 49.20 Zelf organiserende team, of zelf organiserende individuen?
  • 50.10 Voorbeeld van Lego cadeaus aan kinderen: waar is de gebruiksaanwijzing?
  • 51.30 hiërarchie en zelfsturing, hoe gaat dat samen?
  • 52.10 Wil je beginnen met veranderen, dan moet je overal beginnen
  • 54.00 Maatwerk, gereedschap en samenwerken
  • 55.30 De school voor vakmanschap: Waar liggen jou talenten? Hoe kunnen we die talenten verder ontwikkelen?

Tip van Tjip 001: Belangrijkste valkuilen in verandermanagement en wat eraan te doen

In deze eerste Tip van Tjip podcast krijg je in 12 minuten een praktisch overzicht van de belangrijkste valkuilen in de verandermanagement. Wat moet je vooral niet doen? Welke fouten worden veel gemaakt? Hoe voorkom je problemen en ontwikkel je een aanpak die werkt en effect heeft? Luister nu naar 6 praktische tips om je op weg te helpen!

Wie is de moderne mens? Tjipcast 006 met Ger Groot

Wie zijn wij als modern denkende mensen? Wat is onze identiteit en hoe worden wij vandaag de dag beïnvloedt door onze historie? In deze Tjipcast ga ik in gesprek met filosoof en schrijver Ger Groot. We identificeren belangrijke kenteringen en veranderingen die ons als moderne denkers in de 21ste eeuw hebben beïnvloedt. Zo is de gedachte dat wij individuen zijn (met bepaalde rechten) gek genoeg nog een zeer recente opvatting. Daarnaast verkennen we de rol die religie heeft onze identiteitsvorming. Ook verkennen we hoe vandaag de dag het ‘contractsdenken’ een steeds prominentere rol speelt in ons leven. Deze economische realiteit neemt zelfs de politieke functie over: alles draait om groei, kosten, baten en opbrengsten. Maar hoe erg is dit eigenlijk? Een tegengestelde beweging is de steeds bredere aandacht voor intuïtie, gevoel en emotie als thermometer om levenskeuzes op te baseren. Waarom is dit ‘gevoel’ vandaag de dag zo belangrijk? Een Romein of Ridder uit de Middeleeuwen zou zich hier niet snel door laten leiden! Kijk of luister naar een uitermate boeiend en mooi gesprek met de schitterende verteller Ger Groot!


Cartoon door Lodewijk van Loko Cartoons

Speakersnotes

 

Boeken die op tafel liggen

Tijdcodes

  • 01.40 Oratie Ger Groot
  • 01.50 Columns van Ger Groot in de Trouw
  • 02.20 Filosofische antropologie
  • 02.40 One damn thing after the other
  • 03.00 De mens denkt dat hij is opgenomen in de geschiedenis
  • 03.50 Een Middeleeuwer dacht heel anders: de rol van de eeuwigheid (verticaal)
  • 04.30 Historie van verleden naar de toekomst, pas toen ging de mens historisch denken
  • 05.30 De mens bezit natuurlijke rechten, maar hoe normaal is deze gedachte?
  • 06.10 De antwoorden zijn gebleven, maar de tijden zijn veranderd
  • 07.00 Dezelfde antwoorden, in een andere context. De relatie met god, bezien vanuit Kierkegaard. Ieder mens doet het op ‘zijn eigen’ manier
  • 08.30 Existentiële kwesties, dat kan niemand voor jou beantwoorden, link naar Jean Paul Sartre met praktijkvoorbeeld
  • 09.30 Persoonlijke afwegingen versus de ratio, waar vind je het antwoord op de vraag wat je roeping is?
  • 10.00 Authenticiteit
  • 12.00 Bezitsdrang, de rol van welvaart op onze identiteit
  • 13.00 De wetenschap kan niet zo heel goed uit de voeten met het specifieke, waarom is dat zo?
  • 14.00 De romantiek en het bestaansrecht van het individuele
  • 15.00 De opkomt van het nationalisme in de 18e eeuw, de link met het rationele, universele denken en de Franse taal
  • 15.30 De filosoof Herder en zijn denken, kijk hier voor meer informatie
  • 17.00 De mop van Kierkegaard: over een gek die uit het gekkenhuis ontsnapt
  • 18.40 René Descartes en zijn invloed op de wetenschap en ons wereldbeeld
  • 21.20 Verliefdheid, een tijdelijke vorm van waanzin. Wat maakt dat we hier ons hele leven aan koppelen?
  • 25.00 Het idee van het contract tussen mensen
  • 26.00 de tien geboden als contract
  • 31.00 Economisering van ons bestaan?
  • 36.00 De mens is helemaal niet zelfstandig en individueel, we zijn sociaal en handelen ook tegengesteld aan eigenbelang
  • 39.50 De industrialisatiefase. Wat heeft dit voor invloed op ons denken?
  • 42.40 De natuur is geen antropologisch wezen
  • 42.50 We moeten ons weer leren verhouden tot de natuur, daar zijn we wel volop mee bezig!
  • 44.00 Het leven verloopt niet in een ideale lijn, risico’s horen bij het bestaan, dat moeten we wellicht opnieuw leren aanvaarden
  • 46.40 Hoe ziet Ger de rol van het kwaad?
  • 49.30 Het kwaad is ook aantrekkelijk, het trekt aan!
  • 53.00 Stierenvechten als ritueel en blik op kwaad en goed
  • 55.00 De eliten in de samenleving
  • 58.00 Start van de democratie en wat kan een democratie wel en niet voor ons betekenen?

Goed leren rekenen op de basisschool: Tjipcast 005 met Marcel Schmeier

Hoe komt het dat kinderen in Nederland de afgelopen jaren steeds slechter zijn gaan rekenen? En belangrijker, hoe kunnen we dit verbeteren? Hier praat ik over met leerkracht, onderwijsadviseur en rekenexpert Marcel Schmeier. We analyseren de stand van zaken wat betreft rekenonderwijs in Nederland en reflecteren op de onderwijsvernieuwingen van de afgelopen 20 jaar. Marcel geeft met praktische voorbeelden en duidelijke onderbouwing aan waar het veelal mis gaat op de basisschool. Rekenen is een oerwoud geworden van plaatjes, tekst, verschillende aanpakken en vage vraagstellingen. Maar rekenen vraagt om iets anders. Bijvoorbeeld duidelijke instructie, herhaling, regelmatig oefenen en toewerken naar abstractievermogen. Het is hoog tijd dat de leerkracht aan zet komt en zich niet laat leiden door verleidelijke nieuwe rekenboeken, politieke vergezichten en hypes over leren. Dat leidt de aandacht juist af van de essentie. Kijk of luister nu naar buitengewoon boeiend gesprek waarin duidelijk wordt wat de effecten zijn van ongefundeerd vertrouwen in onderwijsmethodes zoals realistisch rekenen, 21st century skills en gepersonaliseerd leren. We bespreken ook wat er nodig is om het beter te doen: door terug te gaan naar de basis van rekenen. Een basis die nog steeds ontzettend waardevol is en kinderen bovendien veel vertrouwen geeft!


Lodewijk van Loko cartoons maakte deze cartoon bij Tjipcast 005 over leren rekenen op school!

Speakersnotes

 

Boeken die op tafel liggen

  • Effectief rekenonderwijs op de basisschool

  • Expliciete directe instructie

Tijdcodes

  • 0.41 Artikel NRC 1+1=11
  • 1.44 Waarom kunnen kinderen steeds minder goed rekenen? Additionele link met onderbouwing
  • 2.05 Onderzoek onderwijsinspectie naar de oorzaak naar de dalende resultaten in het rekenen. Additionele link met onderbouwing
  • 2.50 Speciaal basisonderwijs heeft geen specifieke rekenmethode, leerkracht doet het zelf, in het team
  • 3.35 De introductie van realistisch rekenen en ontdekkend rekenen. Lees er hier meer over.
  • 3.50 Wat is realistisch rekenen? Lees er meer over in deze blog van Marcel Schmeier
  • 4.45 Voorbeeld: over het tiental leren rekenen. Met extra uitleg hier
  • 5.00 Cognitieve overbelasting van het brein. Zie ook deze link
  • 6.05 Kinderen mogen op verschillende manieren tot een oplossing komen. Dat leidt tot verwarring. Liever kiezen voor één manier
  • 7.05 Belang van gezamenlijkheid in de rekenles. Dezelfde taal, woorden, aanpak en begrippen delen
  • 7.40 Belang van samen leren rekenen, gemeenschappelijkheid in de klas bevorderen
  • 8.10 Individuele leerroutes zetten druk op de gezamenlijkheid in een klas
  • 8.35 Op maat en gepersonaliseerd leren klinkt mooi, uitwerking is vaak: kinderen komen lager uit. Zie ook hierover deze link over de effecten van maatwerk in het onderwijs en meer over de staartdeling hier.
  • 8.50 13.000 kinderen verlaten per jaar de basisschool als slechte rekenaar
  • 9.00 Individualisme hoort niet thuis in een schoolklas, het leidt tot grotere verschillen. Resultaten worden ook slechter. Met name bij kinderen uit lagere sociaal economische klasse
    Zie hier een link naar het onderzoek van Andersen en Andersen.
  • 9.45 Wat is het doel van onderwijs? Leuke leestip.
  • 10.40 Het belang van het leerstofjaarklassensysteem
  • 11.20 Durf ambitie te hebben als school, stel zelf je ambities vast en laat het niet afhangen van toetsen
  • 12.08 Geen breuken meer in het onderwijs? Moet je niets van aantrekken als school, durf zelf doelen te bepalen! Neem ook die verantwoordelijkheid. Zie ook het initiatief lerarencollectief.
  • 13.39 Wat is expliciete directe instructie? Voor een uitgebreide uitwerking met antwoorden op de meest gestelde vragen, kijk hier.
  • 14.30 Het belang van voorbeelden uitwerken op het bord en vragen stellen. Bijvoorbeeld: hoe ben ik tot dit antwoord gekomen?
  • 15.20 De kracht van vragen stellen is cruciaal op school. Maar wel de juiste vragen!
  • 16.30 Voorkennis van kinderen verschilt enorm. De kunst is die voorkennis te activeren. Zie hierover dit artikel.
  • 17.35 We zijn kennis een trucje gaan noemen, dat is eigenlijk heel vreemd. Uitleg met voorbeelden
  • 18.20 Kennis leidt tot vaardigheden, daardoor wordt de wereld van kinderen groter
  • 18.50 Creativiteit heeft kennis nodig, anders is het niets. Link taxonomie van Bloom. Misvatting: te snel naar hogere niveaus. Terwijl de basis is ‘dingen kunnen onthouden’
  • 20.05 De leerkracht als expert, de leerling als beginner. Waar zit het verschil? Experts denken anders dan kinderen, kinderen zijn geen volwassenen
  • 22.05 Hoe geef je goede instructie op een Montessorischool waar verschillende niveaus bij elkaar in de klas zitten?
  • 23.44 Teveel differentiëren leidt tot teveel versnippering en dus leertijd. Zie hierover ook dit artikel
  • 24.00 Spanning tussen de individuele ontwikkeling van een kind en de groepsontwikkeling.
  • 24.50 Denkoefening: Is het ethisch juist elk kind een eigen leraar te geven? Stel dat het kon?
  • 25.20 Wetenschap krijgt steeds meer een plek op school, gelukkig maar! Hier de link naar het genoemde ‘Op de schouders van reuzen
  • 26.00 Hoe biedt je verschillende rekenstrategieën aan binnen een leerlijn? Van concreet naar abstract!
  • 28.20 Initiatief foutloos rekenen
  • 28.27 Zo leer je kinderen rekenen van Douwe Sikkes
  • 28.55 Hebben een kinderen een voorkeurstrategie? Nee, dat is een fabeltje. Het doel van onderwijs is de juiste strategie aanreiken
  • 29.40 Zijn we op scholen te voorzichtig geworden om kinderen iets te leren en te snel iets leuk, makkelijk of gaan vermijden? Succes behalen door iets te doen wat moeilijk is. Zie ook deze leestip van Marcel
  • 30.50 Aandacht voor reflectie op school. Reflectie kan pas bij beheersing op de stof. Zie ook dit onderzoek hierover
  • 34.00 De grootste uitdaging in Nederland wat betreft het rekenonderwijs
  • 34.40 Protocol ERWD: alles is verstrengeld, terwijl de uitdaging op school is te ontwarren, dat stapsgewijs oefenen met je kinderen. Zie ook deze link
  • 38.00 Belang van herhaling wordt meestal onderschat
  • 38.50 Rekenen leeft enorm in Nederland
  • 39.20 Klopt het dat breuken uit het curriculum worden gehaald? Zie ook dit artikel hierover
  • 41.00 De staartdeling die na 2002 (intro euro) is vervangen. Naar realistisch rekenen. 
  • 42.30 Waarom werkt de staartdeling zo goed? Zie ook hier
  • 44.50 Kan realistisch rekenen samenkomen met traditioneel rekenen?
  • 45.50 Rol van ouders
  • 49.40 Grootschalig onderzoek naar effectieve vormen van onderwijs: directe instructie werkt! Maar helaas is het niet overgenomen in het basisonderwijs. Meer hierover zie onder andere:
  • 50.00 Positieve beweging in ons onderwijs: de leerkracht centraal! Lees hierover ook zeker dit artikel.

Gamification en leren: Tjipcast 004 met Michael Hebben

Hoe is gamification onze wereld aan het veranderen? Per dag spelen honderden miljoenen volwassen en kinderen spelletjes. Online, offline, samen of alleen. Op een spelcomputer, op de tablet of aan tafel. Er worden zelfs complete toernooien georganiseerd. Het ontwikkelen en maken van spellen is één van de grootste groeimarkten van dit moment. Maar wat maakt een spel nou goed? Welke principes zitten erachter en hoe kan je dit toepassen in organisaties om professionals te ondersteunen in leren, innovatie en verandering? Daarover ging ik in gesprek met ondernemer en game expert Michael Hebben!


Lodewijk van Loko cartoons maakte deze cartoon bij Tjipcast 004 over gamification!

Speakersnotes

 

Tijdcodes

  • 0.47 Pong, het eerste spelletje op de Commadore 64
  • 02.30 Hoe kan je met spel principes verplichte opleidingen aantrekkelijker maken?
  • 04.20 De spaghetti challenge, eigenlijk is dit de marshmallow challenge
  • 04.40 Johan Huizinga, grondlegger van het concept: de spelende mens
  • 05.25 Gamification principes: gedrag, motivatie (beloning) en ervaring
  • 06.30 Voorbeeld van gamification in de zorg rondom verplichte trainingen, halvering van de trainingstijd
  • 07.50 Games verbeteren de wereld, dat is al aan het gebeuren
  • 08.00 Cultuur is ook een spel, gebaseerd op regels
  • 08.40 Beginnen met een spel? Op papier, niet direct met technologie aan de slag, dat hoeft niet
  • 09.00 Leren door fouten is een vorm van spelen, zonder fouten wordt er niet geleerd, fouten zijn belangrijk
  • 09.50 Pleasently frustrating
  • 10.20 Kunnen verliezen is aantrekkelijk, daardoor wil je iets nog een keer proberen
  • 10.45 Game mechanics: oplossingen in een ‘niet’ spelletjes wereld
  • 11.10 De bonuskaart van AH is ook een spelvorm
  • 11.55 Sociale interactie en spelen, je wilt spelen op een plek waar anderen dat ook doen, anders begin je niet
  • 12.20 Fortnight
  • 12.40 Veel games zijn zeer sociaal opgezet, wij (ouders, andere generatie) zien het alleen niet zo. Ouders maken zich zorgen, maar kinderen zijn juist sociaal bezig. De plek is alleen anders.
  • 15.00 Punten verzamelen, het werkt wel 🙂 net zoals zeldzaamheid dat ook doet
  • 16.00 Spellen en economische verdienmodellen
  • 16.30 Jane McGonigal’s boek reality is broken, check ook deze presentatie
  • 19.40 Wanneer beginnen mensen met spelen? Op zoek naar de trigger
  • 20.10 Spel wat begint met een challenge: HALO.
  • 21.30 Persoonlijke speltheorie
  • 27.10 Zorg handelingen met een speltheorie aantrekkelijker maken om te oefenen
  • 31.00 Welk effect heeft een verplichte training? Het is meestal vooral makkelijk te organiseren en controleerbaar.
  • 36.30 Rollenspel spelen, woorden wedstrijd en vissenkom leren: onverwachte uitkomsten
  • 40.30 De ervaring centraal stellen klinkt mooi, maar is in de praktijk ingewikkeld.
  • 41.10 Social meaning en epic meaning: bijdragen aan iets groters
  • 42.40 Afstemming tussen spelers en regels zijn cruciaal voor een spel. Je mag regels natuurlijk wel buigen
  • 43.10 Minecraft en fortnite: zelf het spel maken, oneindig spelen
  • 43.35 Cruciale ontwerpcriteria voor een spel: doel, gedrag, resultaat, beweging, motivatie
  • 44.20 Motivatie is niet altijd de sleutel tot succes.
  • 45.00 Verschillende vormen van beloningen
  • 45.30 Leefomgeving vergroten door te spelen
  • 46.00 Verder kijken dan punten geven als je wint. Ruimte maken om te falen en dat ideeën dus ook mogen falen.
  • 46.30 Gaming is geen project met een kop en staart, maar een proces, een filosofie.

Gespreid leiderschap: Tjipcast 003 met Frank Hulsbos

Is het mogelijk om als team te functioneren zonder een formele leider? Of is dit vooral een mooi sprookje wat in de praktijk lastig werkt? In deze Tjipcast spreek ik uitgebreid met Frank Hulsbos over gespreid leiderschap in organisaties. Frank doet een promotieonderzoek naar de rol van leiderschap in schoolorganisaties. Misschien nog wel interessanter is onze verkenning achter deze vraag: hoe komt het dat we het heel normaal zijn gaan vinden dat er in een organisatie hiërarchie is? Luister of kijk nu naar een heel boeiende Tjipcast over de spanning tussen leiden en volgen. Tussen werk coördineren en het werk doen. En over hoe macht verslavend kan zijn. Bovendien verkennen we welke bekwaamheden teams kunnen ontwikkelen om zonder klassieke aansturing effectief en efficiënt samen te werken aan verbetering en innovatie.


Lodewijk van Loko cartoons maakte deze cartoon bij Tjipcast 003 over gespreid leiderschap!

Speakersnotes

Boeken die op tafel liggen

Tijdcodes

  • 02.50 Visie, charisma, daadkracht en actiegerichtheid zijn kenmerken van een leider zoals we daar bekend mee zijn.
  • Link met thema dwangmatige routines en gebrek aan vernieuwing vanwege hardnekkige patronen in organisaties: Verslaafd aan organiseren
  • 05.00 Minder zien we als leiderschapskwaliteiten: vragen stellen, vertragen, reflecteren, inhoudelijk ergens heel goed in zijn
  • 05.40 definitie van gespreid leiderschap
  • 08.20 Voorbeeld uit de praktijk: Comenius College Hilversum
  • 09.30 Spanning tussen hierarchisch ingerichte organisatie en gespreid leiderschap
  • 10.00 kan gespreid leiderschap samengaan met een klassieke hiërarchie? Ja dat kan.
  • 12.00 Managers zijn juist erg enthousiast over gespreid leiderschap, hier hoor je waarom
  • 17.00 Dictatorvirus, slecht voorbeeld doet slecht volgen. Macht is verslavend, dus daar moet je iets mee
  • 18.00 Macht als paradox. Als je meer focust op anderen dan krijg je meer invloed van een groep. Maar diezelfde mensen die over langere tijd invloed zijn gaan ander gedrag vertonen.
  • 20.30 Waar kan je beginnen met gespreid leiderschap? Toetsing, stage of andere onderwerpen?
  • 22.40 Coördineren in een organisatie krijgt een hogere beloning dan inhoudelijk expert zijn
  • 23.00 VO raad competenties voor schoolleider, wat moet je dan kunnen?
  • 24.15 Over schoonmaakbedrijf Schoongewoon
  • 27.00 Gespreid leiderschap kost meer tijd, waar gaat die tijd in zitten?
  • 29.40 Welke voorwaarden heb je nodig om tot gespreid leiderschap te komen?
  • 32.00 Boven geschikt en ondergeschikt, wat doet dat met mensen?
  • 35.40 Betekenisvol werk doen, relatie met Bullshit Jobs
  • 37.00 Invloed uitoefenen op je werk is belangrijk, sterker nog het niet kunnen is slecht voor je gezondheid
  • 38.10 vakmanschap vraagt leiderschap over jezelf. Hoe is de relatie met gespreid leiderschap?
  • 42.00 Wat is de rol van HR (M) in het verder brengen van gespreid leiderschap?
  • 46.50 Emancipatie van werk en de rol van leiderschap
  • 47.40 Wat te doen als je school er slecht voor staat?
  • Meer weten over gespreid leiderschap? Check zeker ook:

Het belang van autonomie en zelfsturing: Tjipcast 002 met Maarten van Buuren

Wat kunnen we vandaag de dag leren van Spinoza? Over deze vraag ga ik in gesprek met Maarten van Buuren, emeritus hoogleraar Franse Literatuur en Spinozakenner. Maarten van Buuren schreef meerdere boeken over het werk van Spinoza en vertaalde de Ethica, dat wordt beschouwd als één van de belangrijkste filosofieboeken ooit geschreven. Maarten introduceert in deze Tjipcast op heel heldere wijze het denkwerk van Spinoza en maakt zijn filosofie bovendien toegankelijk en relevant voor de 21ste eeuw. Wat betekent rationeel denken eigenlijk? Hoe is dit gerelateerd aan onze sociale omgeving? Hoe ontwikkel je een zelfstandig en autonoom denkkader van waaruit je ‘het goede leven’ kunt leiden? En hoe kom je als individu vandaag de dag aan het stuur van je eigen leven en word je niet slachtoffer van al die prikkels van buitenaf? Daarover gaat deze uitermate boeiende Tjipcast!


Deze tekening is gemaakt door Lodewijk van LOKO Cartoons

Speakersnotes

Boeken die op tafel liggen:

Tijdcodes

  • 2.40 Het woord God, het woord rede, wat betekent het?
  • 4.40 Toelichting woordveld en betekenisveld.
  • 4.50 Samenvatting van Spinoza zijn filosofie door Maarten, de Ethica ‘richtlijnen voor het goede leven’.
  • 5.30 De rede en redelijkheid, maar de rede heeft ook een sociale betekenis of wel gemeenschapszin.
  • 6.45 De term rede heeft meerdere betekenissen: verhouding, oorzaak, ratio, boekhouden. Centraal staat wel logisch denken, dat komt voor uit gemeenschapszin.
  • 8.58 Hoe komt het dat zoveel mensen geluk en rust halen uit het werk van Spinoza?
  • 9.42 Eigengerechtigheid. Het van eigen recht zijn; het verwerven van zelfstandigheid, ontworstelen van bevoogding door allerlei instanties.
  • 10.40 Leren zelfstandig denken, ontworstelen aan je ouders, opvoeders, opnieuw leren denken volgens je eigen logische denken. Niet zaken vanzelfsprekend overnemen.
  • 11.35 Alles opnieuw ordenen en toetsen aan je eigen kritische denken. Je maakt het jezelf eigen. Dan heb je ook geen opvoeder meer nodig.
  • 12.12 Tweedehands kennis. Hier een link naar een artikel van Joseph Kessels over dit denken.
  • 13.35. Verschil of je oud bent geworden en je dit maar moeilijk kunt accepteren, Spinoza gaat verder: je moet het je eigen maken. Het opnemen, dat gaat veel verder dan accepteren. Je leert ermee samen te vallen.
  • 15.15 Actief versus reactief
  • 15.50 De mens als bewust wezen
  • 16.20 Passies = leiden aan.. Spinoza ziet passies als dat je lijdzaam aan de omstandigheden bent overgeleverd. Dat is het kwaad volgens Spinoza. Het goede begint als je de passies volgens het logisch denken transformeert tot acties.
  • 17.20 Aan het stuur van je eigen leven: Van eigen regie zijn.
  • 17.49 Eigen meester niemands knecht.
  • 18.50 Durf te denken, link naar de Duitse filosoof Immanuel Kant.
  • 20.20 Kritische grondhouding naar prikkels van buiten af, zelfs richting mensen die stellen het beste met je voor hebben.
  • 21.12 De rede als rechter in je hoofd.
  • 23.05 Innerlijke eigenmaking, wat voor richtlijnen geeft Spinoza? De brug tussen kritisch denken en een levenslange training in de aanvaarding van de dingen die goed voor je te zijn.
  • 23.50 Hoe train je jezelf dan? Verkenning van meditatie als voertuig. Rust, besef, aansluiting met kritisch aanschouwen van prikkels.
  • 31.20 Leef je in de passies en reageer je alleen op impulsen of slaag je erin vertraging in te bouwen?
  • 33.02 Hoe weten we nou objectief gezien wat de weg naar het goede leven is?
  • Over zelf evidentie en weldenkend zijn, weloverwogen keuzes maken.
  • 33.50 Autonomie is juist een oproep tot een verhouding tot het geheel. Tot de gemeenschap, de organisatie, het netwerk, etc.
  • 39.45 Verschillende vormen van kennis die Spinoza onderscheidt en of deze hoogste vorm van kennis (intuïtieve vorm van kennis) over te dragen is?
  • 44.10 Coaching en Spinoza.
  • 46.40 Emancipatie en het denken van Spinoza in het onderwijs.
  • 47.20 De paradox van opvoeden en leren (van eigen leg laten zijn vs. vorm van gezag).
  • 48.10 Zelfstandigheid en de rol van gezag.

Leren en opleiden aantrekkelijk maken: Tjipcast 001 met Joseph Kessels

Hoe maak je van je van leren en opleiden in een organisatie een aantrekkelijke activiteit?

Ik ga over deze vraag in gesprek met Joseph Kessels, emeritus hoogleraar onderwijskunde en oprichter van het adviesbureau Kessels & Smit, The Learning Company. We zijn lange tijd collega’s geweest en werken nog steeds nauw samen. Zo heb ik met Joseph het filosofieboek geschreven Denken in organisaties, pleidooi voor een nieuwe Verlichting en werken we samen aan een onderzoek over hoe jonge musici van elkaar leren in het Meesters en Gezellen programma. Wat is er nodig om in organisaties het feitelijke werk als uitgangspunt van leren te zien? En wat voor organisatiekenmerken bevorderen professionele ontwikkeling of zetten er juist de rem op? Is het mogelijk professionals te verplichten om te leren? Daarover gaat dit gesprek.


Lodewijk van www.lokocartoons.nl maakte deze fraaie tekening na het gesprek met Joseph!

Speakersnotes