Onderwijs

1+1=11. Wat is de zin en onzin van onderwijsvernieuwing? Tjipcast 072 met Ivar Troost

In het afgelopen jaar schreef ik om de week een onderwijsblog voor de website van NRC. Al deze stukjes zijn gebundeld in een boek: 1+1=11, over de zin en onzin van onderwijsvernieuwing. In deze podcast ga ik met Ivar Troost in gesprek over de thema’s die centraal staan in het boek. We praten over leren rekenen, schrijven en lezen. Maar ook over de pauzetijden die onder druk staan op de basisschool met vervelende gevolgen voor kinderen en leerkrachten. Maar er komen meer thema’s voorbij: groene schoolpleinen, hoogbegaafdheid, ICT en wat een schoolleider nou precies goed maakt. We werken zo toe naar de hamvraag in Tjipcast 072: Wat is de zin en onzin van onderwijsvernieuwing vandaag de dag?

www.lokocartoons.nl

Hoe komt het dat sommige mensen innovatief en ondernemend zijn en anderen niet? Tjipcast 069 met Paul Delnooz

Om bovenstaande vraag te beantwoorden is het volgens mijn gast wetenschapper en adviseur Paul Delnooz noodzakelijk om ons onderwijssyteem beter te begrijpen. Onderwijs gaat volgens hem al lang niet meer om creatief leren nadenken, maar vooral om het kunnen reproduceren, imiteren en nadoen. Met als doel toegang te krijgen tot een soort ‘universele cultuur van de waarheid’. Dit speelt met name in het middelbaar en hoger onderwijs een belemmerende rol als het gaat om innovatie, vernieuwing en ondernemerschap. Het lokt passiviteit uit en zet de rem op creativiteit, twijfel en kritisch denken. De spannende vraag is hoe een onderwijssysteem zichzelf kan inrichten om die innovatie en vernieuwing juist aan te moedigen. Kan dat eigenlijk wel? Is het mogelijk onderzoek, leren en kennisontwikkeling hand in hand te laten gaan zonder dat de leerling eenzijdig luistert naar de expert? En zo ja: hoe doen we dat dan? Luister nu naar aflevering 069 met Paul Delnooz toekomstbestendig onderwijs!

www.lokocartoons.nl

Boeken van Paul Delnooz:

De school is dicht! Wat vinden Willemijn (5) en Abel (7) daarvan? Tjipcast 068

Nu we bijna anderhalve week thuis zijn is het hoog tijd een podcast met twee van onze kinderen op te nemen. Dat stond hoog op het verlanglijstje! Samen met Willemijn (5) en Abel (7) toveren we daarom deze middag mijn zolderkamer om tot podcast studio. Dat leidt tot een interessant gesprek over ‘hap en sappen’, rekenen, thuis naar school gaan, leren zwemmen (bang om te zinken) en (nep-echte) oorbellen. Luister nu naar een chaotisch maar gezellig gesprek over thuis blijven! Je kunt onze opname ook op youtube bekijken!

Wat is de toekomst van ons hoger onderwijs? Tjipcast 064 met Ad Verbrugge

Hoe kunnen we als samenleving onderwijs de waardering geven die het verdient? En waarom investeren we als land meer in het einde van iemands leven, dan aan het begin? Spannende vragen die Ad Verbrugge – filosoof en voorzitter van Beter Onderwijs Nederland – in directe relatie brengt met de staat van ons huidige hoger onderwijs. En er zijn best wat onderwerpen in het hoger onderwijs die aandacht vragen. Zo is op steeds meer hogescholen en universiteiten de voertaal Engels. En in toenemende mate staat er druk op kleine studies en opleidingen, die niet genoeg ‘rendabel zijn’. De marktwerking dringt ook door in de toetsen en examens. Multiple choice, digitaal, open boek tentamen of uitgebreide reflectieverslagen hebben de voorkeur. Met strenge exameneisen die veelal niets met de inhoud te maken hebben. Maar worden studenten hier beter van? En is het ĂĽberhaupt wel zo’n goed idee volledig mee te gaan in dit marktdenken? Is Nederlands als taal echt ‘voorbij’? Moet alles in het Engels? En welk effect heeft het op de kwaliteit van ons onderwijs? Volgens Ad Verbrugge staan we onvoldoende stil bij wat de verengelsing doet met doceren, denken, leren en discussiĂ«ren. Het is goed te doen voor buitenlandse studenten, maar leiden we hiermee ook Nederlandse toponderzoekers op? Breder beschouwd: Wat doet internationalisering en een sterke externe (marktgerichte) blik met docenten, wetenschappers en studenten? Wat inmiddels wel duidelijk begint te worden is dat de schrijf- en leesvaardigheid van veel studenten slechter wordt. Liever werken we met moderne digitale opdrachten, online portfolio’s en multiple choice toetsing. Maar wat deze vorm van onderwijs met leren beargumenteren, lange stukken tekst kunnen analyseren en bijvoorbeeld een essay of scriptie schrijven is twijfelachtig. Volgens Ad Verbrugge is het hoog tijd dat hogescholen en universiteiten zich openlijker uitspreken over de kwaliteit van onderwijs. En dus weerstand durven bieden tegen digitalisering, internationalisering en totale marktwerking. Inderdaad, er zijn steeds meer studenten. En ja, dat zet druk op de tijd die er is. Is dit echter een vrijbrief om schrijfopdrachten, dialoog, discussie en verdieping te vermijden? Maar, als we dit willen aanpakken, waar beginnen we dan? Deze podcast is opgenomen in aanloop naar het congres toetsen en examineren in het hoger onderwijs waar Ad Verbrugge gastspreker is.

Enkele publicaties van Ad Verbrugge die de moeite waard zijn om te lezen:

Hoe zit het nu eigenlijk met het geld in het onderwijs? Tjipcast 063 met Ton van Haperen

Hoe kan het dat in de afgelopen jaren de uitgaven aan onderwijs stijgen, maar de salarissen nauwelijks? Is er een relatie tussen onderwijsbestuurders die alsmaar willen innoveren en de druk die leerkrachten en docenten voelen in de klas als het gaat om kwaliteit, aandacht en begeleiding? Snapt iemand nog hoe het zit met al die onderwijsorganisaties, belangenbehartigers, adviseurs en ‘bovenbestuurlijke’ organisaties elk met hun eigen visie, missie en verbeterplannen? En heeft de invoering van de lumpsum gezorgd voor een verbetering of juist een verslechtering van ons onderwijs? Over dit soort vragen praat ik met leerkracht, lerarenopleider en publicist Ton van Haperen. We verkennen de spanning tussen ambitieuze ‘tekentafel’ plannen en de praktijk van alledag op (middelbare) scholen. Over de haalbaarheid van gepersonaliseerd leren, het effect van rendementsdenken op professionals en wat het verschil is tussen een goede en slechte leraar. Luister nu naar een belangrijk gesprek over geld, inkomsten, uitgaven, verspilling, leerpleinen en onderwijsinnovatie. Met.. een weg vooruit.

www.lokocartoons.nl

Enkele boeken geschreven door Ton van Haperen

Dialoogbijeenkomst over ruimte voor leerlingen en studenten om het beste uit zichzelf te halen. Tjipcast 62 #toekomstonderwijs

In deze derde dialoogbijeenkomst zijn we te gast bij Hotelschool Den Haag in Amsterdam. We verkennen het thema ‘ruimte voor leerlingen en studenten om het beste uit zichzelf te halen. Aan tafel zitten Frank LĂ©onĂ©, Paul Delnooz en Jeffrey Meijer. Om ons heen zitten ongeveer zestig deelnemers. Dit zijn studenten, leerlingen, leerkrachten, docenten en onderwijsleiders. Ook enkele initiatiefnemers van het discussiestuk Toekomst van ons onderwijs praten mee. Aan de hand van stellingen en discussie verkennen we thema’s zoals toetsing, motivatie, de rol van begeleiding, stress en het belang van persoonlijke ontwikkeling in moderne tijden. Luister nu mee!

Links en bronnen die ter sprake kwamen tijdens deze dialoogbijeenkomst:

Dialoogbijeenkomst over nieuwe arrangementen voor werken, onderzoeken en (leven lang) ontwikkelen. Tjipcast 61 #toekomstonderwijs

In deze derde dialoogbijeenkomst zijn we in Utrecht en verkennen we hoe onze samenleving een leven lang ontwikkelen kan ondersteunen. En wat hier voor nodig is. We brengen verschillende dilemma’s en vraagstukken die hieraan ten grondslag liggen in kaart. En we bespreken succesvolle lokale en landelijke strategieĂ«n samenwerkingsverbanden. Daarnaast leggen we de relatie met een sterke vroege start, met het basis- en voortgezet onderwijs en de rol van docenten en leerkrachten. Ook impliciete opvattingen over leren, ontwikkelen en werken komen aan bod. Is een leven lang leren voor iedereen een aantrekkelijk perspectief? Aan tafel zitten Erik Stam (hoogleraar strategie, organisatie en ondernemerschap), Rob Mudde (vice rector magnificus in het college van bestuur TU Delft) en Henk Hagort (voorzitter van het college van bestuur van Hogeschool Windesheim). Om ons heen zitten ongeveer 60 gasten. Dit zijn docenten, bestuurders, leerkrachten en ondernemers. Via de toekomst van ons onderwijs volgt nog een uitgebreide schriftelijke uitwerking.

Dialoogbijeenkomst over een sterke, vroege start. Tjipcast 059 #toekomstonderwijs

Luister nu naar de tweede dialoogbijeenkomst over het discussiestuk Toekomst van ons onderwijs. Het thema van deze bijeenkomst is een sterke, vroege start. Een initiatief dat is genomen door een brede coalitie van onderwijsorganisaties. Op 13 februari waren we te gast bij de Willibrordschool in Rotterdam. Een vroege sterke start is Ă©Ă©n van de vijf ankerpunten uitgewerkt in het discussiestuk De toekomst van onderwijs. In deze podcast hoor je hoe aan de hand van stellingen wordt gediscussieerd en uitgewisseld. Drie experts reflecteren op de denkrichting en opvattingen uit het publiek. Dit zijn Magda Heijtel, Rene Peeters en Jos van Zutphen. In de zaal zitten onder andere collega’s afkomstig uit de kinderopvang, diverse brancheverenigingen, MBO opleidingen, basisscholen, gemeentes en voorschoolse opvang. Je kunt reageren op social media door gebruik te maken van de #toekomstonderwijs. Je bent van harte welkom te participeren in aankomende dialoogsessies. Check dan: www.toekomstvanonsonderwijs.nl

Dialoogbijeenkomst over toegang tot onderwijs en gelijke kansen. Tjipcast 058 #toekomstonderwijs

Luister nu naar de eerste dialoogbijeenkomst over het discussiestuk Toekomst van ons onderwijs. Het thema van deze bijeenkomst is toegang tot onderwijs en gelijke kansen. Een initiatief dat is genomen door een brede coalitie van onderwijsorganisaties. Op 10 februari waren we te gast bij ROC Mondriaan in Den Haag. Toegang tot onderwijs en gelijke kansen is Ă©Ă©n van de vijf ankerpunten uitgewerkt in het discussiestuk De toekomst van onderwijs. In deze podcast hoor je hoe aan de hand van stellingen wordt gediscussieerd en uitgewisseld. Drie experts reflecteren op de denkrichting en opvattingen uit het publiek. Dit zijn Louise Elffers is lector Kansrijke schoolloopbanen in een diverse stad op de HvA en universitair docent Onderwijswetenschappen op de UvA, Sylvia Pronk, interim-directeur werkzaam bij De Haagse Scholen en Hanke Korpershoek, universitair hoofddocent verbonden aan het GION Onderwijs/Onderzoek instituut van de Rijksuniversiteit Groningen. Je kunt reageren op social media door gebruik te maken van de #toekomstonderwijs. Je bent van harte welkom te participeren in aankomende dialoogsessies. Check dan: www.toekomstvanonsonderwijs.nl

Hoe zorg je er in Zeeland voor dat middelbare scholieren kiezen voor een loopbaan in het onderwijs? Tjipcast 056 met Saskia Szarafinksi en Gorik Hageman

In de regio Zeeland werken diverse middelbare scholen en een pabo lerarenopleiding intensief samen om het lerarentekort aan te pakken. Ze kiezen bewust voor een lange termijn perspectief: het vak van leerkracht aantrekkelijk maken voor jonge scholieren. Maar hoe doe je dat? En waar begin je? In deze podcast interview ik twee trekkers van dit regionale samenwerkingsverband: Saskia Szarafinski en Gorik Hageman. Hoe krijg je middelbare scholieren geĂŻnteresseerd in een loopbaan in het onderwijs? Hoe laat je ze kennismaken met het vak? En wat vraagt dit van scholen en begeleiders om dit van de grond te trekken? Luister nu naar een gesprek over wonen en werken, de mysterie van de lerarenkamer, cijfers die niet liegen, websites met data en nog veel meer! Deze podcast breng ik uit in co-creatie met Arbeidsmarktplatform PO.