Dit is de zevende aflevering in de podcastreeks over werken in het onderwijs, gemaakt op uitnodiging van het Nationaal Kennisinstituut Onderwijs (voorheen het NRO) en de programmacommissie Werken in het onderwijs.

In deze aflevering ga ik in gesprek met Sietske Waslander en Anko van Hoepen. Sietske is hoogleraar sociologie en verbonden aan TIAS School for Business and Society. Ze doet onderzoek naar sturingsprocessen in het onderwijs op stelsel-, organisatie- en regionaal niveau. Anko van Hoepen is bestuursvoorzitter van SPO Utrecht, een bestuur van meer dan 35 openbare scholen in de stad Utrecht.

We gaan in gesprek over de vraag: wat mogen we (en wat kunnen we) verwachten van regionale sturingsnetwerken in het onderwijs? We doen dit door het onderzoeksproject Sturen met ruimte: regionaal bestuur in het onderwijs te bespreken en specifiek de publicatie De regio als bestuurlijk schaalniveau. Deze publicatie is gebaseerd op een empirische studie naar 30 regionale sturingsnetwerken. Ze verkennen wat deze netwerken opleveren, wanneer ze goed werken, en wat er nodig is om van overleg naar impact te komen.

Onderwerpen die aan bod komen:

🧩 Wat is een regionaal sturingsnetwerk en wat bedoelen we eigenlijk met ‘regio’?

🧭 … waarom gedeeltelijke overlap van netwerken veelal lastigs werkt in de praktijk

🤝 Bestuurlijk vermogen: het belang van onderling vertrouwen, informatie delen, gedeelde betekenisgeving én ruimte voor discussie

☕ De sleutelrol van netwerkcoördinatoren (en waarom “belletjes en kopjes koffie” ertoe doen in de dagelijkse praktijk)

🏙️ Praktijkvoorbeelden uit Zeeland en Utrecht, inclusief ‘dakpanvergaderingen’ en stadstafels

🔎 Hoe kan je als bestuurder netwerkafspraken vertalen naar wat er gebeurt in de school en in de klas?

Belangrijkste linkjes en bronnen van de aflevering:

• Sturen met ruimte: regionaal bestuur in het onderwijs
• De regio als bestuurlijk schaalniveau
• Eerdere podcast met Anko van Hoepen

Het Nationaal Kennisinstituut Onderwijs heeft rondom dit onderwerp ook andere relevante bronnen beschikbaar:

• Werken en leren in externe netwerken
• Alle afleveringen van de podcastreeks komen uiteindelijk op deze pagina van het NKO te staan: Werken in het onderwijs.

Meer weten over de podcastreeks?

Deze serie wordt gemaakt op uitnodiging van het Nationaal Kennisinstituut Onderwijs (NKO) en de programmacommissie Werken in het onderwijs. In elke aflevering gaat Tjip de Jong met een onderzoeker en een onderwijsprofessional in gesprek over wetenschappelijk onderzoek, en wat dit betekent voor het werk in de onderwijspraktijk. Het doel is om de dialoog tussen praktijk en wetenschap te versterken door perspectieven en ervaringen te delen. Wil je alle afleveringen raadplegen? Kijk hier! Werken in het onderwijs.

Heb je vragen of suggesties? Laat een reactie achter via https://tjipcast.nl/vraag.

Tijdstempels

00:00 Introductie en samenwerking NKO

00:40 Gasten en centrale vraag

01:05 Onderzoeksproject en publicatie

01:35 Onderzoeksteam en primair onderwijs

03:24 Wat is een (regionaal) sturingsnetwerk?

03:43 In hoeveel netwerken zit een bestuurder?

05:03 De “tussenlaag” groeit

05:51 Definitie: netwerk, sturingsnetwerk, regio als schaalniveau

06:44 Sociaal kapitaal + geografische bril

07:41 Netwerken mét en zónder geografische binding

09:34 Zeeland vs. Utrecht

11:53 Drie voorbeelden

14:20 Strategisch gedrag

15:23 Bestuurlijk vermogen

16:46 Bestuurlijke prestaties

20:03 Waarom samenwerken nodig is

22:20 Waar komen netwerken vandaan?

25:51 Hoe zorg je dat de “lepel de soep raakt”?

27:02 Rol netwerkcoördinator

30:54 Wat vraagt dit van bestuurders?

33:16 Complexiteit

36:55 Vraag van Marco Snoek

39:01 Wat is anders bij sturingsnetwerken?

42:32 Opbrengsten onderzoek

44:04 Estafette en dakpanvergaderingen

46:37 Vervolgonderzoek

47:55 Vervolgonderzoek

48:48 Afsluiting