Een schoolgebouw uit 1898 dat het bombardement overleefde, waar ooit het hoofd der school boven de klas woonde en waar wijkbewoners nog verhalen over de oorlogstijd kunnen vertellen. Dat is het decor van een loopbaan die bijna vijftig jaar onderwijs in Rotterdam-Zuid beslaat. Ik ben te gast bij Marja van Driel Kramer, schoolleider van basisschool De Nieuwe Haven in Rotterdam Zuid. Ik ga met haar in gesprek over een loopbaan die bijna 50 jaar bestrijkt bij PCBO. PCBO is een stichting met een historie van meer 125 jaar! We lopen door de school en blikken terug op wat er allemaal veranderde: van krijt en stencilmachines naar professionele teams, evidence-informed werken en samenwerking tussen scholen. Maar ook reflecteren we op zaken die misschien te snel zijn verdwenen, zoals het schrijven in schriften. Niet uit nostalgie, maar omdat het volgens haar samenhangt met aandacht, ordenen, rust en betere kennis overdracht.
âSinds ik begonnen ben met werken is het onderwijs continu in ontwikkeling geweest⊠daarnaast zeg ik dat niet iedere vernieuwing ook een verbetering is.â
âMijn collegaâs staan hier centraal⊠zonder goede medewerkers, zonder goede en gemotiveerde leerkrachten is er gewoon geen goed onderwijs.â
âOnderwijs geven is een leven beroeren.â
Tijdstempels
00:15 â Welkom in de school 01:51 â Gebouw en historie 03:04 â Wijk 05:29 â Starten 06:30 â De eerste klas 07:46 â Vernieuwing? 08:47 â Handschrift 12:22 â PCBO 15:15 â Focuswijk 16:48 â Samenhang 20:08 â Leertijd 23:43 â Vakdocenten 25:44 â Bestuur en samenwerken 27:26 â Collega’s 35:20 â Generatie en leren 39:43 â Slotgedachten
In deze aflevering blik ik terug op de onderwijsgeschiedenis van Nederland. Ik doe dit met Jacques Dane, historicus en hoofd collectie en onderzoek van het nationaal Onderwijsmuseum in Dordrecht. Onderwijs lijkt vaak een kwestie van âwat werkt nu?â, maar wie langer terugkijkt ziet hoe onderwijs veel meer is dan ‘leren rekenen, schrijven of lezen’. Oude schoolplaten, handleidingen en leerboeken laten niet alleen zien wat kinderen leerden, maar ook waarom dat zo moest. Soms verdwijnen leerdoelen volledig achter een beeld dat zĂł sterk is dat het alles overstemt. Denk aan de walvisvaartplaat die leerlingen vooral onthouden vanwege de harpoen en de ijsbeer, niet vanwege de economische les erachter.
đ Leerdoelen vs. wat blijft hangen: sterke beelden kunnen officiĂ«le doelen overschrijven; leerlingen onthouden niet altijd wat bedoeld was.
đ Onderwijs is nooit neutraal: koloniale leermiddelen legitimeerden economische exploitatie en stuurden actief op werving en beeldvorming. Ook nu in ons onderwijs dragen we ongemerkt waarden uit.
đ Kwaliteitszorgen zijn van alle tijden: in oude onderwijsverslagen werd al geklaagd over zwak rekenonderwijs en docentkwaliteit.
đ§ Geschiedenis als vaccin tegen geheugenverlies: zonder kennis van herkomst herhalen we makkelijk discussies en âvernieuwingenâ in nieuwe woorden.
Quote uit de podcast:
âVroeger ging het ook niet goed en vroeger waren er ook zorgen. Dat is denk ik de troost van de geschiedenis.â
Tjipcast wordt mogelijk gemaakt door:
Wetenswaardig. Wil jij thematisch onderwijs realiseren, op basis van directe instructie, rijke teksten, en ook nog eens volledig kerndoel dekkend zijn? Wetenswaardig is een compleet uitgewerkte lesmethode voor leraren in het primair onderwijs. Nieuwsgierig? Kijk op Wetenswaardig voor meer informatie!
