Persoonlijke en Professionele Ontwikkeling

Leren in het werk – Opleiden – Professionaliseren – Training – Leren – Double loop leren – Betekenisgeven – Motivatie – Nieuwsgierigheid – Professionele identiteit – Professionele groei – Carriere – Loopbaan – Ontwikkeling

Hoe bouwt SPO Utrecht aan een aantrekkelijke leer- en werkomgeving voor al hun onderwijsprofessionals?

Het is maandag 11 september 2023 en vandaag ben ik niet in de studio, maar zit ik in de podcast studio van Tivoli Vredenburg in Utrecht. Op uitnodiging van SPO Utrecht maak ik een speciale aflevering over leren en opleiden. SPO Utrecht is een bestuur van 38 openbare scholen in de stad Utrecht. Er werken meer dan 1.000 onderwijsprofessionals! SPO Utrecht besteed veel tijd en aandacht aan het samen leren en ontwikkelen. Ook voor studenten en startende leerkrachten bijvoorbeeld! Zo zijn er tal van mooie initiatieven voor zij-instromers, leerkrachten, schooldirecteuren, IB-ers en specialisten! Het is dan ook een belangrijk speerpunt van SPO Utrecht om werk te maken van onderwijskwaliteit en aantrekkelijk werkgeverschap. Hier wil ik graag meer over weten, want 38 scholen: dat is niet niks en vraagt slim organiseren, focus en sturing.

Vandaag organiseren ze hun jaarlijkse SPO Personeelsdag. Met inspirerende gasten, tal van workshops, tijd voor ontmoeting en plezier en einde dag een geweldig concert! Kortom, een feestelijke dag boordevol inspiratie en verbinding. Tijd voor een live podcast over hoe je als schoolorganisatie bouwt aan een aantrekkelijke leer- en werkomgeving voor alle onderwijsprofessionals!

Mijn gasten zijn: Karin Wessel, bovenschoolse schoolopleider bij SPO Utrecht, Schoolopleider bij OBS Vleuterweide en schoolopleider verbonden aan de SPO Starterspoule Jasper Bunt, interim schoolleider bij SPO Utrecht Fabienne Gijzenij, beginnend leerkracht bij SPO Utrecht op de Klimroos

Hoe ziet de weg naar goed kwalitatief onderwijs eruit?

Goede gewoontes zijn de sleutel een leven lang gemotiveerd en gezond leren. Volgens mijn gasten gaat professionalisering en vitaliteit hand in hand, vooral in het onderwijs. Met een flink dosis wetenschappelijke kennis over leren, gezondheid, veranderen en samenwerken helpt Neuro Habits scholen bij vraagstukken rondom verandering, leren, didactiek en kwaliteitsverbetering. Hun aanpak is onconventioneel, zowel in termen van methodiek als experts die ze inschakelen. In deze podcast praten we uitgebreid over hun aanpak en samenwerking met scholen. Ook bespreken we het boek 33 tips voor vo-didactiek waar David co-auteur van is. Check zeker ook de website Vernieuwenderwijs.nl voor meer tips en inspiratie!

Wat meer info over mijn gasten:

Hannelore Hemeltjen: al meer dan 25 jaar docent aardrijkskunde en trainer in het onderwijs. Ervaring in het middenmanagement van een VO-school als onderwijskundig leider. Richt zich nu, naast het lesgeven in het VO bij Neuro Habits op het begeleiden en trainen van docenten en teams, die hun onderwijs willen versterken.

Jay Borger is afgestudeerd als psychobioloog en houdt zicht bezig met de vraag hoe je wetenschappelijke kennis kunt gebruiken om je gezondheid en fitness te vergroten. Bij Neuro Habits verzorgt hij de vitaliteitsmetingen en draagt hij zijn vitaliteitskennis over aan docenten en leerlingen in trainingen en coaching.

David Maij. Gepromoveerd gedragspsycholoog en gespecialiseerd in verandering op onderwijsinstellingen. Hij is oprichter van Neuro Habits en begeleidt onderwijsinstellingen om de onderwijskwaliteit te vergroten door docenten goede gewoontes aan te leren.

Hoe blijf je als professional in de leerstand?

Ook al is leren iets wat we van nature doen, het is in de context van ons werk niet altijd vanzelfsprekend. Soms roepen opleidingen of veranderingen juist weerstand op. En dat maakt dat we minder ontwikkelen en leren in ons werk dan mogelijk is. Zonde! Want een leven lang leren is wel degelijk de moeite waard en iets om na te streven. Isolde Kolkhuis Tanke schreef hier boek over: In de leerstand. Over hoe je kunt blijven leren in je werk. Wat vraagt een leven lang leren van een professional, leidinggevende en bijvoorbeeld afdeling HR of opleidingen? We bespreken de kenmerken van een uitnodigende werk-leeromgeving en welke valkuilen je beter kunt vermijden.

Isolde Kolkhuis Tanke is zelfstandig adviseur en onderzoeker. Docent aan de Open Universiteit, SUAS en Business School Nederland. Ook is Isolde hoofdredacteur van het tijdschrift Opleiding en Ontwikkeling.

Wat is de kracht van expliciete directe instructie in het klaslokaal?

Marcel Schmeier is te gast. Marcel is onderwijsadviseur taal en rekenen, stond lang voor de klas als leraar en intern begeleider in het speciaal en regulier basisonderwijs. Hij is bekend van onder andere de zeer succesvolle boeken Expliciete Directe Instructie 2.0, Effectief rekenonderwijs op de basisschool en Bordwerk en aantekeningen, slow teaching in de 21ste eeuw. Momenteel werkt hij aan een nieuw boek, Expliciete Directe Instructie in het voortgezet onderwijs.

In deze podcast gaan we dieper in op de kenmerken en bouwstenen van expliciete directe instructie (EDI). Het is opvallend dat wanneer we spreken over expliciete directe instructie het niet lang duurt voordat het als ouderwets of klassiek wordt bestempeld. Zonde! Want instructie is bij uitstek een kernelement in het onderwijs en werkt buitengewoon krachtig! Ongeacht je onderwijsconcept. In deze podcast willen we daarom ingaan op de kracht en bouwstenen van het expliciete instructie model. We doen dit aan de hand van voorbeelden uit de praktijk. Ook staan de verschillende lesfasen centraal en bespreken we enkele vragen van luisteraars.

Je kunt ons gesprek ook op YouTube bekijken:

Werk maken van onderwijskwaliteit: Is het tijd om verder te kijken dan onze neus lang is?

Dit is een langverwachte podcast met niemand minder dan Tim Surma! We praten over onderwijskwaliteit en het statuut van de leerkracht. De zorgen rondom de huidige onderwijskwaliteit en de broodnodige herwaardering van de leraar wordt vaak aangevlogen vanuit het perspectief van salaris, problemen met financiering (lumpsum), grootte van de klassen, gebrekkige autonomie of te logge besturen. Maar klopt dat wel? 

De stelling van Tim is dat het daar niet per sé om draait: in Vlaanderen verdienen leraren stukken minder, zijn de klassen kleiner, ervaart men autonomie, heeft men geen besturen, en toch zijn de problemen identiek. Leesprestaties dalen, lerarentekort alom. Dit kan dus amper onderscheidend zijn.

In deze podcast kijken we daarom verder dan onze neus lang is en presenteren drie oorzaken die vreten aan de onderwijskwaliteit:

  1. Een te grote curriculaire focus op generieke vaardigheden;
  2. Een te beperkte focus op een zorgvuldig opgebouwde kennisbasis;
  3. Een naïef geloof in romantische kind- of leerlinggecentreerde didactische aanpakken.

Voor meer achtergrondinformatie en onderbouwing check dit artikel dat recent verscheen. Hier vind je ook aanknopingspunten om er iets aan te doen! Tot slot, hier nog een foto van de plek waar we ons gesprek voerden! Op veler verzoek 🙂

Mag het een onsje minder? Tjip 184 over regelzucht en bureaucratie in het beroepsonderwijs

Dit is het tweede deel van het podcast drieluik over regels en protocollen in het beroepsonderwijs. Zijn we in het beroepsonderwijs ongemerkt verslaafd geraakt aan allerlei bureaucratische processen? Loopt het onderwijs hierdoor niet vast en hoe creëer je meer tijd voor de docent om aan zijn kerntaak te werken? En hoe pak je dat aan als onderwijsteam? 

Aan tafel zitten:

  • Alieke van Akker, docent MZ, BPV begeleider en coördinator bij het Horizon College in Alkmaar
  • Renate Robert: Docent/ Mentor Sociaal Werk bij het Horizon college en ambassadeur van de Beroepsvereniging middelbaar Beroepsonderwijs (BV MBO)

Deze podcast is ontwikkeld in samenwerking met het expertise centrum beroepsonderwijs en de beroepsvereniging mbo. Nieuwsgierig? Check dan hun leergang teacher in the lead.

Je kunt ons gesprek ook op YouTube bekijken:

Kunnen we met al die regels en protocollen in het beroepsonderwijs nog wel goed lesgeven?

Voor deze aflevering ben ik afgereisd naar de kop van Noord-Holland en te gast bij het Horizon college in Alkmaar. Dit op initiatief van het expertise centrum beroepsonderwijs en de beroepsvereniging mbo. We gaan het hebben over een boeiende beweging: teacher in the lead. Een leergang voor koplopers in het mbo. Een netwerk dat actief initiatieven ontwikkeld om het onderwijs te verbeteren. Dit is deel één van een drieluik over over regels en protocollen in het beroepsonderwijs. Denk aan jaartaken, aanwezigheidsplicht, examenregels, verantwoordingsdocumenten: je bent er druk mee als docent. Spannend is om te verkennen of al die regels ook ‘zin hebben’. Houden we zo voldoende tijd over om te werken aan goed onderwijs of zijn we verslaafd aan regels’?

Aan tafel zitten:

  • Pauline Koster, Docent Nederlands aan ROC Top in Amsterdam en lid van het kernteam onderwijsvernieuwing
  • Emma Sanders, docent verpleegkunde, mentor en je hebt enkele coördinerende taken voor de bbl-opleiding Verzorgende IG, ook bij ROC TOP in Amsterdam.
  • Margreet van Keulen, Bbl-student verzorgende-IG en werkt bij Vivium Torendaal in Amsterdam, een verzorgingstehuis.
  • Daan Oosterbeek, student sociaal werk 3e jaarjaar
  • Luca Penchiti, student sociaal werk 3e leerjaar
  • Jacquandra van Megen, collega bij Metis Onderwijsadvies

Je kunt ons gesprek ook op YouTube bekijken:

Een leven lang leren.. Of toch levenslang? Deel III van werken aan jezelf in en na de bajes

Dit is de derde podcast van een serie van drie waarin ik in gesprek over hoe wij als samenleving omgaan met ex-gedetineerden in relatie tot onderwijs en een leven lang ontwikkelen. Want een leven lang leren klinkt mooi voor hoogopgeleide mensen, maar hoe makkelijk is dit te organiseren als je net uit de gevangenis komt? Wanneer je geen opleiding hebt gevolgd maar wel een vak wilt leren? Mag je dan nog meedoen in de samenleving? En hoe ervaart deze doelgroep de hulp die er is in Nederland?

In deze podcast ga ik hierover in gesprek met Johan Bac, algemeen directeur van de Reclassering en Marc Groenendijk, één van de bestuurders van Exodus Nederland. Heb je deze podcast geluisterd en zoek je hulp of begeleiding en ben je in een vergelijkbare positie? Mail of bel: 071 516 19 55.

Hoe verklein je de kansenongelijkheid door te werken aan het vakmanschap van de leraar?

In de studio is Debbie Dussel. Leerkracht op basisschool De Polsstok in Amsterdam en kerndocent/ rekenspecialist bij Academica University of Applied Sciences. Debbie geeft inmiddels twintig jaar les in Amsterdam Zuidoost. In deze podcast praten we over de relatie tussen gelijke kansen en sterk vakmanschap van de leraar. We hebben het over het belang van een kennisrijk curriculum, de balans tussen didactiek en pedagogiek, ‘evidence informed’ werken en hoe je je continue kunt blijven verbeteren als onderwijsprofessional. Luister of kijk nu!

Je kunt ons gesprek ook op YouTube bekijken:

Check zeker ook de boeken die voorbijkomen in ons gesprek:

Hoe kun je studenten verleiden tot leren? Tjipcast 166 met Alard Joosten

In de studio is Alard Joosten, medeoprichter van De Docentenacademie. Alard schreef een heel toepasbaar boek over hoe je studenten in het hoger onderwijs kunt verleiden tot leren. Is dat nodig? Ja! Want als je met studenten werkt kom je dagelijks uitdagende situaties tegen. En dat vraagt wat van je als docent qua begeleiding, lesvoorbereiding en afweging in type werkvorm en begeleiding. Motivatie is ook niet iets statisch waar je ‘altijd’ op kunt terugvallen, immers het ene onderwerp spreekt meer tot de verbeelding dan het andere. Hoe pak je dat nu aan als docent? Met tal van voorbeelden uit de praktijk gaat Alard in op deze hoofdvraag!

Je kunt ons gesprek ook op YouTube bekijken:

Het boek van Alard is hier te bestellen!