leiderschap

Hoe werk je aan organisatieontwikkeling als er niets fout mag gaan?

Organisaties waar veiligheid, toezicht en reputatie voortdurend op het spel staan, hebben een vrij logische reflex: continue regels aanscherpen, protocollen volgen, risico’s vermijden en sturen op beheersbaarheid. Maar wat als precies die reflex de bedoeling uit het oog doet verliezen? Marga van Dam werkte jarenlang bij de politie en werd daarna (plaatsvervangend) gevangenisdirecteur. In het gevangeniswezen zag ze hoe “handelen volgens de letter” soms botst met de menselijke maat en met het doel om mensen ook weer terug te laten keren in de samenleving. Hier schreef ze een bijzonder boek over: Veranderen achter gesloten deuren.

Het gesprek gaat over organisatieontwikkeling in een omgeving waar “niets fout mag gaan”: hoe je toch ruimte maakt voor vakmanschap, dialoog en zorgvuldig afwijken van regels, zonder de veiligheid te ondermijnen. Aan de hand van concrete voorbeelden (een knuffel als rouwobject, bezoek buiten de vaste bezoekdagen, afscheid nemen van een familiehond) wordt zichtbaar hoe leiderschap er ook kan zien: medewerkers steunen in moeilijke afwegingen en de bedoeling steeds opnieuw centraal zetten. Ook komt de kwetsbare plek van het middenkader aan bod, Ă©n waarom toekomstgericht ontwikkelen vaak vastloopt als je het met oude sturingsmechanismen “in het heden” gaat werken aan verandering en beweging.

Kernpunten uit de podcast:

🧭 Regels zijn noodzakelijk, maar kunnen de bedoeling verdringen; vakmanschap vraagt soms om zorgvuldig afwijken.
đŸŒ± “Veranderen” roept altijd weerstand op; “ontwikkelen” gaat over samen laten ontstaan en professionals beter laten werken.
đŸ§‘â€âš–ïž Leiderschap wordt concreet in het wegnemen van barriĂšres en het geven van rugdekking bij lastige afwegingen.
đŸš© Passieve weerstand en procedurele bezwaren zijn rode vlaggen voor onduidelijk commitment.
⚖ De gevangenis heeft twee spanningsvolle opdrachten tegelijk: beveiligen Ă©n re-integreren.


Quotes uit de podcast:

💬 “Mensen willen niet veranderd worden door een ander.”
💬 “Kijk nou of de regel de situatie dient.”
💬 “Meer regels leidt niet tot minder fouten.”

Tjipcast wordt mogelijk gemaakt door:

Wetenswaardig. Wil jij thematisch onderwijs realiseren, op basis van directe instructie, rijke teksten, en ook nog eens volledig kerndoel dekkend zijn? Wetenswaardig is een compleet uitgewerkte lesmethode voor leraren in het primair onderwijs. Nieuwsgierig? Kijk op Wetenswaardig voor meer informatie!

JSW. HĂ©t vakblad voor leerkrachten en onderwijsprofessionals. JSW is praktijkgericht, duidelijk en toegankelijk! En wist je dat JSW ook een thematisch deel heeft? Met zes rijke edities per schooljaar Ă©n extra inspiratie via de website en nieuwsbrief blijf jij zo helemaal bij! Bijvoorbeeld nieuwsgierig naar basisvaardigheden, burgerschap, meertaligheid, sociaal emotionele ontwikkeling of actuele ontwikkelingen op het gebied van lezen? 

Tijdstempels

00:00 – Welkom en introductie
00:18 – Marga van Dam
01:13 – Carriùre switch
02:18 – Rauwe samenleving
03:33 – Taal keuze
05:11 – Leiderschap en de kern
06:06 – Knuffel casus
07:40 – Politie maakt het verschil
08:53 – Bezoek verzoek
10:24 – Regels en de handelingsreflex
12:23 – Verzuim signalen
14:10 – Rugdekking geven
16:35 – Drie lijnen
18:42 – Dubbele taak
23:10 – Bastþy voorbeeld
30:31 – Rode vlaggen
35:11 – Commitment scherper
36:24 – De droom stopt
38:00 – Pijn of verlangen

Bekijk ons gesprek eens op YouTube!

Aard en doorwerking van sturingsrelaties: sleutel tot toekomstgericht onderwijs?

Dit is een nieuwe aflevering uit de podcastreeks over werken in het onderwijs, gemaakt op uitnodiging van het Nationaal Kennisinstituut Onderwijs (voorheen het NRO).  Dit is de tweede aflevering van het thema bestuurlijk vermogen in het onderwijs.

In deze aflevering ontmoet ik Marlies Honingh en Edith van Montfort. We gaan in gesprek over het onderzoeksrapport ‘Aard en doorwerking van sturingsrelaties: de sleutel tot toekomstgericht onderwijs’. Het onderzoek beschrijft hoe complex de relatie is tussen bestuur, schoolleiding en onderwijskwaliteit, en waarom het belangrijk is om bestuurlijke logica’s en pedagogische uitgangspunten met elkaar te verbinden.

We spreken over:

🌐 Hoe verticale sturing in beleid niet altijd aansluit bij de complexe werkelijkheid van scholen en besturen.

📊 Waarom onderwijskwaliteit relationeel en contextueel bepaald is en welke gevolgen dit kan hebben wanneer men met complexe onderwijsvragen aan de slag gaat.

🔄  Hoe bestuurders en schoolleiders hun rol kunnen herdefiniĂ«ren in een “web van sturingsrelaties”.

đŸ€  Wat betekent toekomstgericht onderwijs als voortdurend ontwikkelproces?

Aanleiding vormt het NKO-onderzoek ‘Aard en doorwerking van sturingsrelaties’, dat interdisciplinair is uitgevoerd en inzichten biedt voor bestuurders, schoolleiders Ă©n beleidsmakers.

Belangrijkste linkjes en bronnen van de aflevering:

Het NRO heeft rondom dit onderwerp ook andere relevante bronnen beschikbaar:

Meer weten over de podcastreeks?

Deze serie wordt gemaakt op uitnodiging van het Nationaal Kennisinstituut Onderwijs (NKO) en de programmacommissie Werken in het onderwijs. In elke aflevering gaat Tjip de Jong met een onderzoeker en een onderwijsprofessional in gesprek over wetenschappelijk onderzoek, en wat dit betekent voor het werk in de onderwijspraktijk. Het doel is om de dialoog tussen praktijk en wetenschap te versterken door perspectieven en ervaringen te delen. Wil je alle afleveringen raadplegen? Kijk hier! Werken in het onderwijs | NRO

Heb je vragen of suggesties? Laat een reactie achter via https://tjipcast.nl/vraag.

Tijdstempels

00:00 – Intro & welkom bij Tjipcast

00:22 – Voorstellen gasten: Marlies Honing & Edit van Montfort

01:11 – Onderzoek “Aard en doorwerking van sturingsrelaties” 01:34 – Het onderzoeksteam en interdisciplinariteit

02:21 – Juridische verwarring rond ‘schoolbestuur’

03:32 – Complexiteit in onderwijsorganisaties

04:47 – Achtergrond samenwerking en context

05:34 – Fundamentele lessen uit het rapport

07:04 – Sturing is interactie, geen rechte lijn

08:42 – Gat in onderzoek: van bestuurder naar schoolleider

09:22 – Pedagogische relatie als kern

10:56 – Sturen Ă©n vertrouwen: een spanningsveld

12:16 – Wat is een sturingsrelatie?

15:12 – Toekomstgericht onderwijs = inhoudelijk arm procesbegrip

17:19 – De dialoog over kwaliteit van onderwijs voeren

19:03 – Druk op besturen & samenwerkingsverbanden

20:11 – Hoe onderzoek naar toekomstgericht onderwijs is opgezet

21:28 – Thick descriptions & methodologie

23:22 – Verschillende interpretaties van “toekomstgericht onderwijs”

25:01 – Voorbeeld: welbevinden als voorwaarde voor leren

26:11 – Leiderschapslessen: organisatiegedrag begrijpen

28:47 – Overbodige systemen & werkdruk

29:37 – Relaties centraal in sturing

31:17 – Vraag Marco Snoek: hoe minder verticaal sturen?

33:22 – Zijwaarts bewegen & onderwijsvrijheid

36:03 – Variatie stimuleren in plaats van uniformiteit

37:37 – Toekomstig onderzoek: variatie versterken & merkbare kwaliteit

40:10 – Samenvatting: zijwaarts bewegen, reflectie & onderwijsvrijheid

41:26 – Niemand heeft recht op de waarheid

41:44 – Afsluiting & uitnodiging

Bekijk ons gesprek eens op YouTube!

Historische terugblik op 50 jaar onderwijs op (Rotterdam) Zuid

Een schoolgebouw uit 1898 dat het bombardement overleefde, waar ooit het hoofd der school boven de klas woonde en waar wijkbewoners nog verhalen over de oorlogstijd kunnen vertellen. Dat is het decor van een loopbaan die bijna vijftig jaar onderwijs in Rotterdam-Zuid beslaat. Ik ben te gast bij Marja van Driel Kramer, schoolleider van basisschool De Nieuwe Haven in Rotterdam Zuid. Ik ga met haar in gesprek over een loopbaan die bijna 50 jaar bestrijkt bij PCBO. PCBO is een stichting met een historie van meer 125 jaar! We lopen door de school en blikken terug op wat er allemaal veranderde: van krijt en stencilmachines naar professionele teams, evidence-informed werken en samenwerking tussen scholen. Maar ook reflecteren we op zaken die misschien te snel zijn verdwenen, zoals het schrijven in schriften. Niet uit nostalgie, maar omdat het volgens haar samenhangt met aandacht, ordenen, rust en betere kennis overdracht.

Tegelijk is er de realiteit van “focuswijk”-beleid en het Nationaal Programma Rotterdam-Zuid: onderwijs kan veel betekenen, zegt ze, maar nooit alleen. Wonen en welzijn moeten verbonden zijn met onderwijs. Anders wordt de opdracht te groot. In haar leiderschap kiest ze opvallend consequent voor een leraargerichte schoolorganisatie: niet omdat kinderen minder belangrijk zijn, maar omdat goed onderwijs begint bij sterke, gedragen teams. En door alles heen loopt één zin als morele kern: onderwijs is een leven beroeren. Wil je de beelden van de school zien? Kijk dan naar ons gesprek op youtube via de link hieronder!

Kernpunten uit het gesprek:

đŸ§± Het schoolgebouw draagt een lange geschiedenis met zich mee: een plek die de wijk en haar verborgen verhalen letterlijk in zich meedraagt.
✍ Schrijven in schriften staat voor meer dan “mooi handschrift”: het gaat ook over ordenen, nauwkeurigheid, rust en geheugen.
đŸ™ïž In Rotterdam-Zuid kan onderwijs veel doen, maar complexe problemen vragen structurele samenwerking met wonen en welzijn.
đŸ‘©â€đŸ« “Collega’s centraal” is haar leiderschapslijn: zonder sterke, gesteunde professionals geen goed onderwijs voor kinderen.

Quotes uit het gesprek:

“Sinds ik begonnen ben met werken is het onderwijs continu in ontwikkeling geweest
 daarnaast zeg ik dat niet iedere vernieuwing ook een verbetering is.”

“Mijn collega’s staan hier centraal
 zonder goede medewerkers, zonder goede en gemotiveerde leerkrachten is er gewoon geen goed onderwijs.”

“Onderwijs geven is een leven beroeren.”

Tijdstempels

00:15 – Welkom in de school
01:51 – Gebouw en historie
03:04 – Wijk
05:29 – Starten
06:30 – De eerste klas
07:46 – Vernieuwing?
08:47 – Handschrift
12:22 – PCBO
15:15 – Focuswijk
16:48 – Samenhang
20:08 – Leertijd
23:43 – Vakdocenten
25:44 – Bestuur en samenwerken
27:26 – Collega’s
35:20 – Generatie en leren
39:43 – Slotgedachten

    Bekijk ons gesprek eens op YouTube!

    Hoe geef je als meerscholen directeur leiding?

    Kleine scholen in buitengebieden hebben vaak een dubbel probleem: ze zijn kwetsbaar in continuĂŻteit Ă©n tegelijk essentieel voor hun dorp of regio. Een voltijdse schooldirecteur op één locatie is lang niet altijd haalbaar, terwijl de bestuurlijke druk en de eisen aan onderwijskwaliteit onverminderd groot zijn. Thema’s als burgerschap, kwaliteitszorg, professionalisering en personeelskrapte komen ook op kleine scholen binnen, maar moeten daar worden gedragen door kleine teams en vaak door één leidinggevende met beperkte tijd. Hierover spreek ik met Frederike Cleveringa – meerscholendirecteur van drie basisscholen binnen onderwijsstichting Arcade, verantwoordelijk voor de gezamenlijke kwaliteits- en leiderschapsstructuur. En Hanneke Tijink – locatiecoördinator van basisschool De Vlinderhof in Noordsleen, met een centrale rol in de dagelijkse aansturing en onderwijsontwikkeling op schoolniveau.

    Bovengenoemd spanningsveld roept een urgente vraag op: hoe houd je de onderwijskwaliteit hoog als scholen klein zijn, geografisch verspreid liggen en sterk van elkaar verschillen? Het risico is dat teams te afhankelijk worden van een paar mensen, dat professionalisering versmalt en dat kwaliteitsontwikkeling vooral intern en impliciet blijft. Tegelijkertijd wil niemand dat schaalvergroting leidt tot verlies van identiteit of lokale verankering.

    In dit gesprek wordt zichtbaar hoe meerscholenleiding een werkend alternatief kan bieden. Drie dorpsscholen met uiteenlopende populaties en schoolwegingen werken samen vanuit gedeelde kaders, zonder hun eigenheid op te geven. Door gezamenlijke thema’s, één kwaliteitscyclus en een leidinggevende die vooral ontmoeting en dialoog organiseert, ontstaat een professionele infrastructuur die kleine scholen afzonderlijk nauwelijks kunnen dragen. Het laat zien dat de vraag niet is of kleine scholen levensvatbaar zijn, maar hoe leiderschap en samenwerking zo georganiseerd kunnen worden dat kwaliteit, autonomie en verbondenheid elkaar versterken.

    Een aantal highlights die in deze podcast voorbijkomen:

    🧭 Meerscholenleiding biedt een antwoord op het gebrek aan voltijdse schooldirecteuren op kleine scholen.
    đŸ”č Gezamenlijke structuren maken het mogelijk om onderwijskwaliteit te borgen zonder schaalvergroting af te dwingen.
    đŸ§© Rijnlands denken plaatst vakmanschap en professionele dialoog centraal in plaats van controle en output.
    đŸŒ± Kleine teams worden sterker wanneer zij systematisch van elkaar leren en expertise delen.
    ⚖ Duidelijke kaders en vertrouwen in professionals vergroten juist de ruimte voor eigen accenten per school.

    Deze aflevering maak ik samen met Educatielink. Educatielink helpt scholen voor primair onderwijs en integrale kindcentra die hun onderwijs en (leerling)begeleiding willen versterken door zichzelf en hun medewerkers te ontwikkelen. Dit doen ze met intuĂŻtieve en gebruiksvriendelijke academies een complete set hoogwaardige online cursussen en betrokken implementatiebegeleiding. Kijk voor meer informatie op Educatielink.

    Quotes uit de podcast:

    “Ik stuur niet, maar ik stuur bij. Het proces volgen is veel belangrijker dan het eindproduct.”

    “Vier jaar geleden dacht ik dat familiair en professioneel niet samen konden. Nu zie ik dat het juist hand in hand kan gaan.”

    “Als je collega’s nooit uitnodigt om mee te denken, leren ze ook af om na te denken over onderwijsontwikkeling.”

    Bronnen

    Rijnlands organiseren door Jaap Peters

    Gung ho!

    Inspectie van het Onderwijs (2019). De kwaliteit van kleine scholen.

    Bekijk ons gesprek eens op YouTube!

    Tijdstempels:

    00:00 – Introductie en context
    02:00 – Leiderschapstekort
    03:10 – Rolkeuze directeur
    04:45 – Schoolpopulaties verschillen
    06:20 – Kleine scholen
    08:15 – Rijnlands denken
    10:40 – Vakmanschap centraal
    12:05 – Samen leren
    14:00 – Sturing en kaders
    16:50 – Rolverdeling leiderschap
    18:10 – Burgerschap aanpak
    20:25 – EfficiĂ«nt organiseren
    23:30 – Autonomie en spanning
    25:45 – Doelenbord in de praktijk
    28:20 – Professionalisering doe je samen
    30:20 – Adviezen en afsluiting

    Hoe versterk je het bestuurlijk vermogen van mbo-instellingen voor professionalisering van onderwijsteams?

    Dit is vijfde aflevering in de podcastreeks over werken in het onderwijs, gemaakt op uitnodiging van het Nationaal Kennisinstituut Onderwijs (NKO), voorheen het NRO.  Dit is de eerste aflevering van het thema bestuurlijk vermogen in het onderwijs.

    In deze aflevering ga ik in gesprek met Margriet van der Sluis en Marieke Gierveld. Margriet van der Sluis is associate professor en onderzoeker, verbonden aan TIAS school for business and society. Marieke Gierveld is programmamanager student, verbonden aan Deltion College.

    We gaan in gesprek over de vraag: Hoe versterk je het bestuurlijk vermogen van mbo-instellingen voor professionalisering van onderwijsteams? We doen dit door het volgende onderzoeksproject te bespreken: Versterking van het bestuurlijk vermogen van mbo-instellingen voor professionalisering van onderwijsteams. Dit onderzoeksproject is verschenen in 2024.

    Belangrijkste linkjes en bronnen van de aflevering:

    • Ter inspiratie: over betekenisgeving en de invloed van sociaal kapitaal in verandermanagement processen wordt het werk van hoogleraar Thijs Homan genoemd. Mocht je het leuk vinden, alweer ruim 5 jaar geleden sprak ik Thijs Homan in deze podcast aflevering.
    • Ter inspiratie: hier vind je meer informatie over de transformatieve school. Eerder sprak ik ook met Iliass el Hadioui in deze aflevering over de cultuur van hoge verwachtingen.

    Het NRO heeft rondom dit onderwerp ook andere relevante bronnen beschikbaar:

    Meer weten over de podcastreeks?

    Deze serie wordt gemaakt op uitnodiging van het Nationaal Kennisinstituut Onderwijs (NKO) en de programmacommissie Werken in het onderwijs. In elke aflevering gaat Tjip de Jong met een onderzoeker en een onderwijsprofessional in gesprek over wetenschappelijk onderzoek, en wat dit betekent voor het werk in de onderwijspraktijk. Het doel is om de dialoog tussen praktijk en wetenschap te versterken door perspectieven en ervaringen te delen. Wil je alle afleveringen raadplegen? Kijk hier! Werken in het onderwijs | NRO

    Heb je vragen of suggesties? Laat een reactie achter via https://tjipcast.nl/vraag.

    Tijdstempels

    00:00 Intro Tjipcast en samenwerking Nationaal Kennis Instituut
    00:50 Onderzoeksvraag mbo
    01:25 Scope onderzoek
    03:13 Complex mbo
    05:22 Bestuurlijk vermogen
    07:28 Sociaal kapitaal
    08:42 Netwerkanalyse
    11:55 Onderzoeksaanpak
    14:08 Rol staf
    18:40 Rol OR
    22:49 Teamontwikkeling
    24:56 Rolverwarring
    27:50 Bottom-up
    30:46 Dialoog proces
    35:32 Kennisdeling
    39:38 Middenmanagement
    42:57 Collectief versterken
    44:06 Afsluiting

    Bekijk ons gesprek eens op YouTube!

    What do educational leaders need to know?

    Educational leadership quickly turns into a parade of initiatives: a new program, a new slogan, a new “focus year.” But classrooms don’t improve because a plan looks coherent on paper. They improve when leaders and teachers share a precise understanding of what effective instruction is, and when that understanding shows up in daily practice.

    Jim Heal argues that education struggles with evidence in a way medicine and engineering do not, partly because everyone has been to school—and that familiarity creates false confidence. Add leadership churn and the tendency to jump from one initiative to the next, and schools become “wildly incoherent”: students adapt their behavior from lesson to lesson because they expect something different every hour.

    His alternative is not “follow research” as an abstraction, but evidence-informed practice as an intersection: best available research, the specific local context, and professional judgment. Leave one out, and you either apply evidence that doesn’t fit, work hard without a knowledge base, or rely on experience without reconsidering what effectiveness means.

    The key question becomes practical: can you see the science in teacher actions? If you can’t observe it, hear it, and name it, it won’t stick—no matter how good the mission statement sounds.

    Key points of this podcast:

    🔎 Evidence-informed work is an intersection: research evidence, local context, and professional judgment need each other to produce real impact.
    🧭 Coherence beats initiative-hopping: sustained focus on one principle, lived over time, matters more than covering many ideas superficially.
    🎯 Precision is the bridge to practice: you may “know” a concept like retrieval practice, but without nuance you can’t tell if you’re doing it well.
    đŸ« Incoherence is visible to students: across a school day, inconsistent expectations shape student behavior and undermine learning culture.
    🧠 Leadership should start from learning, not administration: systems and management should serve instructional improvement, not replace it.

    Jim Heal is a leading expert in evidence-informed teaching and leadership, with experience as a school leader in the UK and in roles at Harvard and Deans for Impact advancing the science of learning in education. He is currently Professor of Evidence-Informed Education Leadership at Academica University of Applied Sciences in Amsterdam and is Co-Founder of Learning Science Partners. Jim is the author of three books on education: How Teaching Happens, Mental Models, and Instructional Illusions. Sonja Broerse is a teacher and project leader at research@school, focussing on high expectations, which is part of Academica University of Applied Sciences.

    Tjipcast wordt mogelijk gemaakt door Wetenswaardig. Wil jij thematisch onderwijs realiseren, op basis van directe instructie, rijke teksten, en ook nog eens volledig kerndoel dekkend zijn? Wetenswaardig is een compleet uitgewerkte lesmethode voor leraren in het primair onderwijs. Nieuwsgierig? Kijk op www.wetenswaardig.nl voor meer informatie!

    Timestamps

    00:00 – Introduction en welcome
    01:36 – System differences
    02:47 – Instructional equity
    03:55 – Learning science
    04:56 – Initiative churn
    07:24 – Decision making
    10:20 – Professional learning
    11:10 – Evidence intersection
    13:10 – Teacher expertise
    14:42 – Learning goals
    15:38 – Shared language
    17:32 – Observation systems
    20:32 – Critical consumer
    24:29 – Year brain
    26:11 – Implementation barriers
    34:56 – Administrative burden

    Introduction in Dutch:

    Onderwijsverbetering loopt vaak vast op iets heel basaals: we gebruiken dezelfde woorden, maar bedoelen iets anders. “Betrokkenheid”, “kwaliteit” of “hoge verwachtingen” klinken als gedeelde doelen—tot je vraagt wat het er morgen in de les concreet uitziet. Dan ontstaat een soort Babylonische spraakverwarring, en blijft de visie hangen op papier.

    Jim Heal beschrijft waarom onderwijs soms anders met wetenschap omgaat dan geneeskunde of techniek. Een belangrijk deel is psychologisch: iedereen heeft zelf op school gezeten, dus we denken al snel dat we weten hoe leren werkt. Tegelijk zorgt leiderschapswissel en initiatief-gedreven beleid voor een gebrek aan samenhang: scholen springen van thema naar thema, terwijl echte verbetering juist tijd, focus en consistentie vraagt.

    Zijn kernpunt is dat evidence-informed werken geen “onderzoek volgen” is, maar een snijvlak: de beste beschikbare kennis, de specifieke context van school en leerlingen, Ă©n het professionele oordeel van leraren. Laat je één element weg, dan krijg je onderzoek dat niet landt, een context zonder kennisbasis, of ervaring zonder heroverweging van wat effectief lesgeven eigenlijk is.

    De doorslaggevende vraag wordt dan heel praktisch: kun je de wetenschap terugzien in docenthandelingen? Als je het niet kunt zien, horen en benoemen, gaat het niet onderdeel worden van de dagelijkse routine.

    Kernpunten:

    🔍 Evidence-informed is een snijvlak: onderzoek, context en professioneel oordeel moeten samenkomen om effect te hebben.
    đŸ§© Samenhang wint van losse initiatieven: één principe een jaar lang begrijpen en leven werkt beter dan twaalf principes “afvinken”.
    🎯 Precisie maakt het toepasbaar: je kunt denken dat je ‘retrieval practice’ doet, maar zonder nuance weet je niet of het klopt.
    đŸ« Incoherentie voelt een leerling direct: verwachtingen verschillen per docent/les, waardoor gedrag en leercultuur instabiel worden.
    🧠 Leiderschap begint bij leren, niet bij beheer: systemen en administratie moeten het leren mogelijk maken, niet vervangen.

    Quotes uit het gesprek:

    “We all went to school so we think that makes us expert in what schools are and what school systems are.”

    “Schools are not just incoherent—they are wildly incoherent.”

    “I will say let’s take one principle and spend an entire year understanding it. Sharing it. Living it.”

    Bekijk ons gesprek eens op YouTube!

    Hoe werk je samen aan effectieve teams in het mbo?

    Dit is een nieuwe aflevering in de podcastreeks over werken in het onderwijs, gemaakt op uitnodiging van het Nationaal Regieorgaan Onderwijsonderzoek (NRO). In deze aflevering ga ik in gesprek met Angela de Jong en Yamina Lakbiach. Angela de Jong is onderzoeker en hogeschooldocent verbonden aan het lectoraat Werken in Onderwijs van Hogeschool Utrecht. Ze is gespecialiseerd in (praktijk)vraagstukken rondom (gespreid) leiderschap, de school als (lerende) organisatie, professionalisering van leraren en schoolleiders en sociale netwerken. Yamina Lakbiach is manager Academie techniek bij MBO Utrecht.

    We gaan in gesprek over de vraag: Hoe werk je samen aan effectieve teams in het mbo? Aanleiding vormt het NRO-onderzoeksproject ‘Samenwerken aan effectieve teams in het mbo – een onderzoek naar het versterken van collectief handelingsvermogen van zes teams.’

    Belangrijkste linkjes en bronnen van de aflevering:

    • Het onderzoeksrapport vind je hier, uitgesplitst in een factsheet, een rapport en korte animatiefilmpje (zie onderaan de pagina)
    • Bekijk hier het proefschrift ‘Leading collaborative innovation in schools’ van Angela de Jong
    • De gespreksleidraad ontwikkeld door Angela de Jong vind je hier. Zowel een online als papieren versie (klik op de rode knop ‘bekijk de resultaten’)
    • Ter inspiratie: hier vind je een podcast met AndrĂ© de Waal over het onderzoek naar High Performance Organizations en de kenmerken van deze organisaties
    • Ter inspiratie: een interessant onderzoek naar mentale modellen in onderwijs
    • Ter inspiratie: Images of organization door Gareth Morgan is wat mij betreft een boeiend boek over de verschillende zienswijzen op organisaties
    • Ter inspiratie: meer informatie over het model van Day & Harrison

    Het NRO heeft rondom dit onderwerp ook andere relevante bronnen beschikbaar:

    Meer weten over de podcastreeks?

    Deze serie maak ik op uitnodiging van het Nationaal Regieorgaan onderwijsonderzoek (NRO) en de programmacommissie Werken in het onderwijs. In elke aflevering ga ik met een onderzoeker en een onderwijsprofessional in gesprek over een wetenschappelijk onderzoek, waarbij we van gedachten wisselen over wat het thema betekent voor het werk in de onderwijspraktijk. Deze podcast heeft als doel om de dialoog tussen praktijk en wetenschap te versterken door verschillende perspectieven en ervaringen te delen. Heb je vragen? We horen het graag. Laat een reactie achter via tjipcast.nl/vraag.

    Bekijk ons gesprek eens op YouTube!

    Duurzame ontwikkeling van de school als professionele leergemeenschap

    Dit is een nieuwe aflevering in de podcastreeks over werken in het onderwijs, gemaakt op uitnodiging van het Nationaal Regieorgaan Onderwijsonderzoek (NRO). In deze aflevering ga ik in gesprek met Loes de Jong en Tim Neutelings. Loes is trainer en onderzoeker bij Risbo. Tim is rector van het Porta Mosana College in Maastricht. We gaan in gesprek over de vraag: ‘Hoe ziet de duurzame ontwikkeling van een school als professionele leergemeenschap (PLG) eruit?’ Aanleiding vormt het NRO-onderzoeksproject ‘Duurzame ontwikkeling van de school als professionele leergemeenschap‘. Vind je dit interessant? Houd de Tjipcast dan in de gaten!

    Belangrijkste linkjes en bronnen van de aflevering:

    Het NRO heeft rondom dit onderwerp ook andere relevante bronnen beschikbaar:

    Meer weten over de podcastreeks?

    Deze serie maak ik op uitnodiging van het Nationaal Regieorgaan onderwijsonderzoek (NRO) en de programmacommissie Werken in het onderwijs. In elke aflevering ga ik met een onderzoeker en een onderwijsprofessional in gesprek over een wetenschappelijk onderzoek, waarbij we van gedachten wisselen over wat het thema betekent voor het werk in de onderwijspraktijk. Deze podcast heeft als doel om de dialoog tussen praktijk en wetenschap te versterken door verschillende perspectieven en ervaringen te delen. Heb je vragen? We horen het graag. Laat een reactie achter via tjipcast.nl/vraag.

    Bekijk ons gesprek eens op YouTube!

    Wat is de rol van schoolleiderschap bij duurzame onderwijsverandering?

    Dit is de tweede aflevering van een podcastreeks over werken in het onderwijs die ik maak op uitnodiging van het Nationaal Regieorgaan Onderwijsonderzoek (NRO). In deze aflevering ga ik in gesprek over de relatie tussen schoolleiderschap en duurzame organisatieverandering met onderzoeker Elske van den Boom-Muilenburg en programmamanager onderwijs en onderzoek Christel Wolterink. Samen bespreken we drie onderwerpen. Als eerste de verbinding tussen onderwijsverandering en de adaptatie en borging hiervan in de dagelijkse praktijk. Vervolgens spreken we uitgebreid over leiderschap in de school en hoe je kunt navigeren binnen een complexe onderwijsomgeving. Als laatste brengen we in kaart hoe je een duurzame professionele leergemeenschap (PLG) binnen de school verder kan ontwikkelen.

    Aanleiding voor deze podcast is het NRO-onderzoek over de rol van schoolleiderschap bij duurzame onderwijsverandering en in het bijzonder het proefschrift van Elske. Inzichten uit haar proefschrift zijn verwerkt in het e-boek ‘Leiderschap voor onderwijsontwikkeling, van idee naar duurzame PLG’.   

    Er volgen binnen het thema ‘Leiderschap’ nog enkele andere afleveringen. Ook binnen de thema’s ‘Bestuurlijk Vermogen’ en ‘Human Resource Development (HRD)’ zullen nog enkele afleveringen volgen. 

    Vind je dit interessant? Houd de Tjipcast dan in de gaten!

    Belangrijkste linkjes en bronnen van de aflevering:

    Het NRO heeft rondom dit onderwerp ook andere relevante bronnen beschikbaar:

    Meer weten over de podcastreeks?

    Deze serie maak ik op uitnodiging van het Nationaal Regieorgaan onderwijsonderzoek (NRO) en de programmacommissie Werken in het onderwijs. In elke aflevering ga ik met een onderzoeker en een onderwijsprofessional in gesprek over een wetenschappelijk onderzoek, waarbij we van gedachten wisselen over wat het thema betekent voor het werk in de onderwijspraktijk. Deze podcast heeft als doel om de dialoog tussen praktijk en wetenschap te versterken door verschillende perspectieven en ervaringen te delen. Heb je vragen? We horen het graag. Laat een reactie achter via tjipcast.nl/vraag.

    Bekijk ons gesprek eens op YouTube!

    Hoe ziet de relatie tussen adaptief vermogen en toekomstbestendig leraarschap eruit?

    Dit is de eerste aflevering van een podcastreeks over werken in het onderwijs die ik maak op uitnodiging van het Nationaal Regieorgaan Onderwijsonderzoek (NRO). In deze aflevering staat de relatie tussen adaptief vermogen en toekomstbestendig leraarschap centraal. Samen met lector Wouter Schenke (Penta Nova) en docent Kees Verbeek (Jacobus Fruytier Scholengemeenschap) verkennen we hoe waardengericht leiderschap, professionele identiteit en collectieve reflectie bijdragen aan duurzame onderwijsontwikkeling.

    Aanleiding vormt het NRO-onderzoek “Aankomst op uitzichtpunt: onderzoek naar adaptief vermogen in navigeren naar toekomstbestendig leraarschap”.

    Er volgen binnen het thema ‘Leiderschap’ nog enkele andere afleveringen. Ook binnen de thema’s ‘Bestuurlijk Vermogen’ en ‘Human Resource Development (HRD)’ zullen enkele afleveringen volgen. 

    Belangrijkste linkjes en bronnen van de aflevering:

    Het NRO heeft rondom dit onderwerp ook andere relevante bronnen beschikbaar:

    Meer weten over de podcastreeks?

    Deze serie maak ik op uitnodiging van het Nationaal Regieorgaan onderwijsonderzoek (NRO) en de programmacommissie Werken in het onderwijs. In elke aflevering ga ik met een onderzoeker en een onderwijsprofessional in gesprek over een wetenschappelijk onderzoek, waarbij we van gedachten wisselen over wat het thema betekent voor het werk in de onderwijspraktijk. Deze podcast heeft als doel om de dialoog tussen praktijk en wetenschap te versterken door verschillende perspectieven en ervaringen te delen. Heb je vragen? We horen het graag. Laat een reactie achter via tjipcast.nl/vraag.

    Bekijk ons gesprek eens op YouTube!