Hoe werk je aan organisatieontwikkeling als er niets fout mag gaan?
Organisaties waar veiligheid, toezicht en reputatie voortdurend op het spel staan, hebben een vrij logische reflex: continue regels aanscherpen, protocollen volgen, risicoâs vermijden en sturen op beheersbaarheid. Maar wat als precies die reflex de bedoeling uit het oog doet verliezen? Marga van Dam werkte jarenlang bij de politie en werd daarna (plaatsvervangend) gevangenisdirecteur. In het gevangeniswezen zag ze hoe âhandelen volgens de letterâ soms botst met de menselijke maat en met het doel om mensen ook weer terug te laten keren in de samenleving. Hier schreef ze een bijzonder boek over: Veranderen achter gesloten deuren.
Het gesprek gaat over organisatieontwikkeling in een omgeving waar âniets fout mag gaanâ: hoe je toch ruimte maakt voor vakmanschap, dialoog en zorgvuldig afwijken van regels, zonder de veiligheid te ondermijnen. Aan de hand van concrete voorbeelden (een knuffel als rouwobject, bezoek buiten de vaste bezoekdagen, afscheid nemen van een familiehond) wordt zichtbaar hoe leiderschap er ook kan zien: medewerkers steunen in moeilijke afwegingen en de bedoeling steeds opnieuw centraal zetten. Ook komt de kwetsbare plek van het middenkader aan bod, Ă©n waarom toekomstgericht ontwikkelen vaak vastloopt als je het met oude sturingsmechanismen âin het hedenâ gaat werken aan verandering en beweging.
Kernpunten uit de podcast:
đ§ Regels zijn noodzakelijk, maar kunnen de bedoeling verdringen; vakmanschap vraagt soms om zorgvuldig afwijken.
đ± âVeranderenâ roept altijd weerstand op; âontwikkelenâ gaat over samen laten ontstaan en professionals beter laten werken.
đ§ââïž Leiderschap wordt concreet in het wegnemen van barriĂšres en het geven van rugdekking bij lastige afwegingen.
đ© Passieve weerstand en procedurele bezwaren zijn rode vlaggen voor onduidelijk commitment.
âïž De gevangenis heeft twee spanningsvolle opdrachten tegelijk: beveiligen Ă©n re-integreren.
Quotes uit de podcast:
đŹ âMensen willen niet veranderd worden door een ander.â
đŹ âKijk nou of de regel de situatie dient.â
đŹ âMeer regels leidt niet tot minder fouten.â
Tjipcast wordt mogelijk gemaakt door:
Wetenswaardig. Wil jij thematisch onderwijs realiseren, op basis van directe instructie, rijke teksten, en ook nog eens volledig kerndoel dekkend zijn? Wetenswaardig is een compleet uitgewerkte lesmethode voor leraren in het primair onderwijs. Nieuwsgierig? Kijk op Wetenswaardig voor meer informatie!
JSW. Hét vakblad voor leerkrachten en onderwijsprofessionals. JSW is praktijkgericht, duidelijk en toegankelijk! En wist je dat JSW ook een thematisch deel heeft? Met zes rijke edities per schooljaar én extra inspiratie via de website en nieuwsbrief blijf jij zo helemaal bij! Bijvoorbeeld nieuwsgierig naar basisvaardigheden, burgerschap, meertaligheid, sociaal emotionele ontwikkeling of actuele ontwikkelingen op het gebied van lezen?
Tijdstempels
00:00 â Welkom en introductie
00:18 â Marga van Dam
01:13 â CarriĂšre switch
02:18 â Rauwe samenleving
03:33 â Taal keuze
05:11 â Leiderschap en de kern
06:06 â Knuffel casus
07:40 â Politie maakt het verschil
08:53 â Bezoek verzoek
10:24 â Regels en de handelingsreflex
12:23 â Verzuim signalen
14:10 â Rugdekking geven
16:35 â Drie lijnen
18:42 â Dubbele taak
23:10 â BastĂžy voorbeeld
30:31 â Rode vlaggen
35:11 â Commitment scherper
36:24 â De droom stopt
38:00 â Pijn of verlangen