Dit is vijfde aflevering in de podcastreeks over werken in het onderwijs, gemaakt op uitnodiging van het Nationaal Kennisinstituut Onderwijs (NKO), voorheen het NRO. Dit is de eerste aflevering van het thema bestuurlijk vermogen in het onderwijs.
In deze aflevering ga ik in gesprek met Margriet van der Sluis en Marieke Gierveld. Margriet van der Sluis is associate professor en onderzoeker, verbonden aan TIAS school for business and society. Marieke Gierveld is programmamanager student, verbonden aan Deltion College.
Belangrijkste linkjes en bronnen van de aflevering:
Ter inspiratie: over betekenisgeving en de invloed van sociaal kapitaal in verandermanagement processen wordt het werk van hoogleraar Thijs Homan genoemd. Mocht je het leuk vinden, alweer ruim 5 jaar geleden sprak ik Thijs Homan in deze podcast aflevering.
Ter inspiratie: hier vind je meer informatie over de transformatieve school. Eerder sprak ik ook met Iliass el Hadioui in deze aflevering over de cultuur van hoge verwachtingen.
Het NRO heeft rondom dit onderwerp ook andere relevante bronnen beschikbaar:
Deze serie wordt gemaakt op uitnodiging van het Nationaal Kennisinstituut Onderwijs (NKO) en de programmacommissie Werken in het onderwijs. In elke aflevering gaat Tjip de Jong met een onderzoeker en een onderwijsprofessional in gesprek over wetenschappelijk onderzoek, en wat dit betekent voor het werk in de onderwijspraktijk. Het doel is om de dialoog tussen praktijk en wetenschap te versterken door perspectieven en ervaringen te delen. Wil je alle afleveringen raadplegen? Kijk hier! Werken in het onderwijs | NRO
Educational leadership quickly turns into a parade of initiatives: a new program, a new slogan, a new âfocus year.â But classrooms donât improve because a plan looks coherent on paper. They improve when leaders and teachers share a precise understanding of what effective instruction is, and when that understanding shows up in daily practice.
Jim Heal argues that education struggles with evidence in a way medicine and engineering do not, partly because everyone has been to schoolâand that familiarity creates false confidence. Add leadership churn and the tendency to jump from one initiative to the next, and schools become âwildly incoherentâ: students adapt their behavior from lesson to lesson because they expect something different every hour.
His alternative is not âfollow researchâ as an abstraction, but evidence-informed practice as an intersection: best available research, the specific local context, and professional judgment. Leave one out, and you either apply evidence that doesnât fit, work hard without a knowledge base, or rely on experience without reconsidering what effectiveness means.
The key question becomes practical: can you see the science in teacher actions? If you canât observe it, hear it, and name it, it wonât stickâno matter how good the mission statement sounds.
Key points of this podcast:
đ Evidence-informed work is an intersection: research evidence, local context, and professional judgment need each other to produce real impact. đ§ Coherence beats initiative-hopping: sustained focus on one principle, lived over time, matters more than covering many ideas superficially. đŻ Precision is the bridge to practice: you may âknowâ a concept like retrieval practice, but without nuance you canât tell if youâre doing it well. đ« Incoherence is visible to students: across a school day, inconsistent expectations shape student behavior and undermine learning culture. đ§ Leadership should start from learning, not administration: systems and management should serve instructional improvement, not replace it.
Jim Heal is a leading expert in evidence-informed teaching and leadership, with experience as a school leader in the UK and in roles at Harvard and Deans for Impact advancing the science of learning in education. He is currently Professor of Evidence-Informed Education Leadership at Academica University of Applied Sciences in Amsterdam and is Co-Founder of Learning Science Partners. Jim is the author of three books on education: How Teaching Happens, Mental Models, and Instructional Illusions. Sonja Broerse is a teacher and project leader at research@school, focussing on high expectations, which is part of Academica University of Applied Sciences.
Tjipcast wordt mogelijk gemaakt door Wetenswaardig. Wil jij thematisch onderwijs realiseren, op basis van directe instructie, rijke teksten, en ook nog eens volledig kerndoel dekkend zijn? Wetenswaardig is een compleet uitgewerkte lesmethode voor leraren in het primair onderwijs. Nieuwsgierig? Kijk op www.wetenswaardig.nl voor meer informatie!
Timestamps
00:00 â Introduction en welcome 01:36 â System differences 02:47 â Instructional equity 03:55 â Learning science 04:56 â Initiative churn 07:24 â Decision making 10:20 â Professional learning 11:10 â Evidence intersection 13:10 â Teacher expertise 14:42 â Learning goals 15:38 â Shared language 17:32 â Observation systems 20:32 â Critical consumer 24:29 â Year brain 26:11 â Implementation barriers 34:56 â Administrative burden
Introduction in Dutch:
Onderwijsverbetering loopt vaak vast op iets heel basaals: we gebruiken dezelfde woorden, maar bedoelen iets anders. âBetrokkenheidâ, âkwaliteitâ of âhoge verwachtingenâ klinken als gedeelde doelenâtot je vraagt wat het er morgen in de les concreet uitziet. Dan ontstaat een soort Babylonische spraakverwarring, en blijft de visie hangen op papier.
Jim Heal beschrijft waarom onderwijs soms anders met wetenschap omgaat dan geneeskunde of techniek. Een belangrijk deel is psychologisch: iedereen heeft zelf op school gezeten, dus we denken al snel dat we weten hoe leren werkt. Tegelijk zorgt leiderschapswissel en initiatief-gedreven beleid voor een gebrek aan samenhang: scholen springen van thema naar thema, terwijl echte verbetering juist tijd, focus en consistentie vraagt.
De doorslaggevende vraag wordt dan heel praktisch: kun je de wetenschap terugzien in docenthandelingen? Als je het niet kunt zien, horen en benoemen, gaat het niet onderdeel worden van de dagelijkse routine.
Dit is een nieuwe aflevering in de podcastreeks over werken in het onderwijs, gemaakt op uitnodiging van het Nationaal Regieorgaan Onderwijsonderzoek (NRO). In deze aflevering ga ik in gesprek met Angela de Jong en Yamina Lakbiach. Angela de Jong is onderzoeker en hogeschooldocent verbonden aan het lectoraat Werken in Onderwijs van Hogeschool Utrecht. Ze is gespecialiseerd in (praktijk)vraagstukken rondom (gespreid) leiderschap, de school als (lerende) organisatie, professionalisering van leraren en schoolleiders en sociale netwerken. Yamina Lakbiach is manager Academie techniek bij MBO Utrecht.
We gaan in gesprek over de vraag: Hoe werk je samen aan effectieve teams in het mbo? Aanleiding vormt het NRO-onderzoeksproject âSamenwerken aan effectieve teams in het mbo â een onderzoek naar het versterken van collectief handelingsvermogen van zes teams.â
Belangrijkste linkjes en bronnen van de aflevering:
Bekijk hier het proefschrift âLeading collaborative innovation in schoolsâ van Angela de Jong
De gespreksleidraad ontwikkeld door Angela de Jong vind je hier. Zowel een online als papieren versie (klik op de rode knop âbekijk de resultatenâ)
Alle afleveringen van de podcastreeks komen uiteindelijk op deze pagina van het NRO te staan:Â Werken in het onderwijs | NRO.
Meer weten over de podcastreeks?
Deze serie maak ik op uitnodiging van het Nationaal Regieorgaan onderwijsonderzoek (NRO) en de programmacommissie Werken in het onderwijs. In elke aflevering ga ik met een onderzoeker en een onderwijsprofessional in gesprek over een wetenschappelijk onderzoek, waarbij we van gedachten wisselen over wat het thema betekent voor het werk in de onderwijspraktijk. Deze podcast heeft als doel om de dialoog tussen praktijk en wetenschap te versterken door verschillende perspectieven en ervaringen te delen. Heb je vragen? We horen het graag. Laat een reactie achter via tjipcast.nl/vraag.
Dit is een nieuwe aflevering in de podcastreeks over werken in het onderwijs, gemaakt op uitnodiging van het Nationaal Regieorgaan Onderwijsonderzoek (NRO). In deze aflevering ga ik in gesprek met Loes de Jong en Tim Neutelings. Loes is trainer en onderzoeker bij Risbo. Tim is rector van het Porta Mosana College in Maastricht. We gaan in gesprek over de vraag: âHoe ziet de duurzame ontwikkeling van een school als professionele leergemeenschap (PLG) eruit?â Aanleiding vormt het NRO-onderzoeksproject ‘Duurzame ontwikkeling van de school als professionele leergemeenschap‘. Vind je dit interessant? Houd de Tjipcast dan in de gaten!
Belangrijkste linkjes en bronnen van de aflevering:
Ter inspiratie: dit boek over deep democracy vind ik de moeite waard
Ter inspiratie: in de podcast ging het ook over âslice teamsâ, een methodiek afkomstig uit de scrum software ontwikkeling. Kijk bijvoorbeeld eens hier voor meer informatie. Let op: Dat sliceteams effectief zijn, is nog niet onderbouwd met effectonderzoek.
Het NRO heeft rondom dit onderwerp ook andere relevante bronnen beschikbaar:
Alle afleveringen van de podcastreeks komen uiteindelijk op deze pagina van het NRO te staan: Werken in het onderwijs | NRO.
Meer weten over de podcastreeks?
Deze serie maak ik op uitnodiging van het Nationaal Regieorgaan onderwijsonderzoek (NRO) en de programmacommissie Werken in het onderwijs. In elke aflevering ga ik met een onderzoeker en een onderwijsprofessional in gesprek over een wetenschappelijk onderzoek, waarbij we van gedachten wisselen over wat het thema betekent voor het werk in de onderwijspraktijk. Deze podcast heeft als doel om de dialoog tussen praktijk en wetenschap te versterken door verschillende perspectieven en ervaringen te delen. Heb je vragen? We horen het graag. Laat een reactie achter via tjipcast.nl/vraag.
Dit is de tweede aflevering van een podcastreeks over werken in het onderwijs die ik maak op uitnodiging van het Nationaal Regieorgaan Onderwijsonderzoek (NRO). In deze aflevering ga ik in gesprek over de relatie tussen schoolleiderschap en duurzame organisatieverandering met onderzoeker Elske van den Boom-Muilenburg en programmamanager onderwijs en onderzoek Christel Wolterink. Samen bespreken we drie onderwerpen. Als eerste de verbinding tussen onderwijsverandering en de adaptatie en borging hiervan in de dagelijkse praktijk. Vervolgens spreken we uitgebreid over leiderschap in de school en hoe je kunt navigeren binnen een complexe onderwijsomgeving. Als laatste brengen we in kaart hoe je een duurzame professionele leergemeenschap (PLG) binnen de school verder kan ontwikkelen.
Er volgen binnen het thema âLeiderschapâ nog enkele andere afleveringen. Ook binnen de themaâs âBestuurlijk Vermogenâ en âHuman Resource Development (HRD)â zullen nog enkele afleveringen volgen.
Vind je dit interessant? Houd de Tjipcast dan in de gaten!
Belangrijkste linkjes en bronnen van de aflevering:
Werken aan onderwijsverbetering in het po, vo of mbo
Meer weten over de podcastreeks?
Deze serie maak ik op uitnodiging van het Nationaal Regieorgaan onderwijsonderzoek (NRO) en de programmacommissie Werken in het onderwijs. In elke aflevering ga ik met een onderzoeker en een onderwijsprofessional in gesprek over een wetenschappelijk onderzoek, waarbij we van gedachten wisselen over wat het thema betekent voor het werk in de onderwijspraktijk. Deze podcast heeft als doel om de dialoog tussen praktijk en wetenschap te versterken door verschillende perspectieven en ervaringen te delen. Heb je vragen? We horen het graag. Laat een reactie achter via tjipcast.nl/vraag.
Dit is de eerste aflevering van een podcastreeks over werken in het onderwijs die ik maak op uitnodiging van het Nationaal Regieorgaan Onderwijsonderzoek (NRO). In deze aflevering staat de relatie tussen adaptief vermogen en toekomstbestendig leraarschap centraal. Samen met lector Wouter Schenke (Penta Nova) en docent Kees Verbeek (Jacobus Fruytier Scholengemeenschap) verkennen we hoe waardengericht leiderschap, professionele identiteit en collectieve reflectie bijdragen aan duurzame onderwijsontwikkeling.
Er volgen binnen het thema âLeiderschapâ nog enkele andere afleveringen. Ook binnen de themaâs âBestuurlijk Vermogenâ en âHuman Resource Development (HRD)â zullen enkele afleveringen volgen.Â
Belangrijkste linkjes en bronnen van de aflevering:
Beluister bijvoorbeeld eens de podcast met Wouter Schenke en Henriette Hoogenkamp over waardengericht werken in het onderwijs! Scroll door naar onderaan de pagina.
Het NRO heeft rondom dit onderwerp ook andere relevante bronnen beschikbaar:
Deze serie maak ik op uitnodiging van het Nationaal Regieorgaan onderwijsonderzoek (NRO) en de programmacommissie Werken in het onderwijs. In elke aflevering ga ik met een onderzoeker en een onderwijsprofessional in gesprek over een wetenschappelijk onderzoek, waarbij we van gedachten wisselen over wat het thema betekent voor het werk in de onderwijspraktijk. Deze podcast heeft als doel om de dialoog tussen praktijk en wetenschap te versterken door verschillende perspectieven en ervaringen te delen. Heb je vragen? We horen het graag. Laat een reactie achter via tjipcast.nl/vraag.
Wanneer een organisatie aan de slag wilt (of moet) gaan met een veranderopgave is de hardnekkige neiging van managers en expert ‘snel’ te interveniĂ«ren. Zo starten organisaties maar al te graag met het formuleren van kernwaarden, gaan ze aan de slag met een nieuwe organisatiestructuur en stellen ze ‘oud’ leiderschap ter discussie. Het gevolg is meestal chaos, onduidelijkheid, minder betrokkenheid en neergang in het primaire proces. Dit geldt net zo goed voor een productiemaatschappij als binnen het onderwijs! Jan den Hollander houdt een zeer duidelijk pleidooi voor een alternatieve aanpak om dit te voorkomen. Door aan te sluiten bij de dagelijkse praktijk, scherp te observeren, te luisteren en verbinding te maken. Door de dynamiek van de organisatie beter te benutten is het volgens hem mogelijk slimmer, effectiever en plezieriger aan de slag te gaan.
Jan heeft meer dan 45 jaar werkervaring als adviseur en dat voel en hoor je in deze podcast. Over minder verstorend veranderen schreef hij een zeer lezenswaardig boek. Ga dat lezen als je bezig bent met veranderen in organisaties! We praten onder andere over complexiteit, leiderschap, managementlagen, verstoringen, meters maken en het uitwerken van een krachtenveldenanalyse. Zeer bruikbare handvatten voor de dagelijkse praktijk!
Tjipcast wordt mede mogelijk gemaakt door:
Klassewerkplek. Wetenschappelijke studies tonen aan dat gelukkige leerkrachten meer betrokken zijn, minder verzuimen en effectiever lesgeven, wat de onderwijskwaliteit verbetert en de werkdruk vermindert. Wil je meer weten over hoe zoân gelukkige werkplek eruit kan zien? Check dan snel www.klassewerkplek.nl en doe mee!
En Wetenswaardig. Wil jij thematisch onderwijs realiseren, op basis van directe instructie, rijke teksten, en ook nog eens volledig kerndoel dekkend zijn? Wetenswaardig is een compleet uitgewerkte lesmethode voor leraren in het primair onderwijs. Nieuwsgierig? Kijk op www.wetenswaardig.nl voor meer informatie!
Net zoals kinderen kunnen organisaties ook een ontwikkelingsachterstand oplopen. Oorzaken zijn vaak te vinden in ontbrekend leiderschap, teveel vertrouwen op zelfsturing van professionals en uiteindelijk disfunctionele onderlinge verhouden. Het is spannend om dit aan te pakken. Je komt meestal niet weg met een paar stevige gesprekken en wat ‘sessies op de hei’ om de lucht te klaren. Wat is dan wel nodig om een verwaarloosde organisatie weer op de rit te krijgen? Hierover spreek ik in deze aflevering met Joost Kampen. Als geen ander kent hij de werking van de destructieve processen in organisaties. Joost is grondlegger van het concept van de verwaarloosde organisatie en schreef er een nieuw boek over: Veranderkundige methoden bij verwaarloosde organisaties. In dit boek presenteert hij een nieuw model voor geleide organisatieontwikkeling.
Klassewerkplek. Wetenschappelijke studies tonen aan dat gelukkige leerkrachten meer betrokken zijn, minder verzuimen en effectiever lesgeven, wat de onderwijskwaliteit verbetert en de werkdruk vermindert. Wil je meer weten over hoe zoân gelukkige werkplek eruit kan zien? Check dan snel www.klassewerkplek.nl en doe mee!
En Wetenswaardig. Wil jij thematisch onderwijs realiseren, op basis van directe instructie, rijke teksten, en ook nog eens volledig kerndoel dekkend zijn? Wetenswaardig is een compleet uitgewerkte lesmethode voor leraren in het primair onderwijs. Nieuwsgierig? Kijk op www.wetenswaardig.nl voor meer informatie!
HiĂ«rarchie is al snel een beladen woord in het onderwijs. Het lijkt wel alsof we het liever niet hebben over ‘verticale’ en ‘horizontale’ afstemming in de school. Je ziet dit ook terug in de management literatuur: het gaat vandaag de dag al gauw over platte organisaties (zonder manager), minder management (ieder werkt vanuit eigen talent en zelfsturing) en democratische organisaties (iedereen heeft evenveel zeggenschap). Hoe landen dit soort concepten in de dagelijkse praktijk? Is hiĂ«rarchie werkelijk iets van het verleden?
Mijn gasten Francis van Haandel en Linda van Druijten zijn kritisch op al die ideologische beelden over samenwerken en sturen. Meestal werkt het niet en leidt het tot slechte resultaten in het onderwijs. Hiërarchie is volgens hen zelfs noodzakelijk in het onderwijs. Een leider in een school stuurt op kaders en stelt hoge verwachtingen naar teamleden. Hier hoort ook hiërarchie bij: sterker nog, je kunt niet zonder! Leiderschap is cruciaal om te bouwen aan een professionele schoolcultuur, gedeelde werkwijze en hoge onderwijskwaliteit. Hoog tijd om in deze podcast uitgebreid in te gaan op wat leiderschap wel en niet is en hoe de relatie te maken is met een transparante organisatiestructuur. Francis en Linda werken samen vanuit LEF onderwijskwaliteit. Samen organiseren en faciliteren ze hoogwaardige professionaliseringstrajecten in het onderwijs. Meer weten over hun werk? Neem hier een kijkje op hun website!
Tjipcast wordt mede mogelijk gemaakt door:
Klassewerkplek. Wetenschappelijke studies tonen aan dat gelukkige leerkrachten meer betrokken zijn, minder verzuimen en effectiever lesgeven, wat de onderwijskwaliteit verbetert en de werkdruk vermindert. Wil je meer weten over hoe zoân gelukkige werkplek eruit kan zien? Check dan snel www.klassewerkplek.nl en doe mee!
En Wetenswaardig. Wil jij thematisch onderwijs realiseren, op basis van directe instructie, rijke teksten, en ook nog eens volledig kerndoel dekkend zijn? Wetenswaardig is een compleet uitgewerkte lesmethode voor leraren in het primair onderwijs. Nieuwsgierig? Kijk op www.wetenswaardig.nl voor meer informatie!
Vrouwen leiden een team vaak anders dan mannen. In het algemeen kunnen vrouwen beter omgaan met feedback en houden ze gemakkelijker het grotere doel voor ogen, zonder dat hun eigen ego in de weg staat. Maar vrouwen zijn nog steeds ondervertegenwoordigd in besturen en leidinggevende posities. Gelukkig zien we steeds meer vrouwelijke leiders, maar dat is niet vanzelf gegaan. Lange tijd werd leiderschap vooral geassocieerd met mannelijke eigenschappen zoals daadkracht, snelle besluitvorming, bescherming en dominantie over anderen. Daardoor kregen competitiedrang en ego-gedreven leiderschap vaak de overhand. Vrouwen hebben echter een andere manier van leidinggeven, aldus mijn gasten in de studio. Ze luisteren beter, zijn minder gefocust op persoonlijk succes en stellen de ontwikkeling van het team centraal. Het is dan ook hoog tijd om hier uitgebreider over te praten! Wat kunnen mannen bijvoorbeeld van vrouwelijke leiders leren?
In deze aflevering praat ik hierover met Marike Venema, directeur van openbare basisschool de Brederoschool in Groningen. En Marie-Antoinette Hubers, Europe Regional Director van DKG. International Society for woman educators. We blikken terug op hoe vrouwen de afgelopen jaren langzaam meer leidinggevende posities gingen bekleden en wat dit van vrouwelijke professionals vroeg. Ook bespreken we hoe nu wordt gekeken naar vrouwelijk- en mannelijk leiderschap. Is de vrouwelijke emancipatie voltooid? Aan de hand van persoonlijke voorbeelden uit de dagelijkse praktijk gaan we over deze thema’s in gesprek. Hier is link naar de Delta Kappa Gamma Society (in het Engels). En de link naar de Nederlandse DKG vereniging.
Tjipcast wordt mede mogelijk gemaakt door:
Klassewerkplek. Wetenschappelijke studies tonen aan dat gelukkige leerkrachten meer betrokken zijn, minder verzuimen en effectiever lesgeven, wat de onderwijskwaliteit verbetert en de werkdruk vermindert. Wil je meer weten over hoe zoân gelukkige werkplek eruit kan zien? Check dan snel www.klassewerkplek.nl en doe mee!
Wetenswaardig. Wil jij thematisch onderwijs realiseren, op basis van directe instructie, rijke teksten, en ook nog eens volledig kerndoel dekkend zijn? Wetenswaardig is een compleet uitgewerkte lesmethode voor leraren in het primair onderwijs. Nieuwsgierig? Kijk op www.wetenswaardig.nl voor meer informatie!