leiderschap

Hoe geef je handen en voeten aan onderwijskundig leiderschap in een school?

In deze podcast praat ik met drie schoolleiders over onderwijskundig leiderschap. Wat bedoel we hier eigenlijk mee? Ik ben hiervoor op bezoek bij basisschool ’t Ruimteschip, een SKO West-Friesland school in Opmeer. Tijdens een eerder gedaan praktijkonderzoek identificeerden we acht bekwaamheden die belangrijk zijn voor een schooldirecteuren om te beheersen. In deze podcast bespreken we ze aan de hand van praktijkvoorbeelden. Thema’s die voorbijkomen zijn: transparant leidinggeven, aandacht hebben voor je team, ondernemerschap, samenspel en visie tot aan het filteren van informatie die van buiten op de school afkomt. Veel luisterplezier!

Gasten aan tafel:

  • Amanda Breeman, schoolleider bij SKO West-Friesland. Bij basisschool St. Werenfridus in Wervershoof
  • Rein Swart, schoolleider bij SKO West-Friesland, ’t Bonischip (twee scholen: Bonifatius en ’t Ruimteschip)
  • Anja Braas, lid van het directieteam bij ’t Ruimteschip en de Bonifatius

Onderwijsnieuws: november 2022

Samen met Peter Loonen neem ik het onderwijsnieuws van de maand november door. Deze maand: Nieuwe correctiewaarden bij de beoordeling van leerresultaten? Advies onderwijsraad. Aanzien mbo student moet beter. Mijn kind naar het mbo? Liever niet. Digitaleringsimpuls in het hoger onderwijs. Switchen moet makkelijk. Mobiele telefoons verbieden in de klas. Zeldzaam: Dijkgraaf heeft kritiek. Muziekles in het speciaal onderwijs. Onderwijsbegroting 2023 en premier Rutte gaat straks voor de klas.

Deze podcast is ook te vinden via een nieuw kanaal: Top 10 onderwijsnieuws. Maar je kunt natuurlijk ook hier blijven luisteren. Tips of ideeën voor de volgende uitzending? We horen het graag!

Onderwijsnieuws: oktober 2022

Met vakgenoot Peter Loonen ben ik gestart met een nieuwe podcast serie: Top 10 onderwijsnieuws. We nemen kort en bondig al het onderwijsnieuws in de maand oktober door. Deze maand: de onderwijsraad komt met een nieuw advies over de basisvaardigheden, online onderwijs heeft meerwaarde, delegatie gaat op studiereis naar Helsinki en Minister Dijkgraaf is druk met het mbo. De harde leerschool versus of de pedagogische leerschool? En: het hbo moet op de schop. Alweer? Zijn we blij met steeds meer hoogopgeleiden in Nederland?

Deze podcast is te vinden via een nieuw kanaal: Top 10 onderwijsnieuws. Maar je kunt natuurlijk ook hier blijven luisteren. Tips of ideeën voor de volgende uitzending? We horen het graag!

Wat is prestatiemanagement en hoe gebruik je het in de organisatie?

Om als organisatie succesvol te blijven is het belangrijk continue bij te sturen, te leren en te innoveren om zo werkprocessen, producten en diensten af te stemmen op je klant. Het is een cruciaal criterium om een strategie te realiseren. Dit kan je niet alleen doen op buikgevoel. Maar alleen maar sturen op cijfers blijkt in de praktijk ook riskant. Hoe dan wel? Over deze vraag praat ik met Leo Kerklaan. Auteur van diverse bekende managementboeken zoals De cockpit van de organisatie en De wendbare organisatie. Leo houdt een krachtig pleidooi voor een overzichtelijk managementdashboard om prestaties te kunnen meten en analyseren. Maar hoe ontwerp je zo’n dashboard? Wat vraagt het van managers en professionals en hoe stuur je slim bij? Daarover gaat deze podcast. We bespreken diverse praktijkvraagstukken, sommige afkomstig uit het onderwijs.

Hier bestel je direct het boek van Leo!

Je kunt ons gesprek ook op YouTube bekijken:

Hoe bouw je aan een sterk team?

In de studio is Karin Derksen. Karin doet onderzoek naar hoe teams zo effectief mogelijk kunnen samenwerken en hoe leiderschap dit kan ondersteunen. Ze schreef er een boek over: Goed teamwerk Hoe teams beter kunnen presteren en floreren. We gaan gesprek over haar inzichten en hoe je wetenschappelijke kennis kunt toepassen om teams ‘beter te laten presteren’. Thema’s die ter sprake komen in de podcast zijn onder andere:

  • Ideale teamomvang
  • Wanneer ben je een team? En wanneer ook niet?
  • Het verschil tussen doel en opgave
  • Onderlinge afhankelijkheid
  • Veiligheid en professionaliteit
  • Diversiteit in teams
  • Ontwikkel- en leerruimte

Check het boek van Karin hier!

Je kunt ons gesprek ook op YouTube bekijken:

Hoe borg je een verandering in een organisatie?

Veranderkundige Theo Hermsen is in de studio. We verkennen de vraag hoe je een verandering in de organisatie kunt borgen. We bespreken diverse thema’s in deze podcast: het belang van de analyse bij aanvang, het relationele aspect van verandermanagement en hoe terugkerende reflectiemomenten kunnen fungeren als een vorm van verankering.

Je kunt ons gesprek ook op YouTube bekijken:

Hoe ga je om met megatrends en disruptors? Tjipcast 181 met André de Waal en Julie Linthorst

André en Julie schreven het boek Futurize, een boek over hoe om te gaan met megatrends en ‘disruptors’. Een wetenschappelijke verkenning wat de invloed gaat zijn van grote sociale, politieke en technologische veranderingen op organisaties. Ze ontwikkelden ook een raamwerk om te bepalen in hoeverre organisaties voorbereid zijn op dit soort ontwikkelingen in de nabije toekomst. Het boek is gekoppeld aan het HPO-raamwerk, waar we in podcast 104 onder andere uitgebreid over in gesprek zijn gegaan. Over dit boek, dit onderzoek en denken gaan we in gesprek.

Je kunt ons gesprek ook op YouTube bekijken:

Is het tijd voor meer vertraging in filosofie en onderwijspraktijk? Tjipcast 173 met Joop Berding

In deze podcast spreek ik met opvoedingsfilosoof en oud-docent Joop Berding. Hij denkt na over onderwijs op het grensvlak van filosofie en praktijk. Hij baseert zijn denken onder andere op het werk van Hannah Arendt, Janusz Korczak en John Dewey. Binnenkort verschijnt er een nieuw boek over de Nederlandse filosoof Cornelis Verhoeven. In deze podcast verkennen we het belang en idee van vertragen in ons onderwijs. Vertraging is een heel wezenlijk onderdeel van leren en ontwikkelen. Toch staat het onder druk in ons onderwijssysteem. Sterker nog, we hebben er niet altijd meer het ‘geduld’ voor. Liever leren we vandaag de dag snel, efficiënt en zoveel mogelijk. Maar welke functie kan vertragen hebben en waarom doet het ertoe doet in een klaslokaal of lespraktijk? En is het mogelijk om geduld, aandacht en vertraging in het hart van ons onderwijs te positioneren?

Je kunt ons gesprek ook op YouTube bekijken:

Check zeker ook de boeken van Joop:

De school als werkplaats. Gereedschap voor een sterke kwaliteitscultuur. Tjipcast 172 met Eva Naaijkens en Martin Bootsma

Vandaag zit ik aan tafel met Eva Naaijkens en Martin Bootsma. We gaan in gesprek over hun nieuwe boek ‘De school als werkplaats‘. Eva en Martin zijn de oprichters van de Alan Turingschool in Amsterdam. Sinds januari 2022 een excellente school. Eva is hier schoolleider en Martin teamleider en leraar. Vanuit hun professionele werkpraktijk publiceren ze regelmatig over onderwijs. Eerder schreven ze het boek ‘En wat als we nu weer eens gewoon gingen lesgeven‘. Een veelgeprezen boek over hun kwaliteitsaanpak voor scholen, in 2018 betiteld als onderwijsboek van het jaar.

In hun nieuwe boek bouwen ze voort op dit fundament. Thema’s die aan bod komen zijn: werken vanuit een gedeelde visie, het ontwikkelen van eenduidigheid in werkprocessen en structuren, borging van kwaliteitsverbetering, kennisdelen en het koesteren van een bijbehorende professionele cultuur. In deze podcast bezien we deze thema’s telkens vanuit de rol van schoolleider en docent. Ook bespreken we enkele vragen van luisteraars.

We zijn te gast bij Uitgeverij Pica! Hartelijk dank voor het mogen opnemen van de podcast midden tussen de onderwijsboeken!

Je kunt ons gesprek ook op YouTube bekijken:

Is Oorlog en Vrede het beste boek ooit geschreven? Tjipcast 171 met Philip Westbroek

In het boek Oorlog en Vrede beschrijft Tolstoj de veldslagen van de Grande Armée van Napoleon die het Russisch Rijk binnenvalt. Uiteindelijk keert slechts één procent terug in Frankrijk. Het boek wordt gezien als een klassiek meesterwerk over de Russische samenleving. Op onnavolgbare wijze laat Tolstoj zien hoe geen mens kan weten wat er om zich heen gebeurt en hoe de geschiedenis zich niet laat omschrijven of kennen. Napoleon, generaal Koetoezov, de Russische Tsaar: ze spelen amper een rol van betekenis ten opzichte van de wil van het volk en de soldaat om de strijd te winnen. Oorlog is verre van georganiseerd, maar chaos en totaal onvoorspelbaar. Tolstoj doet hiervan op gruwelijke wijze verslag. Terwijl hij net zo makkelijk het leven van de aristocratie en haar besognes omschrijft. Is dit inderdaad het allerbeste boek ooit en welke lessen kunnen we er vandaag de dag nog uit trekken? Daarover spreek ik uitgebreid met Philip Westbroek, universitair docent Slavische letterkunde aan de Universiteit van Amsterdam.

Deze podcast is opgenomen op woensdag 9 februari 2022. Voor de Russische invasie van Oekraïne.

Philip raadt deze editie aan van Oorlog en Vrede (vertaling van Yolanda Bloemen en Marja Wiebes). Mocht deze uitverkocht zijn, kijk dan even hier.

Je kunt ons gesprek ook op YouTube bekijken, je krijgt dan ook een indruk van Zadkine Startcollege: