onderwijswetenschappen

Waarom maakt Maarten van Rossem zich grote zorgen om het onderwijs? Tjipcast 130

Tijdens het Metis onderwijscongres eerder dit jaar hoorde ik Maarten van Rossem een vurig pleidooi houden voor beter onderwijs in Nederland. Hij maakt zich grote zorgen om het gebrek aan kennisoverdracht op school, het te lage salaris, te grote klassen en de kwaliteit van leerkrachten en docenten. Aangezien Maarten van Rossem historicus wilde ik graag met hem hier verder over in gesprek gaan. Was het vroeger dan beter? Wat zijn volgens hem de oorzaken van deze glijdende schaal en wat is er nodig om het onderwijs op een hoger niveau te krijgen? Over deze vragen ging ik samen Peter Loonen het gesprek met hem aan. Veel luisterplezier!

Is het nog wel leuk om leidinggevende in het onderwijs te zijn? Tjipcast 129 met Jeroen Goes

Onderwijsmanagement en de besturing van scholen ligt al best wat jaren onder een vergrootglas. Zo zou het bureaucreatie veroorzaken, teveel geld kosten en de aandacht afleiden van onderwijskwaliteit, vakmanschap en bijvoorbeeld de autonomie van onderwijsteams. Het past in een tijdsbeeld waarin er in toenemende mate een kritische grondhouding is richting managers. Zo zijn er ook experts die vinden dat managers meer kwaad dan goed doen. En dus: hoe minder hoe beter. Ik ben nieuwsgierig hoe het is om binnen deze ‘trend’ leiding te geven in het onderwijs. Met al die kritiek op onderwijsmanagement is het daarmee (misschien ongemerkt) best een spannend beroep geworden. Helemaal gelet op de corona pandemie en de extra onderwijsgelden in de vorm van het Nationaal Programma Onderwijs. Hoe dienen scholen dit te besteden? Hoe geef je hier als manager richting en vorm aan? Wanneer doe je het goed en wanneer ‘niet’? En plat gesteld: Is het nog wel leuk om manager te zijn?

Over dit soort vragen ga ik in gesprek met Jeroen Goes. Hij werkt 25 jaar in het onderwijs waarvan 21 jaar als leidinggevende. De laatste drie jaar is hij de voorzitter van stichting Fluvium openbaar onderwijs in de Betuwe. Een stichting met twintig dorpsscholen. Naast bovenstaande thema’s bespreken we diverse vragen van luisteraars die binnenkwamen via twitter.

Napraten over gepersonaliseerd onderwijs in het mbo. Tjipcast 128 met Floor van Venrooij, Ellen Van Vught en Remko Keizerwaard

In deze podcast blikken we terug op de gesprekken met docenten, studenten en werkveld over gepersonaliseerd onderwijs bij het Albeda Zorg College. Wat viel ons op? Wat werkte goed? Wat kunnen andere scholen leren van het Albeda College? En welke vragen hebben we nog?

Je kunt deze podcast ook bekijken op het Youtube kanaal van Tjipcast:

In gesprek over gepersonaliseerd onderwijs in het mbo. Tjipcast 127 is te gast bij het Albeda zorg college in Goeree Overflakkee!

We zijn te gast bij een gloednieuwe onderwijslocatie waar VMBO en MBO samen in één gebouw leren en werken. En wel in Sommelsdijk, wat ligt in Goeree Overflakkee. Het Albeda College zet hier in op gepersonaliseerd onderwijs. Maar wat betekent gepersonaliseerd onderwijs eigenlijk? Hoe geef je hier invulling aan in de dagelijkse praktijk? Welke effecten heeft dit op didactiek, pedagogiek en bijvoorbeeld de invulling van een lesrooster? En wat vraagt het van de kennisbasis van docenten zelf? Tijdens deze podcast komen verschillende docenten, onderwijsleiders en studenten aan het woord. Check ook zeker het YouTube kanaal want we hebben een bijzondere reportage over deze school gemaakt. Klik hieronder op de link of abonneer je op het Tjipcast kanaal via YouTube.

Gepersonaliseerd onderwijs in het mbo: Wat bedoelen we daar eigenlijk mee? Tjipcast 126 met Floor van Venrooij, Ellen van Vught en Remko Keizerwaard

Vandaag de dag hoor je veel over gepersonaliseerd onderwijs. Het zou, met name in het beroepsonderwijs, een oplossing bieden voor betere aansluiting op de praktijk en ruimte geven voor meer zelfsturing en autonomie van de student. Maar het valt ook op hoeveel verschillende definities, opvattingen, methodes en zienswijze er zijn rondom dit ‘nieuwe thema’. Hoog tijd om pas op de plaats te maken. In deze podcast neem ik samen met Floor van Venrooij en Remko Keizerwaard door wat we wel en niet weten over gepersonaliseerd onderwijs. Wat is het? Wat is het niet? Hoe hangt gepersonaliseerd onderwijs samen met differentiëren en flexibiliseren? En wat vraagt het eigenlijk van ROC instelling zelf? Deze podcast is opmaat naar een uitgebreider gesprek met docenten van het Albeda College in Rotterdam rondom dit thema wat later deze maand verschijnt. Veel luisterplezier!

Evidence based lesgeven klinkt mooi, maar word je er een betere docent van? Tjipcast 125 met Wim van de Hulst

In deze podcast praat ik met wiskundedocent Wim van de Hulst over de relatie tussen onderwijswetenschappen en de dagelijkse praktijk van de docent of leerkracht. Evidence based lesgeven is bezig aan een belangrijke opmars in Nederland (sommige noemen dit evidence informed lesgeven). En gelukkig maar, want er is ontzettend veel kennis beschikbaar over didactiek, toetsing, klassenmanagement en bijvoorbeeld pedagogiek. Spannende vraag is wel of dit ‘altijd’ leidt tot betere leerprocessen en onderwijsresultaten. En of het binnen sommige domeinen nog toegestaan is hier kritische vragen over te stellen. Goed lesgeven begint bijvoorbeeld bij het vakmanschap van de docent. En wat te doen als hij of zij er een onderwijsopvatting op nahoudt die haaks staat op de wetenschap maar wel ‘werkt’? Kortom: hoe zit het met de relatie tussen evidence based lesgeven en het ambacht van de leraar of docent? Mogen we dit vandaag de dag nog kritisch bespreken of is dat ‘not done’? Luister nu naar een belangrijk gesprek over de relatie tussen wetenschap en onderwijs!

Je kunt deze podcast ook bekijken via het Tjipcast YouTube kanaal:

Napraten over examineren in coronatijd. Tjipcast 123 te gast bij het ROC da Vinci college en de duurzaamheidsfabriek

In deze podcast van 20 minuten blik ik met Floor, Ellen en Peter terug op de gesprekken die we voerden met docenten, studenten, werkveld en onderwijsmanagers bij het ROC da Vinci college. De vraag die centraal staat is hoe je kwalitatief en betekenisvol kunt examineren in coronatijd. In de duurzaamheidsfabriek weten ze dit succesvol vorm te geven. Ondanks de vele uitdagingen. Hoe hebben ze dit aangepakt? Wat viel op? Wat werkte goed en wat kunnen andere beroepsopleidingen leren van deze werkwijze?

Deze podcast is onderdeel van een reeks praktijkonderzoeken die ik samen met Metis Onderwijsadvies uitvoer en vormgeef. We zijn op zoek naar de bouwstenen van excellent onderwijs en reizen door Nederland om hierover met onderwijsprofessionals, studenten en werkveld over in gesprek te gaan. Voor meer informatie bezoek de website van Metis Onderwijsadvies.

Je kunt dit gesprek ook bekijken op het YouTube kanaal:

Examineren in coronatijd, hoe doe je dat? Tjipcast 122 te gast bij het roc da Vinci college

Het ROC da Vinci College heeft in de periode van Corona een enorme innovatieversnelling doorlopen wat betreft examineren. Het examineren en stagelopen was vanwege de corona richtlijnen niet meer mogelijk en die urgentie heeft ervoor gezorgd dat ze hun eigen schoolomgeving hebben omgebouwd hebben tot realistische werk-leeromgeving. In de duurzaamheidsfabriek in Dordrecht is het nu mogelijk om meerdere vakgebieden (opleidingen) te examineren in nauwe afstemming met het werkveld. De intentie is nu om deze beweging verder uit te bouwen en om die rede is het buitengewoon interessant hier nader onderzoek naar te doen.

Vragen die we hierbij hebben zijn onder andere:

Hoe borg je de betrouwbaarheid en validiteit van zo’n nieuwe vorm van examineren?

Hoe ervaren studenten deze nieuwe vorm van examineren?

Wat vraagt het van de docenten en begeleiders? En hoe kan je deze beweging breder op gang krijgen in en rondom een school? Uiteindelijk kan zo’n ‘nieuwe’ beweging ook het onderwijs zelf veranderen (de weg ernaar toe) en welke effecten zou dit kunnen hebben?

Kortom: genoeg animo voor een praktijkonderzoek en podcast gesprek op locatie! De volgende onderwerpen worden besproken: Inzicht in het examineren in de duurzaamheidsfabriek. We willen leren van successen en zicht krijgen op het examen proces van begin tot einde. Ook zoeken we naar de definitie, aanleiding vanuit de praktijk, taal en begrippen (wat is het wel, wat ook niet). Wat zijn de dilemma’s en uitdagingen in de praktijk? Waar liepen collega’s van da Vinci College tegenaan? Denk aan spanningen tussen docenten, bedrijfsleven, examencommissie, de fabriek zelf, etc.). Maar ook in termen van aansturing (Hoe begin je eigenlijk en hoe zet je dat dan voort?). Weg vooruit: We kijken waarderend naar de successen die er zijn behaald, beantwoorden en verkennen de weg vooruit. We identificeren adviezen voor andere scholen, bespreken de actuele uitdagingen.

Deze podcast is onderdeel van een reeks praktijkonderzoeken die ik samen met Metis onderwijsadvies uitvoer en vormgeef. We zijn op zoek naar de bouwstenen van excellent onderwijs en reizen door Nederland om hierover met onderwijsprofessionals, studenten en werkveld over in gesprek te gaan. Voor meer informatie bezoek de website van Metis onderwijsadvies.

Je kunt dit gesprek ook bekijken op het YouTube kanaal:

Hoe krijg je kinderen aan het lezen? Tjipcast 121 met Martin Bootsma

In deze podcast praat ik met Martin Bootsma over het belang van (jeugd)literatuur op de basisschool. Martin is medeoprichter van de Alan Turingschool in Amsterdam, is leraar, teamleider en initiatiefnemer van de Enigma kwaliteitsaanpak. Ook is hij auteur van ‘En wat als we nu weer eens gewoon gingen lesgeven?‘ Een boek over onderwijsverbetering gericht op het basisonderwijs en voortgezet onderwijs.

Het is vandaag de dag helaas niet al te best gesteld met de leesvaardigheid van kinderen. Ondanks dat er veel aandacht voor is wat betreft onderzoek en beleid. Hoe kan dit? En hoe kan je als leerkracht, docententeam en school kinderen met plezier en succes leren lezen? In dit gesprek laat Martin aan de hand van diverse passages uit jeugdliteratuur zien hoe je samen met kinderen kunt lezen. Hoe je koppelingen kunt maken tussen boeken, gedichten en passages. En hoe kunst, historie en wereldoriëntatie bij uitstek verdieping en verrijking kan aanbrengen in het bevorderen van leesplezier.

We spreken in deze podcast over verschillende onderwerpen zoals leesmotivatie, juiste didactiek, monitoring en stapsgewijze verdieping. Deze zijn gekoppeld aan een breder spectrum gericht op een gedragen, schoolbrede kwaliteitsaanpak. Ook houdt Martin een stevig pleidooi tegen de ontkaveling van leren lezen. Denk aan het verschil tussen technisch lezen, begrijpend lezen en goed leren schrijven. We knippen hierdoor het taalonderwijs in kleine stukjes en leerlingen zien de samenhang niet meer, laat staan het belang van het leren van de Nederlandse taal in relatie tot hun eigen leven/de wereld buiten het klaslokaal. Gelukkig kan dat kan anders en daarmee ook beter! Daar gaat deze podcast over

Boeken en links die besproken worden in deze podcast:

Je kunt dit gesprek ook bekijken op het YouTube kanaal:

Hoe komt het dat zoveel Nederlandse kinderen minder goed kunnen rekenen en schrijven? Tjipcast 120 met Sezgin Cihangir

In deze podcast ga ik in gesprek met Sezgin Cihangir, directeur van het Nederlands Mathematisch Instituut en voorvechter van beter reken- en leesonderwijs op de basisschool. Sezgin schrijft regelmatig over de staat van het onderwijs in Nederland. Eén van de punten die mij opviel is zijn constatering dat ‘pure wiskunde’ en aandacht voor cijfers stilaan verdwijnen en vervangen worden door ingewikkelde en complexe talige opdrachten voor kinderen. Het lijkt er zelfs op dat we bepaalde aspecten van rekenen ouderwets zijn gaan vinden. Helaas met negatieve gevolgen: kinderen rekenen (en lezen) jarenlang op rij steeds een beetje minder. Hoe is deze neergaande trend te verklaren? En belangrijker: Hoe is het op te lossen en wat vraagt dat van ons als samenleving, school en maatschappij? In deze podcast staan de volgende vragen centraal:

  • Hoe is het gesteld met het rekenonderwijs in Nederland?
  • Waar liggen de grootste zorgen en problemen?
  • Wat zijn kansrijke oplossingen?
  • Welke inspanning is nodig voor leerkrachten en scholen?
  • Zijn de rekenprincipes van vroeger achterhaald en ouderwets?
  • Hoe kan je kinderen foutloos leren rekenen? Wat is hier voor nodig?
  • Het Nederlands Mathematisch Instituut is ook initiatiefnemer van foutloos rekenen, een organisatie dat kinderen helpt bij het leren rekenen. Wat doen jullie hier dat werkt?
  • Je noemde de organisatie foutloos rekenen ook wel eens gekscherend een ‘schadeherstelbedrijf‘. Is het niet tijd dat deze lesmethode meer aandacht krijgt in Nederland?

Boeken en links die besproken worden in deze podcast:

  • Euclides Elements
  • Check voor meer informatie over foutloos rekenen, praktijkvoorbeelden en casuïstiek hun website (deze link is op geen enkele manier gesponsord)
  • Het boek waar Sezgin naar refereert is nog niet te koop helaas.

Je kunt dit gesprek ook bekijken op het YouTube kanaal: