professionaliseren

Wat betekent digitaal burgerschap voor het beroepsonderwijs in Nederland?

Dit is de eerste aflevering van een drieluik over digitaal burgerschap in het beroepsonderwijs. Ik ben te gast bij het ROC van Twente. Digitalisering vraagt steeds meer van studenten. Niet alleen gericht op het vak dat ze leren. Ook om actief kunnen participeren in de samenleving zul je je weg moeten kunnen vinden als student. Hier ligt een taak voor het mbo. Maar over deze relatie is nog niet zo veel bekend. En dit is voor docenten en teams soms zoeken. Welke verbindingen zijn er bijvoorbeeld te leggen tussen burgerschap en digitalisering? Denk aan thema’s zoals participatie, kennis over democratie en duurzaam ondernemerschap. Helemaal nu de fysieke en digitale wereld voor studenten steeds meer vervloeit zijn dit prangende vragen. Welke positie pak je als beroepsopleiding hierin en hoe leg je hier de relatie met de ontwikkeling van docenten? In deze afleveringen formuleren we eerste denkrichtingen vanuit de praktijk.

Aan tafel zitten:

Deze podcast is ontwikkeld samen met de werkgroep Digitaal Burgerschap vanuit het programma Doorpakken op Digitalisering. Binnenkort verschijnt deel II en III waarin we dieper ingaan op de relatie met het werkveld en de toekomst van het opleiden voor een beroep.

Je kunt ons gesprek ook op YouTube bekijken:

Werken aan een succesvolle start bij Zadkine Startcollege in Rotterdam (deel I)

In 2020 waren er bijna 23.000 voortijdige schoolverlaters in Nederland. Schoolverlaters zijn jongeren die niet in het bezit zijn van een startkwalificatie. Dit heeft meestal grote persoonlijke gevolgen en is – met name in de stedelijke context – al jaren een urgent vraagstuk om aan te pakken. Zadkine Startcollege biedt deze jongeren een unieke werk- en leeromgeving. Kleinschalig, met persoonlijke aandacht, gericht op het behalen van successen. Studenten volgen hier een beroepsopleiding op mbo niveau 1. Ook wel entreeopleiding genoemd. Dit duurt maximaal één schooljaar. 

Wat ondermeer uniek is aan Zadkine Startcollege is de samenwerking tussen onderwijs en zorg. Professionals vanuit beiden disciplines trekken dagelijks met elkaar op. Jongeren reizen niet meer door de stad om naar een loket te moeten voor een gerelateerde zorgvraag maar kunnen die in de klas (school) direct stellen. Een vernieuwende aanpak, die inmiddels zijn vruchten afwerpt! Dit ging echter niet zomaar en is het gevolg van een beredeneerde aanpak. Hierover gaan we in dit eerste deel van dit podcast drieluik in gesprek met loopbaanbegeleider Steye Felix en klassenbegeleider Didi Lopes.

Je kunt ons gesprek ook op YouTube bekijken, je krijgt dan ook een indruk van Zadkine Startcollege:

Hoe word je een wijze leraar met een eigen kleur? Tjipcast 164 met Ietje Pauw

Ietje Pauw is lector Narratieve Professionele Identiteit aan deze hogeschool KPZ. Ze doet onderzoek naar de professionele identiteit van leerkrachten. Aan de hand van tal van voorbeelden uit de praktijk ga ik met Ietje in gesprek over de werkomgeving van studenten die kiezen om les geven op de basisschool. Volgens Ietje is reflectie teveel een invuloefening geworden en ‘raakt’ het niet altijd meer. En dat is zonde, want reflectie is wel degelijk een krachtige bron om te leren. Vandaar haar pleidooi om te werken met verhalen. Verhalen bieden een onuitputtelijke bron van inspiratie en inzicht om te werken aan professionaliteit en ontwikkeling. Luister mee naar een bijzonder gesprek over onderwijs!

Je kunt ons gesprek ook op YouTube bekijken:

Check zeker ook de boeken die Ietje heeft geschreven over de narratieve professionele identiteit van de leerkracht:

Een leraar als geen ander: ontwikkeling van professionele identiteit van leraren door verhalen

Deel III over digitalisering: Hoe gaat Friese Poort om met ICT gebruik van studenten?

In deze laatste podcast op locatie bij Friese Poort verkennen we de vraag hoe je als beroepsopleiding omgaat met digitalisering. Dat doe ik samen met practor digitale weerbaarheid Reinze Tjoelker en docent Burgerschap Reinder Bakker. We verkennen op wat voor manier een onderwijsteam zijn studenten kan helpen om op een verantwoordelijke manier om te gaan met ICT en bijvoorbeeld sociale media. Friese Poort heeft hiervoor een digitaal moreel kompas ontwikkeld. We verkennen dit concept en hoe het bijdraagt een krachtig onderwijs.

Via deze link kan je het digitaal kompas van Friese Poort downloaden.

Je kunt ons gesprek ook op YouTube bekijken, je krijgt dan ook een indruk van Friese Poort:

Deel II over digitalisering: In gesprek met docenten over ICT gebruik bij Friese Poort

Dit is deel II van het drieluik over digitalisering in het beroepsonderwijs. In de vorige aflevering spraken we met studenten en nu komen docenten aan het woord. We zijn te gast bij Friese Poort. Hoe begeleid je als school studenten in de digitale wereld? En hoe zet je digitalisering in op een goede en verantwoorde manier? Friese Poort loopt hierin voorop in Nederland, zo hebben ze een practor digitale weerbaarheid benoemd die de afgelopen jaren heeft gewerkt aan een digitaal moreel kompas. Hoe geef je als onderwijsteam handen en voeten aan digitalisering? Stuur je vanuit eenzelfde kader of kies je voor een vrije invulling afhankelijk van de docent? En wat kan ICT opleveren in en rondom de klas?

Hier nog de link naar het artikel over ICT ondernemers die hun kinderen naar ‘klassieke scholen’ laten gaan en ze zelfs liever niet op tablets en smartphones lieten spelen.

Je kunt ons gesprek ook op YouTube bekijken, je krijgt dan ook een indruk van Friese Poort:

Tjipcast is te gast bij Friese Poort: In gesprek met studenten over digitalisering van het onderwijs

We zijn met de podcast studio naar Leeuwarden gereisd en te gast bij Friese Poort. Een ROC-instelling in het Noorden van Nederland. We gaan in gesprek met studenten over digitalisering. Hoe begeleid je als school studenten in de digitale wereld? En hoe zet je digitalisering in op een goede en verantwoorde manier? Friese Poort loopt hierin voorop in Nederland, zo hebben ze een practor digitale weerbaarheid benoemd die de afgelopen jaren heeft gewerkt aan een digitaal moreel kompas. In deze eerste aflevering ga ik samen met Floor van Venrooij in gesprek met een groep studenten. Hoe lang kijken ze per dag bijvoorbeeld op hun telefoon? Werken ze graag online of gaan ze toch liever naar school? En hoe beoordeel je of kennis die op je afkomt via sociale media betrouwbaar is? Blijf luisteren want in aflevering 2 gaan we in gesprek met docenten! Deze opname dateert van 25 oktober 2021.

Je kunt ons gesprek ook op YouTube bekijken, je krijgt dan ook een indruk van Friese Poort:

Hoe bouw je met je onderwijsteam aan een krachtige schoolomgeving? Tjipcast 157 met Marloes Stuive, Roy Mol en Martin Ooijevaar

Ik ben te gast bij de St. Nicolaasschool in Nibbixwoud, net boven Hoorn. Een basisschool die onderdeel is van SKO West-Friesland. Aan tafel zitten Maloes Stuive (schoolleider), Roy Mol (leerkracht groep 8 en ICT coach) en Martin Ooijevaar (directeur onderwijs SKO West-Friesland). De St. Nicolaasschool is een echte dorpsschool. Het staat midden in het hart van de gemeenschap. Opa’s en oma’s die hun kleinkinderen ophalen gingen er zelf ook naar school! Schooldirecteur Marloes is gestart met een interessant ontwikkeltraject, samen met haar team. De school werkt vanuit een duidelijke nadruk op techniek, ICT en mediawijsheid. Leren met techniek is sterk verbonden aan de didactische en pedagogische visie van het onderwijsteam. Maar dat ging niet zomaar. Het team werkt vanuit hoge en duidelijke ambities. Zowel op de basisvaardigheden zoals rekenen, lezen en schrijven als het bieden van een uitdagende leeromgeving voor kinderen. In deze podcast bespreken we onder andere hoe je samen met je team kunt starten met zo’n ontwikkel- en verbetertraject. Welk bewustwordingsproces daaraan ten grondslag ligt en hoe je hier een participatieve zelfevaluatie voor kunt inzetten. Een gesprek boordevol praktische tips, aanpakken en aanbevelingen voor elke (basis) school in Nederland!

Hoe bouw je aan een professionele schoolcultuur? Tjipcast 156 met Jeannette Schut en Henk Galenkamp

Jeannette en Henk zijn al jarenlang werkzaam in het onderwijs en hebben een enorme staat van dienst opgebouwd. Ze stonden zelf voor de klas en begeleiden al heel wat jaren directies, onderwijsteams en schoolbesturen. Ze schreven het handboek ‘professionele schoolcultuur’, wat bij veel schoolleiders in de boekenkast staat. Ik ga met ze in gesprek over de vraag hoe je bouwt aan een professionele schoolcultuur. Want welke onderwijsfilosofie je ook aanhangt, het zal erop aankomen om het samen met je team in de praktijk te brengen. Hoe doe je dat op een juiste manier? En wat als de cultuur belemmerend werkt?

Je kunt ons gesprek ook op YouTube bekijken:

Enkele bronnen die naar voren kwamen in het gesprek:

Goed werkgeverschap: Hoe pak je dat aan als organisatie? Tjipcast is op bezoek bij de gemeente Peel en Maas

Vandaag zijn Ivar en ik afgereisd naar de gemeente Peel en Maas. Een plattelandsgemeente in Noord-Limburg. Het bestaat uit 11 kernen en er wonen ruim 43.000 inwoners. We zijn te gast in het prachtige gemeentehuis waar we een bijzondere podcast gaan opnemen over goed werkgeverschap. Deze podcast breng ik uit in samenwerking met Voion. Voion is kennis- en sparringpartner voor het voortgezet onderwijs op het gebied van de onderwijsarbeidsmarkt en veilig en vitaal werken. We gaan het in deze podcast hebben over aantrekkelijk werkgeverschap. En dan zijn we hier op het goede adres. Want de gemeente Peel en Maas is voor de tweede keer op rij verkozen tot beste werkgever. In het Engels: ze kregen de world class working award uitgereikt in de branche gemeentes met minder dan 50.000 inwoners.

Dit onderzoek wordt jaarlijks uitgevoerd door Effectory. Onderwerpen waar Peel en Maas in excelleert: een positieve organisatiecultuur, veel ruimte voor autonomie en vakmanschap. Maar ook rolduidelijkheid, voldoende kaders (maar niet teveel) en een sterke verbinding met hun burgers. 

De vraag is nu: Hoe zijn ze hier zo goed in geworden? Hoe pak je dat aan als organisatie? En wat kunnen scholen leren van deze aanpak? Hoe draagt deze aanpak bij aan een goed functionerende arbeidsorganisatie met een professioneel, veilig en gezond werkklimaat?  Ik praat hierover met Kirsten Werps, adjunct-directeur bij de gemeente Peel en Maas, Jacqueline Stienen, adviseur maatschappelijke ontwikkeling & bestuurslid ondernemingsraad en Patrick Starren, beleidsmedewerker P&O bij de gemeente Peel en Maas.

Deze podcast breng ik uit in samenwerking met Voion. Voion is kennis- en sparringpartner voor het voortgezet onderwijs op het gebied van de onderwijsarbeidsmarkt en veilig en vitaal werken. We gaan het in deze podcast hebben over aantrekkelijk werkgeverschap. Check via deze link de factsheet die VOION maakte over deze bijzondere gemeente.

Via onderstaande link bekijk je ons gesprek op YouTube:

Vergeet je niet te abonneren op het YouTube kanaal en mis niks.

Hoe kan je conflicten inzetten om organisatieverandering te veroorzaken? Tjipcast 147 met Shirine Moerkerken

In deze podcast ga ik in gesprek met Shirine Moerkerken. We praten over conflicten in organisaties en samenwerkingsverbanden. In haar nieuwe boek ‘conflicteren‘ (of: conflict eren) betoogt ze dat we in organisaties deze spanning juist dienen op te zoeken en niet moeten vermijden. Op deze plek zit veel onbenut potentieel om beter met elkaar samen te werken, te leren van elkaar en daarmee als organisatie te veranderen. Nou klinkt dat natuurlijk heel mooi, maar hoe doe je dat dan? En wat nou als je conflicten juist liever vermijdt? Hoe zet je disfunctioneel conflict om in functioneel conflict?

Via onderstaande link bekijk je ons gesprek op YouTube:

Vergeet je niet te abonneren op het YouTube kanaal en mis niks.