SBO Archieven - Tjipcast

Wat kunnen onderwijsgedichten ons leren?

26 mei 2026 53:09

Onderwijsgedichten lijken op het eerste gezicht misschien een niche: poëzie over school, leraren, leerlingen, lezen, rekenen en orde handhaven in de klas. Maar wie ze historisch naast elkaar legt, ziet iets groters ontstaan. Ze laten zien welke vragen het onderwijs al eeuwen met zich meedraagt: hoe wek je nieuwsgierigheid? Wat betekent het om kinderen toegang te geven tot taal, kennis en rekenen? Hoe voorkom je dat het curriculum steeds voller raakt? En wat vraagt onderwijs van de leraar?

Henk Sissing stelde samen met Theo Magito een omvangrijke bundel samen met Nederlandstalige onderwijsgedichten vanaf de dertiende eeuw tot nu. In deze podcast leest Henk Sissing meerdere gedichten. We reflecteren vervolgens op de onderwijsvraagstukken van toen en nu. Uit de bundel komt een verrassend beeld naar voren: veel onderwijskwesties die vandaag urgent voelen, zijn niet nieuw. Kansengelijkheid, leesvaardigheid, praktische toepasbaarheid van rekenen, de voorbeeldrol van de leraar en de overladenheid van het onderwijs keren bijvoorbeeld regelmatig terug. Juist poëzie maakt die continuïteit zichtbaar. Niet als beleidsnota of onderwijskundig model, maar als geconcentreerde leeservaring. Een gedicht kan ons misschien in enkele regels laten zien waar onderwijs om draait: nieuwsgierigheid, overdracht, vorming, mededogen en de vraag wat kinderen nodig hebben om hun wereld te vergroten.

Kernpunten uit de podcast:

🔍 Onderwijsgedichten maken zichtbaar dat veel actuele onderwijsvragen een lange geschiedenis hebben. Thema’s als lezen, schrijven, rekenen, kansengelijkheid en curriculumdruk keren al eeuwen terug.

📚 Lezen wordt in het gesprek niet alleen gezien als vaardigheid, maar als toegang tot de wereld. Leraren hebben daarin een voorbeeldrol: kinderen moeten kunnen zien dat volwassenen zelf lezen, zoeken en denken.

🧭 Nieuwsgierigheid is een terugkerend motief. Een leraar die zelf geraakt is door de wereld, kan leerlingen meenemen in verwondering, onderzoek en zelfstandig denken.

⚖️ Kansengelijkheid blijkt geen modern beleidswoord alleen. Al in oudere teksten klinkt de oproep om arme kinderen via onderwijs bescherming, ontwikkeling en perspectief te bieden.

🧩 De overladenheid van het curriculum is hardnekkig. Nieuwe thema’s worden vaak toegevoegd, maar de vraag wat er dan vanaf gaat, blijft moeilijk te beantwoorden.

Quotes uit het gesprek

“Als je zelf niet nieuwsgierig bent, hoe kun je je nieuwsgierigheid dan overdragen aan je leerlingen?”

“Waar is 600 jaar later ons mededogen gebleven? Waar is onze compassie gebleven?”

“We zijn heel goed in dingen erbij doen, maar we zijn met elkaar gewoon niet zo goed om dingen uit het curriculum te halen.”

Tjipcast wordt mogelijk gemaakt door:

Wetenswaardig. Wil jij thematisch onderwijs realiseren, op basis van directe instructie, rijke teksten, en ook nog eens volledig kerndoel dekkend zijn? Wetenswaardig is een compleet uitgewerkte lesmethode voor leraren in het primair onderwijs. Nieuwsgierig? Kijk op Wetenswaardig voor meer informatie!

JSW. Hét vakblad voor leerkrachten en onderwijsprofessionals. JSW is praktijkgericht, duidelijk en toegankelijk! En wist je dat JSW ook een thematisch deel heeft? Met zes rijke edities per schooljaar én extra inspiratie via de website en nieuwsbrief blijf jij zo helemaal bij! Bijvoorbeeld nieuwsgierig naar basisvaardigheden, burgerschap, meertaligheid, sociaal emotionele ontwikkeling of actuele ontwikkelingen op het gebied van lezen?

Tijdstempels

00:03 – Ontstaan van de bundel
02:39 – Gedichten zoeken
04:50 – Historische thema’s
06:43 – Favoriet gedicht
10:42 – Onderwijs marketing
15:02 – Nieuwsgierige van de leraar
18:11 – Wereld openen
24:18 – Gelijke kansen
31:28 – Lezen leren
34:00 – Leesvoorbeeld tonen
39:02 – Rekenen toepassen
42:49 – Caribische stemmen
44:45 – Lofdicht leraar
47:06 – Curriculum overladen
50:30 – Slotreflectie onderwijs

(Hoe) is inclusief onderwijs eigenlijk een haalbare kaart?

10 mei 2026 37:16

Inclusief onderwijs klinkt als een breed gedragen ideaal: kinderen leren zoveel mogelijk samen, dichtbij huis en met onderwijs dat aansluit bij hun behoeften. Maar tussen dat ideaal en de dagelijkse werkelijkheid van scholen zit veel spanning. Want wat betekent inclusie als leerlingen vastlopen, leraren handelingsverlegen worden en gespecialiseerde ondersteuning juist nodig blijkt om kinderen weer tot leren te brengen?

Ate de Boer laat zien dat de discussie over inclusief onderwijs niet alleen over overtuigingen moet gaan, maar ook over patronen, data en realistische verwachtingen. In het speciaal basisonderwijs worden al jaren toetsgegevens van duizenden leerlingen verzameld. Die gegevens laten zien dat er duidelijke doelgroepen bestaan, maar ook dat binnen die doelgroepen grote verschillen zichtbaar blijven. Gemiddelden helpen dus om beter te begrijpen wat leerlingen nodig hebben, zolang ze het individuele kind niet onzichtbaar maken. Hierover doet Ate met een groep collega’s onderzoek naar.

De kernvraag is daarmee niet simpelweg of leerlingen wel of niet in het reguliere onderwijs kunnen blijven. De vraag is welke onderwijspraktijken, vormen van ondersteuning en professionele keuzes daarvoor nodig zijn. Inclusie vraagt geen grote woorden, maar zorgvuldig onderzoek, gezamenlijke verantwoordelijkheid en de bereidheid om te blijven puzzelen wanneer het ingewikkeld wordt.

Kernpunten uit de podcast:

🔍 Inclusief onderwijs vraagt om normaliseren: verschillen tussen leerlingen horen bij onderwijs, ook wanneer die verschillen groot of ingewikkeld zijn.

📊 De benchmark in het speciaal basisonderwijs laat zien dat er duidelijke doelgroepen bestaan, maar ook dat binnen die groepen de spreiding groot blijft.

🧩 Gemiddelde ontwikkelpatronen kunnen scholen helpen om realistischer verwachtingen te formuleren, zonder het individuele perspectief van leerlingen los te laten.

🏫 De haalbaarheid van inclusie hangt sterk samen met wat er in de klas gebeurt: ondersteuning moet leraren praktisch helpen, niet vooral leiden tot extra plannen en verantwoording.

🌱 Succesvolle inclusieve initiatieven beginnen vaak klein, met betrokken mensen, maar moeten snel worden ingebed in beleid en organisatie om duurzaam te worden.

Quotes uit het gesprek

“We moeten gaan accepteren dat die uiteinden er gewoon zijn. Soms heb je die en soms niet, soms in wat extremere mate, soms niet.”

“Als je in het kader van inclusie als reguliere school denkt: wij moeten deze leerling houden, maar je kan het niet, dan heeft de leerling daar schade van.”

“Je moet dus willen ploeteren. Want het zal niet makkelijk worden.”

Tjipcast wordt mogelijk gemaakt door:

Tijdstempels

00:04 – Inclusieve vraag
02:04 – Eerste reactie
03:03 – Passend onderwijs
04:15 – Normale verschillen
06:43 – Populatie kijken
08:10 – Benchmark uitleg
10:23 – Doelgroepen vergelijken
12:02 – Toetsgegevens verzamelen
15:09 – Interne spreiding
17:10 – Ontwikkelpatronen begrijpen
21:26 – Onderzoekstekort zichtbaar
23:45 – Financiële spanning
27:44 – Inclusie uitvoeren
30:41 – Ondersteuning organiseren
33:01 – Ploeterend ontwikkelen

Zo leer je kinderen goed rekenen (met een bal)

3 mei 2026 40:31

Er zijn weinig mensen uit het speciaal basisonderwijs die Douwe Sikkes niet kennen. Hij heeft honderden, misschien wel duizenden kinderen goed leren rekenen. De methodiek, voor sommigen bekend als leren rekenen met de bal, bestaat uit veel herhaling, stapsgewijs oefenen en toewerken naar volledige beheersing (ook wel: mastery learning). Douwe maakt zich zorgen over de actuele problemen rondom het rekenonderwijs in het primair onderwijs. Nog steeds denkt hij dat er veel te leren is van zijn eenvoudige methodiek: zo leren kinderen rekenen. Niet alleen voor kinderen die naar het speciaal basisonderwijs gaan, maar voor alle kinderen! Waarom maken we het zo ingewikkeld vandaag de dag?

Centraal staat een eenvoudig maar krachtig idee: kinderen kunnen pas verder als de onderliggende laag echt beheerst wordt. Wie niet soepel tot 20 kan rekenen, loopt vast bij sommen tot 100. Wie letters en klanken onvoldoende kent, krijgt moeite met woorden, zinnen en verhalen. Sikkes verzet zich tegen het idee dat leerlingen rekenstrategieën vooral zelf moeten ontdekken. Voor veel kinderen, zeker als zij al onzeker zijn geworden, zorgt dat juist voor verwarring.

Zijn aanpak draait niet om trucjes, maar om systematisch oefenen, succeservaringen en vertrouwen ontwikkelen. De bal speelt daarin een bijzondere rol: niet als grappig wondermiddel, maar als manier om concentratie, beweging en aandacht te verbinden. Het gesprek laat zien hoe groot de pedagogische impact kan zijn van didactische helderheid. Niet harder werken, maar preciezer kijken wat kinderen nodig hebben.

Kernpunten uit de podcast:

⚽ De bal ontstond aanvankelijk als korte beweegpauze, maar werd later onderdeel van een aanpak waarin concentratie, ritme en oefenen samenkomen.

🧱 Sikkes ziet rekenen als een bouwwerk: als één laag ontbreekt, wordt alles wat daarna komt kwetsbaar.

🧠 Zelf ontdekkend leren werkt volgens hem niet voor alle kinderen; juist zwakke rekenaars hebben behoefte aan één duidelijke strategie en veel herhaling.

📚 Dezelfde principes past hij toe bij spelling en lezen: eerst letters en klanken, daarna woorden, zinnen, verhalen en samenvattingen.

🌱 Succeservaringen veranderen volgens Sikkes niet alleen prestaties, maar ook gedrag, motivatie en zelfvertrouwen.

Quotes uit het gesprek

“Het gaat er niet om dat je keihard werkt. Het gaat erom dat je de juiste dingen doet.”

“Rekenen is een soort bouwwerk. En als één laagje ontbreekt, dan gaat het al mis.”

“Als je niet kunt rekenen, lezen en schrijven in deze maatschappij, dan ben je toch zwaar gehandicapt.”

Tjipcast wordt mogelijk gemaakt door:

Tijdstempels

00:05 – Rekenen bewegen
01:36 – Hersenen concentratie
04:06 – Vroege methodes
06:31 – Inspectie reflectie
07:16 – Voetbalbasis rekenen
09:15 – Tiental sprong
11:02 – Eenduidige strategie
13:49 – Succeservaringen zelfvertrouwen
16:50 – Methodekritiek rekenen
19:49 – Spelling opbouw
22:51 – Oefenen herhalen
24:30 – Rekenen bouwwerk
32:33 – Rust structuur
34:38 – Basisvaardigheden samenleving
36:54 – Kleinkinderen vooruitgang

Hoe breng je kennisrijk onderwijs echt tot leven in de klas?

27 april 2026 32:22

Graag wil ik je attenderen op een nieuwe podcast serie die ik maak. In deze nieuwe podcast serie met de titel Geef Kennis Door ga ik met Loes de Smet en Erik Meester over bovenstaande vraag in gesprek aan de hand van de 30 thema’s van Wetenswaardig. In elke aflevering staat één thema centraal. Je krijgt niet alleen inzicht in de opbouw van het thema, maar hoort vooral hoe je het betekenisvol maakt voor leerlingen. Steeds schuift een andere gast aan: een leraar uit de praktijk of een expert die verdieping geeft. Zo ontstaat een combinatie van ontwerp, praktijk en reflectie – met concrete handvatten voor je eigen onderwijs. Deze eerste aflevering verschijnt ook mijn eigen kanaal. Check in de toekomst het kanaal Geef Kennis Door! Of bekijk het gesprek op YouTube.

Kernpunten uit het gesprek

🧭 Kennis vóór persoonsvorming
Leerlingen kunnen pas goed nadenken over identiteit, geloof en overtuigingen als ze eerst stevige kennis opbouwen over religies, levensbeschouwingen en de Nederlandse context van godsdienstvrijheid.

⚖️ Geloof is onderdeel van identiteit
Religie of levensbeschouwing kan belangrijk zijn voor wie iemand is, maar bepaalt nooit iemands hele identiteit. Kinderen leren dat mensen altijd uit meerdere lagen bestaan.

🔍 Identiteit staat niet vast
Aan de hand van filosofische vragen, zoals het schip van Theseus, kunnen leerlingen onderzoeken wat hetzelfde blijft en wat verandert aan wie je bent.

🌍 Religies verschillen én overlappen
Verhalen, waarden en tradities komen in verschillende religies soms verrassend dicht bij elkaar. Dat helpt leerlingen om overeenkomsten te zien naast verschillen.

✍️ Schrijven verdiept begrip
Korte schrijfopdrachten, kennismuren en een grotere schrijfopdracht zoals een respons helpen leerlingen om kennis actief te verwerken en te verbinden aan hun eigen klas en leefwereld.

Quotes uit het gesprek:

“Je geloof is natuurlijk eigenlijk altijd wel belangrijk, of je nu gelooft of niet. Het maakt een groot deel uit van wie je bent.”

“Identiteit staat niet vast. Het is heel interessant om daar met kinderen over te praten.”

“Of je nou christen bent of joods of moslim, dat is maar een onderdeeltje van wie je bent.”

Bekijk ons gesprek eens op YouTube! Let op: Deze podcast verschijnt op een ander kanaal (zie de link)

Tijdstempels

00:05 – Serie start
01:25 – Thema introductie
02:05 – Methode ontstaan
05:29 – Leerdoelen thema
07:18 – Godsdienstvrijheid Nederland
08:46 – Boven stof
10:18 – Bronnen gebruiken
11:37 – Religieuze overlap
12:38 – Favoriete les
14:00 – Identiteit onderzoeken
15:53 – Groepen maken
17:35 – Schrijven respons
20:02 – Kennismuur maken
21:38 – Creatieve verwerking
24:09 – Boekentips delen
26:41 – Begrijpend lezen

Tjipcast wordt mogelijk gemaakt door:

Wat hebben leerlingen in het VSO nodig om tot leren te komen?

20 april 2026 0:40:03

In deze podcast aflevering ben ik te gast bij VSO De Veenlanden in Almelo. Een school die speciaal voortgezet onderwijs aanbiedt aan kinderen tussen de 12 en 20 jaar met een cluster 4-indicatie. Dit zijn kinderen met gedrags- en psychiatrische problemen, die thuis of op school in de problemen zijn geraakt. Er gaan hier ongeveer 110 leerlingen naar school en er werken 46 gespecialiseerde onderwijsprofessionals. Het team van VSO De Veenlanden zet al jaren sterk in het op creëren van een veilige en stabiele leeromgeving. Ze doen dit vanuit het perspectief van verbindend gezag en geweldloos verzet.

Ik spreek hierover met Dirk Jan Robbe, directeur van VSO De Veenlanden en Youri Vendrig, docent economie en ondernemen. Hij is ook mentor van de vierdejaars leerlingen basis en kader. Leren begint hier niet bij de methode, maar bij veiligheid, voorspelbaarheid en relatie. Voor jongeren in het voortgezet speciaal onderwijs is school vaak geen neutrale plek meer: ze komen binnen met ervaringen van mislukking, wantrouwen of escalatie. Dat maakt de vraag urgent wat er eigenlijk nodig is voordat onderwijs weer mogelijk wordt.

In dit gesprek wordt duidelijk hoe sterk pedagogiek en didactiek met elkaar verweven zijn. Een leerling moet zich gezien weten, grenzen moeten helder zijn en professionals moeten hun eigen reacties leren begrijpen. Juist dat laatste krijgt veel aandacht: niet alleen kijken naar gedrag van leerlingen, maar ook naar wat gedrag oproept bij volwassenen. Verbindend gezag en geweldloos verzet worden daarbij niet neergezet als zachte alternatieven zonder grenzen, maar als een manier om gezag op te bouwen vanuit relatie, duidelijkheid en volgehouden aanwezigheid.

Tegelijk klinkt er een stevige analyse van het systeem door. Leerlingen komen later in beeld, zijn vaak al verder vastgelopen en moeten in minder tijd alsnog grote stappen zetten. Dat vergroot de druk op scholen die specialistisch werken, terwijl de maatschappelijke en beleidsmatige discussie vaak juist richting inclusie beweegt. De kern van het gesprek is daarom dubbel: deze leerlingen hebben maatwerk en specialistische ondersteuning nodig, én ze hebben net zo goed recht op krachtig, ambitieus onderwijs.

Kernpunten uit het gesprek

🔹 Veel leerlingen komen pas in het VSO terecht nadat zij in het reguliere onderwijs al langdurig zijn vastgelopen, waardoor scholen eerst veiligheid en vertrouwen moeten herstellen voordat leren weer mogelijk wordt.

🔹 Verbindend gezag betekent niet dat grenzen verdwijnen, maar dat gezag wordt opgebouwd vanuit relatie, duidelijkheid en de-escalatie in plaats van vanuit macht of straf.

🔹 Professionals moeten niet alleen het gedrag van leerlingen begrijpen, maar ook hun eigen triggers leren herkennen; pedagogisch handelen vraagt dus om zelfreflectie en intervisie.

🔹 De school biedt veel maatwerk, van diplomagerichte leerwegen tot arbeidsgerichte routes en één-op-één onderwijs, maar die breedte maakt de organisatie ook complex.

🔹 De grote opgave voor de komende jaren is om pedagogische kracht en didactische kwaliteit nog sterker met elkaar te verbinden, zodat leerlingen niet alleen tot rust komen, maar ook daadwerkelijk tot leren.

Quotes uit het gesprek:

“Je moet eerst de akker ploegen en daarna kun je pas zaaien.”

“Het ijs is meedogenloos als het koud is.”

“Ik denk dat leerlingen bij ons extra recht hebben op goed onderwijs.”

Bekijk ons gesprek eens op YouTube!

Tijdstempels

00:00 – Welkom en introductie

00:53 – Doelgroep VSO

03:36 – Stedelijke context

04:32 – Zij instroom onderwijs

05:41 – Pedagogische basis

08:19 – Beschadigde instroom

10:53 – Schoolaanwezigheid

13:32 – Didactische druk

15:42 – Leerwegen maatwerk

19:25 – Professionele spanning

22:00 – Waakzame zorg

23:27 – Verbindend gezag

27:30 – Professionele zelfreflectie

32:20 – Ontwikkeling monitoren

34:28 – Toekomst VSO

Tjipcast wordt mogelijk gemaakt door:

Hoe maak je impact met inclusief onderwijs?

28 oktober 2025 0:32:01

Inclusief onderwijs gaat verder dan een ideaal: het draait om de dagelijkse praktijk waarin ieder kind, met of zonder extra ondersteuningsbehoefte, welkom is én tot zijn recht komt. Maar hoe geef je dat concreet vorm in de klas en samen met je team? In deze aflevering onderzoeken we wat er nodig is om écht inclusief te werken — niet alleen vanuit beleid, maar vanuit pedagogische kwaliteit, samenwerking en de kracht van de gemeenschap in en rondom de school. Samen met schoolleider Tessa van Zadelhoff (Basisschool Het Talent in Schijndel) en leerkracht Joep Goldak (Basisschool De Laak in Wamel) ontdekken we hoe visie op inclusief, een portie lef en maatwerk samenkomen in de praktijk.

We praten over wat inclusief onderwijs nou écht betekent (voorbij het containerbegrip) en waarom het begint bij “steengoed onderwijs”: pedagogisch en didactisch sterk, met open deuren voor zoveel mogelijk leerlingen en ruimte voor vernieuwing. Vanuit persoonlijke ervaringen delen Tessa en Joep hoe hun scholen stap voor stap uitgroeiden tot plekken waar regulier en speciaal basisonderwijs samenkomen, gedragen door samenwerking, vertrouwen en een gedeelde visie.

🎒 In deze aflevering hoor je meer over:
🏫 Nabij onderwijs: hoe deze twee scholen samenwerken organiseren zodat ieder kind dichtbij huis naar school kan gaan.
💬 Verantwoord inclusief zijn: ruimte bieden aan iedereen en eerlijk kijken wat er wel en niet mogelijk is voor leerlingen.
🤝 Samen één team: van koffiekamer gesprekken tot gezamenlijke vergaderingen: samenwerken over grenzen heen.
🧩 Maatwerk in de praktijk: kleine successen leiden tot grote impact: hoe elke leerling krijgt wat hij of zij nodig heeft.
💡 Ondersteuning & expertise: van pedagogische coaches tot samenwerkingsverbanden die het verschil maken.

🎙️ Met veel praktijkverhalen over verbinding, vertrouwen en vernieuwend denken laat deze aflevering zien dat inclusief onderwijs niet alleen begint met beleid, maar met professionals en de moed om ‘gewoon’ te beginnen.

Hieronder vind je nog de besproken posters:

Deze podcast maak ik samen met JSW, hèt vakblad voor het basisonderwijs. JSW is al jaren het naslagwerk voor leerkrachten en onderwijsprofessionals in het primair onderwijs. JSW is praktijkgericht, duidelijk en toegankelijk! En wist je dat JSW ook een thematisch deel heeft? Met zes rijke edities per schooljaar ben jij zo helemaal bij! Bijvoorbeeld nieuwsgierig naar ICT & Media, basisvaardigheden, sociaal emotionele ontwikkeling of actuele ontwikkelingen op het gebied van lezen? Kijk op JSW.nl!

Bekijk ons gesprek eens op YouTube!

Hoe leer je kinderen klokkijken? ⏰👩‍🏫

22 september 2025 0:35:12

Voor veel kinderen is leren klokkijken een flinke uitdaging. Begrippen als “voor” en “over”, de draairichting van de wijzers of klokken zonder cijfers (soms zelfs met Romeinse getallen) zorgen vaak voor verwarring. Bovendien wordt er soms maar heel kort stilgestaan bij leren klokkijken. Wat voor volwassenen vanzelfsprekend lijkt, is voor kinderen vaak nog abstract en ongrijpbaar. Marie-Louise Vroemen, leerkracht met meer dan dertig jaar ervaring in regulier én speciaal basisonderwijs, besloot daarom een eigen methode te ontwikkelen. Want zelfs in groep 7 worstelen leerlingen nog regelmatig met het aflezen van de tijd. In dit gesprek deelt zij hoe ze klokkijken niet alleen begrijpelijk, maar ook leuk en motiverend maakt – zelfs voor kinderen die er extra moeite mee hebben.

🖍️ Een creatieve methode met verhalen
Vroemen verdeelde de klok in vier gekleurde vakken en koppelde er korte verhalen aan. Zoals de “prullenbak” en de “hardloper”. Zo wordt klokkijken niet alleen een technisch vaardigheid, maar ook een ervaring die beter blijft beklijft. Door stap voor stap te werken — eerst de bovenste helft van de klok, later de onderkant — bouwt ze langzaam begrip op. Op haar website vind je veel voorbeelden en werkbladen!

📚 Rustige opbouw en herhaling
In tegenstelling tot de gangbare aanpak gaat ze niet meteen van hele uren naar halve uren en kwartieren. Ze oefent lang met één onderdeel, zodat het beklijft in het langetermijngeheugen. Er is ook meer aandacht voor herhaling. Pas als het analoge klokkijken stevig staat, komt de digitale klok aan bod. Daarbij gebruikt ze herkenbare ankerpunten, zoals etenstijd om 18.00 uur.

🎸 Van werkblad tot torenklok
Haar werkbladen zijn bewust eenvoudig gehouden. De verdieping ontstaat wanneer leerlingen ontdekken dat ze hun kennis ook kunnen toepassen op een “gekke” klok in de klas of een torenklok buiten. Dat geeft zelfvertrouwen: de principes gelden overal, hoe de klok er ook uitziet!

Tjipcast wordt mede mogelijk gemaakt door:

Klassewerkplek. Wetenschappelijke studies tonen aan dat gelukkige leerkrachten meer betrokken zijn, minder verzuimen en effectiever lesgeven, wat de onderwijskwaliteit verbetert en de werkdruk vermindert. Wil je meer weten over hoe zo’n gelukkige werkplek eruit kan zien? Check dan snel www.klassewerkplek.n l en doe mee!

En Wetenswaardig. Wil jij thematisch onderwijs realiseren, op basis van directe instructie, rijke teksten, en ook nog eens volledig kerndoel dekkend zijn? Wetenswaardig is een compleet uitgewerkte lesmethode voor leraren in het primair onderwijs. Nieuwsgierig? Kijk op www.wetenswaardig.nl voor meer informatie!

Bekijk ons gesprek eens op YouTube!

Hoe realiseer je passend én pakkend onderwijs voor ieder kind?

19 september 2024

De Laurens-Cupertinoschool in Rotterdam Zuid werd afgelopen jaar benoemd tot één van de klassewerkplekken van Nederland. De Laurens-Cupertinoschool geeft onderwijs aan leerlingen die in aanmerking komen voor speciaal basisonderwijs (SBO). Samen leren, persoonlijke ontwikkeling en een gelukkige schooltijd zijn belangrijkste waarden binnen de school. Het team biedt passend en pakkend onderwijs aan. Daarmee is er ruim aandacht voor de basis zoals taal en rekenen, maar wordt er ook tijd gemaakt om samen te koken, te sporten en zelfs te zwemmen! We gaan in deze aflevering uitgebreid in op de curriculumdoelen van het team, de manier van samenwerken en hoe ze handen geven aan betekenisvol en nabij onderwijs. Een buitengewoon professioneel en scherp verhaal over keuzes maken, knettergoed lesgeven, leerlingen zien en hoge verwachtingen rondom teamontwikkeling. Luistertip!

Deze aflevering maak ik samen met Klassewerkplek. Dit jaar brengen we samen scholen in kaart die erin slagen werk te maken van werkgeluk in het onderwijs en het predicaat Klassewerkplek dragen. We leggen de relatie met kwaliteit, samenwerken en hoge verwachtingen naar leerlingen! Kijk voor meer informatie op www.klassewerkplek.nl

Meer over mijn gasten aan tafel:

Wouter van der Windt is de directeur van SBO Laurens Cupertino, een school voor speciaal basisonderwijs in Rotterdam Zuid
Milou Aartsen is leerkracht in groep 8

Bekijk ons gesprek eens op YouTube!

Hoe geven collega’s van de Heldringschool handen en voeten aan thematisch onderwijs?

29 mei 2024 46:45

Vandaag bezoek ik de Heldringschool. Een school voor speciaal basisonderwijs in Rotterdam onderdeel van PCBO. Een school die uitblinkt in thematisch onderwijs. In deze podcast gaan we in gesprek over hun visie op leren, organiseren, professionaliseren en veranderen. Aan de hand van dagelijkse voorbeelden uit de schooldag bespreken we verschillende thema’s zoals het hebben van hoge verwachtingen, het belang van ritmes en routines en de relatie met effectief en krachtig leesonderwijs.

De school staat middenin een drukke wijk. Eénmaal binnen betreed je een oase van rust en schoonheid. De wanden in de lokalen zijn prachtig opgebouwd met werk van leerlingen en kennis over het actuele thema waaraan wordt gewerkt. Tussendoor sporten de leerlingen in de gymzaal, koken samen, werken in de tuin of spelen op het prachtige schoolplein. Maar bovenal wordt er veel samen geleerd! Hoe dit team samenwerkt en handen en voeten aan thematisch onderwijs komt uitgebreid aan bod in deze aflevering. Een absolute aanrader.

Ik praat met Mariëtte Vink, directeur van de Heldringschool, Hanneke Bosschaart, intern begeleider onderbouw en Donna Lubin, leerkracht groep 4, 5. Meer weten over de Heldringschool? Check zeker hun website of bekijk het gesprek eens op YouTube om een visuele indruk te krijgen van de school.

Bekijk ons gesprek eens op YouTube!

Hoe geef je goed les aan jonge kinderen in het speciaal basisonderwijs?

1 oktober 2023

In deze podcast staat het speciaal basisonderwijs centraal. Ik ga hierover in gesprek met Diane Faber, leer- en gedragsspecialist, specialist jonge kind en bovenal leerkracht op de Michaëlschool in Amersfoort. Ze staat voor groep 1,2 en 3. Aan de hand van concrete lesvoorbeelden en diverse praktijksituaties gaan we in gesprek over lesgeven aan jonge kinderen in het speciaal basisonderwijs. We bespreken het belang van aandacht, taalgebruik, voorlezen, heldere instructie en het hebben van hoge verwachtingen. Ook naar ouders toe. We gaan dieper in op het gebruik van muziek, zang en de begeleiding van spel om als klas samen te leren.

Deze podcast is totstandgekomen in samenwerking met Malmberg. In het najaar van 2023 maak ik twee podcast waarin ik op zoek ga naar persoonlijke verhalen van leerkrachten en docenten die het hart raken. Kijk voor meer informatie over wat Malmberg allemaal doet voor het onderwijs op Malmberg.nl.

Hieronder vind je ook nog een serie foto’s van de betreffende lesmomenten die in de podcast besproken werden. De bronnen en foto’s die in het gesprek genoemd worden zijn direct zichtbaar tijdens het bekijken van de opname via YouTube.

Boeken en linkjes die in het gesprek voorbijkwamen:

De tien geboden voor het brein
De leeuw in de muis
5e hoornconcert van Mozart, kleine disclaimer: In de podcast noemt Diane het 5e hoornconcert van Mozart, maar ze bedoelde het 4e hoornconcert en daaruit het derde deel (het rondo). Er zijn 4 hoornconcerten van Mozart bewaard gebleven, van 2 andere concerten zijn slechts fragmenten bekend.
Over het belang van fonemisch bewustzijn en de relatie met woordenschat, automatisering, woordherkenning, klik hier

Andere literatuur die de moeite waard is om na te slaan?

Skoe, E., Krizman, J., & Kraus, N. (2013). The Impoverished Brain: Disparities in Maternal Education. The Journal of Neuroscience, 17221–17231

Levitin, D. (2013). Ons muzikale brein. Amsterdam: Atlas.

Kraus, N. (2014). , Auditory learning through active engagement with sound: biological impact of community music lessons in at-risk children. Frontiers in neuroscience, 8:1-12.

Hyde, K., Lerch, J., Norton, A., Forgeard, M., Winner, E., Evans, A., & Schlaug, G. (2009). The Effects of Musical Training on Structural Brain Development. The Neurosciences and Music III: Disorders and Plasticity: Annals of the New York Acadademy of Sciences, 182–186.

Rouwhorst, C. (2005). Kinderen en muziek. Utrecht: Spectrum.