Episode Archives

Positieve gezondheid, vitaliteit, zorg en innovatie. Live podcast op de landelijke practoratendag ’24

Vandaag maak ik samen met Stichting Practoraten een podcast over het verbinden, versterken en versnellen van het onderzoekend vermogen in het mbo. En ik ben dit keer niet in de studio maar afgereisd naar Amersfoort waar ik te gast ben op de landelijke practoratendag. We zitten hier op een prachtige plek namelijk leerhotel Het Klooster van MBO Amersfoort. Ik ben er best een aantal keer geweest en het is altijd een feest om de studenten hier te zien leren en werken! En in deze aflevering gaan we het hebben over positieve gezondheid, vitaliteit, zorg en innovatie. Een belangrijk thema voor zowel studenten als docenten! Want er is best wat te doen als het gaat om onze fysieke gezondheid (we worden bijvoorbeeld steeds zwaarder) en mentale fitheid (we kampen steeds vaker met stress, werkdruk en welzijnsvraagstukken). Hoog tijd voor een gesprek hierover. Om mij heen zitten collega docenten en onderzoekers die tussendoor vragen stellen. Aan tafel zitten:

Lieke Brons, practor Zorg en Technologie verbonden aan DCTerra, Noorderpoort en het Alfa-college

Silvia Brouwer werkt als practor Vitaliteit bij de Vitaliteitscampus van het Alfa-college

Waarom moet ons onderwijs gered worden? En waarvan?

In deze aflevering spreek ik met docent, wetenschapper en rector Jan Drentje. Jan is één van de kernleden van het Red-team onderwijs. Recent schreef deze club van ervaren docenten, bestuurders en wetenschappers een belangwekkend boek waarin gepleit wordt voor tien fundamentele maatregelen om het onderwijs in Nederland te verbeteren. Het red-team onderwijs schuwt de media niet en is bekend geworden met het uitdelen van zogeheten ‘rode (en groene) kaarten aan politiek, bestuurders en scholen. Dit nieuw boek bevat zeer scherpe aanbevelingen, zoals het stoppen met financiële targets voor besturen, het centraal stellen van het lesgeven (in plaats van allerhande activiteiten eromheen) en het meer durven voeren van scherpe regie op kwaliteitsverbetering.

Ik praat uitgebreid met Jan over de totstandkoming van het Red-team en deze publicatie. We nemen de belangrijkste aanbevelingen door en kijken vooruit naar de komende jaren. Gaat het lukken om het onderwijs weer op de rit te krijgen? En wat is hiervoor nodig? Nieuwsgierig geworden naar het onderzoekswerk van Jan naar de grondlegger van onze grondwet Thorbecke? Je kunt hier zijn werk bekijken. Er zijn mooie lijnen te trekken tussen dit gesprek en de filosofie van Thorbecke, zoals we af en toe aanstippen.

Bekijk ons gesprek eens op YouTube!

How can we drive real change with AI?

Soms krijg je een unieke kans en moet je die met allebei de handen aangrijpen. Ik was vorige week dagvoorzitter op het congres AI-deas for learning in Utrecht. Een uitverkochte zaal vol met professionals die zich bezighouden met leren en opleiden in organisaties en druk bezig zijn met innovatie en vernieuwing. De openingslezing werd gegeven door Philippa Hardman. Expert op het gebied van leren en technologie. Ze reist de wereld over om organisaties te helpen om werk te maken van AI en leren. TedX spreker, Linkedin Top Voice, winnaar van de Top Innofounder Awards, jawel: de lijst is lang. En het leuke was: Philippa wilde graag aanschuiven in de podcast! Luister dus mee naar een geweldig interessant (en nuchter) gesprek over de mogelijkheden van AI in leren en opleiden.

Even opletten: Deze podcast is in het Engels. Excuses voor mijn steenkolen Engels en veelvuldig gebruik van het woord uhh en euhmm.. 🙂

En wist je dat het congres voor volgend jaar al op de planning staat? Vorig jaar was het snel uitverkocht, dus sla je slag! Hier vind je meer informatie over het programma.

Bekijk ons gesprek eens op YouTube!

Wat is kansenongelijkheid in het onderwijs? En kunnen we er iets aan doen?

Kansenongelijkheid is een groot maatschappelijk probleem. Onderwijs zou ervoor moeten zorgen dat ieder kind gelijke kansen krijgt om te leren. Maar helaas maakt het nogal wat wie je ouders zijn (wat ze verdienen), of ze hoog opgeleid zijn of niet en in welke wijk je woont. Volgens mijn gast – hoogleraar Eddie Denessen – wordt kansenongelijkheid het meest zichtbaar bij overgangsmomenten in het onderwijs. Denk aan het schooladvies en de stap naar de middelbare school. Hoog tijd om hier eens uitgebreider bij stil te staan.

In deze aflevering staat onderwijs en gelijke kansen centraal. Wat is nodig om hier als land kansenongelijkheid terug te dringen? Welke impliciete opvattingen over onderwijs maken het complex om als school stappen te zetten? Wat zijn kansrijke aanknopingspunten uit onderzoek en praktijk? Volgens Denessen zal een bepaalde mate van ongelijkheid altijd blijven bestaan, maar is het de vraag wanneer we iets niet meer eerlijk vinden (en dus acceptabel). En dat is een complexe kwestie waar we zorgvuldig(er) over mogen nadenken als samenleving en bovenal binnen het onderwijs anno nu.

Nieuwsgierig naar artikelen of publicatie van Eddie Denessen? Hieronder vind een selectie!

Hoe kunnen scholen werken aan gelijke onderwijskansen?

Goed onderwijs bestaat niet!

Meer over de oratie van Eddie Denessen en het onderzoek naar onderwijs en gelijke kansen

Bekijk ons gesprek eens op YouTube!

Wat kan je leren van successen?

In deze podcast ontmoet ik de collega’s van basisschool Het Octaaf uit Elburg. Dit jaar zijn ze klassewerkplek! We zoomen deze aflevering in op het belang van leren van successen. Hoe bouw je als team door op talenten? Hoe geef je handen en voeten aan gezamenlijk leren als team en wat is ervoor nodig om dit om te zetten in kwalitatief hoogstaand onderwijs voor leerlingen? Luister mee naar zeer bevlogen teamleden die vanuit sport, spel en plezier in leren werkt aan collectief vakmanschap!

Deze aflevering maak ik samen met Klassewerkplek. Dit jaar brengen we samen scholen in kaart die erin slagen werk te maken van werkgeluk in het onderwijs en het predicaat Klassewerkplek dragen. We leggen de relatie met kwaliteit, samenwerken en hoge verwachtingen naar leerlingen! Kijk voor meer informatie op www.klassewerkplek.nl.

Meer over mijn gasten aan tafel:

  • Marieke Pluim, directeur van Het Octaaf en
  • Karl Pul en Rick Leusink, leerkracht groep 7 en 8
Bekijk ons gesprek eens op YouTube!

Hoe geef je een effectieve en kennisrijke leesles op de basisschool?

Heleen Buhrs werkt als leerkracht en expert-leerkracht begrijpend lezen op de Alan Turingschool in Amsterdam. Recent kwam haar boek uit Effectief leesonderwijs in de praktijk, een kennisrijke aanpak voor de basisschool. Hierin legt ze uit hoe je als leerkracht een goede begrijpend lezen les ontwerpt en doceert. Ze besteedt hierbij veel aandacht aan de opbouw van kennis bij leerlingen, het selecteren van goede teksten, de actieve verwerking van leerlingen tijdens de les en de monitoring van het leerproces in de klas.

Heleen bouwt haar betoog in deze podcast op aan de hand van jeugdliteratuur. We bespreken de kwaliteit van diverse teksten (en methodes) en Heleen beschrijft stap voor stap wat er nodig is om een goede les te geven.

Een selectie van de besproken boeken vind je hieronder:

Piratenzoon door Rob Ruggenberg

Gedicht van Willem Wilmink (over Napoleon)

Winterijs van Peter van Gestel

Wat een goede tekst! Gids voor schrijven in 10 genres voor het basisonderwijs

Over alles. Van wolken tot Romeinse cijfers en van atomen tot schroeven

Bekijk ons gesprek eens op YouTube!

Hoe herken je hoogbegaafdheid bij jonge kinderen?

Het is vandaag 13 november 2024 en ik ben eens niet in de studio, maar afgereisd naar Leiden. Ik ben te gast bij het congres over hoogbegaafdheid georganiseerd door het samenwerkingsverband primair onderwijs Duin- en Bollenstreek. Om mij heen zitten ook enkele collega’s die meeluisteren. In deze aflevering staan jonge kinderen centraal. Ik ga in gesprek over hoe je hoogbegaafdheid bij jonge kinderen kunt herkennen.

Ik praat hierover met:

Maaike van Egmond – Kuivenhoven. Werkt op Integraal Kindcentrum De Duinroos in Katwijk als intern plus leerkracht en HB-specialist. De Duinroos valt onder stichting Prohles en ook daar is Maaike actief rondom hoogbegaafdheid in het samenwerkingsverband.

Lilian Van der Poel- de Schipper. Expert hoogbegaafdheid bij het jonge kind. Lilian is oprichter van XL leren waarin ze leerlingen en leerkrachten ondersteunt en heeft uk IQ in het leven geroepen omdat ze zag dat snelle jonge kinderen behoefte hebben aan peers. Vanuit ukIQ begeleidt ze leerkrachten in groep 1, 2 of 3 met de leerling met een grote ontwikkelingsvoorsprong. 

Meer weten over dit thema?

Op de site van het SLO staan handige artikelen en publicaties over het thema.

We bespraken ook het differentiatiemodel van Gagné.

Het model van Monks (1985) kwam ook aan bod.

En het kenniscentrum over hoog- en meerbegaafdheid is de moeite waard om eens te bezoeken! Kijk of luister eens naar deze aflevering over de samenwerking tussen het primair- en voortgezet onderwijs in Rotterdam Zuid gericht op hoogbegaafdheid!

Wat gebeurt er in ons brein als we leren?

In deze aflevering is Harold Bekkering te gast, hoogleraar cognitieve psychologie en verbonden aan de Radboud Universiteit Nijmegen en mede-oprichter van het befaamde Donders instituut waarin interdisciplinair onderzoek wordt verricht naar hersenen, cognitie en gedrag. In deze podcast praten we uitgebreid over de werking van het menselijk brein en de relatie met leren. Wanneer er is sprake van ‘leren’ in ons brein? Hoe werkt deze mysterieuze grijze massa en welke rol spelen beloning en straf in de ontwikkeling van ons brein? Harold richt zich op menselijk leren vanuit de neurowetenschappen, robotica, kunstmatige intelligentie en de psychologie. Hierbij kijkt hij met name naar de sociale interacties, motivatie en de werking van ons geheugen.

Harold is co-auteur van het boek De lerende Mens en van een nieuw boek dat binnenkort gaat verschijnen onder de titel Breinkracht. Tijdens de podcast bespreken we een aantal hersenscans en foto’s. Scrol naar beneden en je kunt de plaatjes bekijken!

Bekijk ons gesprek eens op YouTube!

Hoe voer je gesprekken over gevoelige onderwerpen in de klas?

Dit is de vierde aflevering in een vijfdelige serie. De eerste aflevering ging over de geschiedenis van burgerschap. In de tweede aflevering verkennen we hoe burgerschap er uit kan zien in de dagelijkse schoolpraktijk. In aflevering drie bespraken we of en hoe het mogelijk is burgerschapsontwikkeling te ‘meten’ en te monitoren. In deze aflevering staan gesprekken voeren over gevoelige onderwerpen in de klas centraal. Hoe pak je dat aan? Wat doe je beter wel en wat ook niet als leerkracht en docent? En hoe je als professional regie op de kwaliteit van het gesprek?

Deze podcast maak ik samen met het Expertisepunt Burgerschap. Samen maken we een reeks van vijf speciale afleveringen over burgerschap in het onderwijs. Van aanleiding naar praktijk, van kennis naar handelen. Volg deze afleveringen en je bent helemaal bij als het gaat om burgerschap! Meer weten? Kijk voor meer informatie op www.expertisepuntburgerschap.nl

Meer informatie over mijn gasten aan tafel:

  • Geerte Savenije, universitair docent bij het Research Institute of Child Development and Education en lerarenopleider bij de Interfacultaire lerarenopleiding (ILO) aan de Universiteit van Amsterdam.
  • Naomi Nagtegaal, docent geschiedenis en maatschappijleer aan het Hervormd Lyceum West. En Naomi heeft een eigen onderneming Naomi Creates waarmee ze educatief materiaal ontwikkelt, workshops en gastlessen geeft.
Bekijk ons gesprek eens op YouTube!

Onderwijsnieuws: oktober

De lijst met nieuws wordt langer en langer. Peter en ik proberen wat overzicht aan te brengen na een week herfstvakantie. Alle onderwerpen die voorbijkwamen deze maand: Kwakzalverprijs naar NVAO (auw!), Influencer Tate veroorzaakt onderwijscrisis, meditatieruimte dicht vanwege seksende studenten, Arjan Lubach en kleuters, bezuinigingen, maatschappelijke diensttijd, telefoons de klas uit (ook in het MBO), te weinig gym, leesbaar schrijven en verstaanbaar praten, wereldranglijst van universiteiten ter discussie en blijkbaar heeft de onderwijsinspectie het te druk.

Deze podcast is ook te vinden via een nieuw kanaal: Top 10 onderwijsnieuws. Maar je kunt natuurlijk ook hier blijven luisteren. Tips of ideeën voor de volgende uitzending? We horen het graag!