management

Hoe kunnen we hiërarchie weer een beetje sexy maken in het onderwijs?

Hiërarchie is al snel een beladen woord in het onderwijs. Het lijkt wel alsof we het liever niet hebben over ‘verticale’ en ‘horizontale’ afstemming in de school. Je ziet dit ook terug in de management literatuur: het gaat vandaag de dag al gauw over platte organisaties (zonder manager), minder management (ieder werkt vanuit eigen talent en zelfsturing) en democratische organisaties (iedereen heeft evenveel zeggenschap). Hoe landen dit soort concepten in de dagelijkse praktijk? Is hiërarchie werkelijk iets van het verleden?

Mijn gasten Francis van Haandel en Linda van Druijten zijn kritisch op al die ideologische beelden over samenwerken en sturen. Meestal werkt het niet en leidt het tot slechte resultaten in het onderwijs. Hiërarchie is volgens hen zelfs noodzakelijk in het onderwijs. Een leider in een school stuurt op kaders en stelt hoge verwachtingen naar teamleden. Hier hoort ook hiërarchie bij: sterker nog, je kunt niet zonder! Leiderschap is cruciaal om te bouwen aan een professionele schoolcultuur, gedeelde werkwijze en hoge onderwijskwaliteit. Hoog tijd om in deze podcast uitgebreid in te gaan op wat leiderschap wel en niet is en hoe de relatie te maken is met een transparante organisatiestructuur. Francis en Linda werken samen vanuit LEF onderwijskwaliteit. Samen organiseren en faciliteren ze hoogwaardige professionaliseringstrajecten in het onderwijs. Meer weten over hun werk? Neem hier een kijkje op hun website!

Tjipcast wordt mede mogelijk gemaakt door:

Klassewerkplek. Wetenschappelijke studies tonen aan dat gelukkige leerkrachten meer betrokken zijn, minder verzuimen en effectiever lesgeven, wat de onderwijskwaliteit verbetert en de werkdruk vermindert. Wil je meer weten over hoe zo’n gelukkige werkplek eruit kan zien? Check dan snel www.klassewerkplek.nl en doe mee!

En Wetenswaardig. Wil jij thematisch onderwijs realiseren, op basis van directe instructie, rijke teksten, en ook nog eens volledig kerndoel dekkend zijn? Wetenswaardig is een compleet uitgewerkte lesmethode voor leraren in het primair onderwijs. Nieuwsgierig? Kijk op www.wetenswaardig.nl voor meer informatie!

Bekijk ons gesprek eens op YouTube!

Is het tijd voor meer vrouwelijk leiderschap?

Vrouwen leiden een team vaak anders dan mannen. In het algemeen kunnen vrouwen beter omgaan met feedback en houden ze gemakkelijker het grotere doel voor ogen, zonder dat hun eigen ego in de weg staat. Maar vrouwen zijn nog steeds ondervertegenwoordigd in besturen en leidinggevende posities. Gelukkig zien we steeds meer vrouwelijke leiders, maar dat is niet vanzelf gegaan. Lange tijd werd leiderschap vooral geassocieerd met mannelijke eigenschappen zoals daadkracht, snelle besluitvorming, bescherming en dominantie over anderen. Daardoor kregen competitiedrang en ego-gedreven leiderschap vaak de overhand. Vrouwen hebben echter een andere manier van leidinggeven, aldus mijn gasten in de studio. Ze luisteren beter, zijn minder gefocust op persoonlijk succes en stellen de ontwikkeling van het team centraal. Het is dan ook hoog tijd om hier uitgebreider over te praten! Wat kunnen mannen bijvoorbeeld van vrouwelijke leiders leren?

In deze aflevering praat ik hierover met Marike Venema, directeur van openbare basisschool de Brederoschool in Groningen. En Marie-Antoinette Hubers, Europe Regional Director van DKG. International Society for woman educators. We blikken terug op hoe vrouwen de afgelopen jaren langzaam meer leidinggevende posities gingen bekleden en wat dit van vrouwelijke professionals vroeg. Ook bespreken we hoe nu wordt gekeken naar vrouwelijk- en mannelijk leiderschap. Is de vrouwelijke emancipatie voltooid? Aan de hand van persoonlijke voorbeelden uit de dagelijkse praktijk gaan we over deze thema’s in gesprek. Hier is link naar de Delta Kappa Gamma Society (in het Engels). En de link naar de Nederlandse DKG vereniging.

Tjipcast wordt mede mogelijk gemaakt door:

Klassewerkplek. Wetenschappelijke studies tonen aan dat gelukkige leerkrachten meer betrokken zijn, minder verzuimen en effectiever lesgeven, wat de onderwijskwaliteit verbetert en de werkdruk vermindert. Wil je meer weten over hoe zo’n gelukkige werkplek eruit kan zien? Check dan snel www.klassewerkplek.nl en doe mee!

Wetenswaardig. Wil jij thematisch onderwijs realiseren, op basis van directe instructie, rijke teksten, en ook nog eens volledig kerndoel dekkend zijn? Wetenswaardig is een compleet uitgewerkte lesmethode voor leraren in het primair onderwijs. Nieuwsgierig? Kijk op www.wetenswaardig.nl voor meer informatie!

Bekijk ons gesprek eens op YouTube!

Hoe leren schoolleiders samen in een stichting?

In deze aflevering ga ik dieper in de vraag hoe schoolleiders binnen een stichting effectief kunnen samenwerken aan curriculumontwikkeling en verbetering. We brengen in kaart hoe schoolleiders in één bestuur, ondanks verschillende onderwijspraktijken, gericht aan een gemeenschappelijke visie en werkwijze kunnen bouwen. Welke gemeenschappelijke structuren zijn behulpzaam? Hoe werk je aan samenhang? Hoe ga je om met verschil? En is dit een werkwijze waar andere scholen ook van kunnen leren? We duiken in onderwerpen zoals de professionele leergemeenschap, de rol van collective teacher efficacy, evidence-informed onderwijs en de rol die schoolleiders spelen in het bevorderen van een lerende organisatie. Luister mee naar deze boeiende dialoog en ontdek de uitdagingen en kansen van samenwerken op stichtingsniveau in het primair onderwijs.

Meer over mijn gasten aan tafel:

Ellen-Nieke Marsman. Directeur van openbare speciale basisschool Wissel in Tiel.

Toy Hertogh. Directeur van openbare basisschool De Distelvlinder in Culemborg.

Jan van de Ven. Directeur content bij Research ED. Research Ed heeft als opdracht het delen van evidence-informed onderwijsinhoud om zo het Nederlandse onderwijs duurzaam te verbeteren.

Deze aflevering maak ik op uitnodiging van Stichting Openbaar Onderwijs Rivierenland (OPO-R) en ResearchED. Hier kun je het koersdocument van OPO-R nog even teruglezen. De werkwijze waar Ellen-Nieke en Toy naar refereren is ge-ent op de high performing school (HPS) methodiek ontwikkeld door Academica University of Applied Sciences.

Bekijk ons gesprek eens op YouTube!

Hoe ga je om met leiderschapsdilemma’s?

Managers komen regelmatig dilemma’s tegen. Dilemma’s zijn keuzes die voor ons liggen die complex van aard zijn en geen eenduidige analysekader kennen. Elke keuze kent voordelen, maar ook weer nadelen. Zo kunnen er meerdere belangen tegelijkertijd spelen of zit er spanning tussen de korte en lange termijn opbrengsten. Hoe ga je als leider om met dit soort dilemma’s? Wat werkt wel en wat werkt niet? En wat voor zelfkennis vraag dit? Hierover praat ik met Alexandra van ’t Geloof. Alexandra is spreker, trainer, docent en coach op het gebied van persoonlijk leiderschap en veranderkunde.

Voor deze aflevering verzamelde ik enkele praktijkvoorbeelden van luisteraars. We kwamen er niet aan toe ze allemaal te behandelen. Wel bespreken we enkele handige conceptuele modellen die bruikbaar zijn om naar je eigen leiderspraktijk te kijken. We staan het meest uitgebreid stil bij het model ‘Tight-Loose-Tight‘. Op YouTube komen de modellen ook in beeld voorbij!

Bekijk ons gesprek eens op YouTube!

Samenwerken over de grenzen van organisaties heen: Hoe doe je dat?

Steeds vaker kijken organisaties over hun grenzen heen om antwoord te geven op urgente maatschappelijke vraagstukken. Allianties kunnen vormen is hierin een belangrijke voorwaarde. Ideeën beginnen vaak klein, maar kunnen uitgroeien tot internationale bewegingen, met grote impact. Over deze beweging, de onderliggende principes en de paradoxen die hierbij in de praktijk naar voren komen schreef hoogleraar Jaap Boonstra met Marcos Eguiguren een nieuw boek. In deze podcast bespreken we de uitgangspunten en werking van maatschappelijke allianties. Ook bespreken we diverse praktijkvoorbeelden, nationaal en internationaal. Tot slot behandelen we twaalf paradoxen die helpen om de dynamiek en levensfasen van allianties beter te begrijpen en te begeleiden.

Wat is narcisme? En wat doet het met mensen? Tjipcast 145 met Eddie Brummelman

In de studio is wetenschapper Eddie Brummelman. Hij schreef het boek ‘Bewonder mij, overleven in een narcistische wereld‘. In ons gesprek bakenen we het begrip narcisme af: Wat is het eigenlijk? Is het een persoonlijkheidskenmerk en waar komt de diepe overschatting bij narcisten vandaan? Narcisten zijn verwikkeld in een constante zoektocht naar bewondering, en wanneer ze deze bewondering mislopen, voelen ze zich gekrenkt en zinnen ze op wraak aldus Brummelman. Je kunt dus ook heel veel last hebben van een narcist. In je werk, maar ook in je relatie! In deze podcast bespreken we het tijdsbeeld waarin we leven. Zou het zo kunnen zijn dat we vandaag meer narcisten ‘opvoeden’ met alle aandacht voor persoonlijke groei, uniek zijn en ongebreidelde aandacht? Luister nu!

Via onderstaande link bekijk je ons gesprek op YouTube:

Vergeet je niet te abonneren op het YouTube kanaal en mis niks.

Can you learn to be a high performance managerial leader? Tjipcast 105 with André de Waal (English)

The research of André de Waal clearly shows that for an organization to perform at the highest level, the key is management. In this podcast we talk about high performance managerial leadership. We discuss De Waal’s High Performance Framework and the role that managers can play in transforming an organization in a high performance organization. We discuss five principes:

1. Future oriented and steadfast and disciplined

2. Informing, communicating and dialoguing & fast decision making and action-taking

3. Improving self and others & high performance in daily life

4. Externally and internally oriented

5. Creative improvement and fact based.

You can also check out the conversation at YouTube:

For Dutch listeners, you can check out the books of André de Waal at the online bookshelf!

De vijf kenmerken van high performance leiderschap. Tjipcast 104 met André de Waal

Leiderschap staat de afgelopen jaren flink in de belangstelling. Er zijn tal definities en mooie verhalen over, maar er wordt maar weinig fundamenteel onderzoek naar gedaan. In deze podcast verkennen we leiderschap in een formele (hiërarchische) positie. Wat doet een excellente ‘managerial leader’ eigenlijk? Welk gedrag laat hij of zij zien en is er eigenlijk een verschil tussen managen en leidinggeven? Daarover praat ik met uitgebreid met André de Waal. André is expert op het gebied van high performance organisaties en toonaangevend auteur en wetenschapper. Hij doet wereldwijd onderzoek naar die excellent presterende organisaties en brengt haarfijn in kaart hoe een manager het verschil kan maken in de praktijk van alledag. In deze podcast bespreken we vijf kenmerken van de ‘excellente leider’. Het is zoeken naar de balans, want een managerial leader dient in staat te zijn om:

  1. Zowel toekomstgericht als standvastig en gedisciplineerd zijn
  2. Zowel informeren, communiceren en de dialoog aangaan als snel besluiten en actie ondernemen
  3. Zowel continu zichzelf en de medewerkers verbeteren als high performing in het dagelijks werk zijn
  4. Zowel extern als intern gericht zijn
  5. Zowel een creatieve verbeteraar als altijd geïnteresseerd in de feiten zijn.

Je kunt het gesprek met André de Waal ook bekijken op het Tjipcast YouTube kanaal:

Vergeet niet de boeken van André te checken op de boekenplank!

Hoe geef je leiding aan een grote onderwijsorganisatie? Tjipcast 099 met Anky Romeijnders

Ik ben in Rotterdam en te gast bij Anky Romeijnders, lid van het college van bestuur van ROC Albeda. In haar portefeuille zit onderwijs, kwaliteit en innovatie. Albeda is een groot ROC. Ze hebben 28 locaties verspreidt over 12 plaatsen in de regio groot Rotterdam Rijnmond en geven aan ongeveer 20.000 studenten onderwijs. Met de samenwerkingspartners erbij opgeteld (MBO, HBO, bedrijven, ziekenhuizen, etc.) komen ze bijna aan 30.000 studenten. Ik ben nieuwsgierig hoe je handen en voeten geeft aan leiderschap in zo’n grote onderwijsorganisatie. Mijn ontmoeting met Anky is best wel bijzonder, omdat ze einde van dit jaar ‘met pensioen’ gaat. We blikken in zekere zin ook terug op haar werkzame leven in het onderwijs. En dat werd een bijzonder gesprek!

Een aantal vragen staan centraal in dit gesprek:

  • Hoe geef je leiding aan een grote onderwijsorganisatie?
  • Hoe blijf je als leider verbinding houden met de collega’s en partners in de regio?
  • Welke invloed heb je als leider?
  • Wat is het belang van een ontmoetingsplek voor studenten in deze Corona tijden?
  • Iedere manager wil graag beter worden in zijn vak, maar hoe doe je dat? Wat is daarin belangrijk?
  • Hoe geef je handen en voeten aan het bouwen van slimme en innovatieve samenwerkingsrelaties met het werkveld?
  • En wat is nu eigenlijk onderwijskundig leiderschap?

Bestaat er zoiets als de vanzelforganisatie? Tjipcast 093 met Simon van der Veer

In deze podcast spreek ik met Simon van der Veer over zijn nieuwe boek ‘De vanzelforganisatie‘. We bespreken wat zelforganiserend vermogen precies is en hoe het werkt in organisaties. Onze cultuur is doordrongen van het maakbaarheidsgeloof, waardoor we voortdurend organisaties willen veranderen en (re)organiseren. We hebben er prachtige namen voor zoals zelfsturende teams, dienend leiderschap en netwerkorganisaties. Meestal leidt dit tot een wildgroei aan beleid, bazen en bureaucratie. Hoe komt dat? En kan het ook anders? Is het mogelijk de kracht en dynamiek van mensen zelf te benutten om te werken aan verbetering in het dagelijks werk?

Je kunt dit gesprek ook bekijken op het Tjipcast YouTube kanaal: