Episode Archives

Welke rol speelt een krachtig lerend netwerk voor startende leraren in het onderwijs?

Vandaag ben ik in Eindhoven. Dit keer neem ik de podcast op in het Van Abbemuseum. Museum voor hedendaagse kunst middenin de stad. Samen met een groep onderwijsprofessionals kijken we in deze podcast terug op de pilot ā€˜doorlopende begeleiding startende lerarenā€™. Er kan nu geoogst worden waar de afgelopen drie jaar hard aan is gewerkt. We gaan het hebben over ontwikkelkracht van starters en het belang van een lerend netwerk wat uitnodigt om samen te werken, te professionaliseren in je vak en met plezier te blijven leren! Om mij heen zit dus ook onderwijs publiek en die doen mee in de podcast door vragen te stellen en op enkele stellingen te reageren.

Aan tafel zitten:

  • Claudia van Eggelen-Lammerding, projectleider ‘doorlopende begeleiding startende leraren’, werkveldcoƶrdinator Partnerschap Opleiden in de School (POS), coach en coƶrdinator bovenschools coaches bij ATO-Scholenkring.
  • Patrick Scheijvens, schooldirecteur bij OKC Het Maasveld, een openbaar kindcentrum Het Maasveld in Tegelen en Patrick is lid van het projectteam.

Meer weten over dit bijzondere samenwerkingsinitiatief? Nieuwsgierig geworden naar de mooie producten die zijn gemaakt? Ga dan naar www.partnerschapopleidingindeschool.nl. En check zeker ook eens de POScast gemaakt door Claudia en Patrick!

Waarom gaat leren niet vanzelf? 10 inzichten voor de leerkracht

In deze podcast ga ik in gesprek met Anna Bosman en Robin van Rijthoven. Ze vertaalde het befaamde onderwijsboek ‘Why don’t students like school?’ geschreven door cognitief psycholoog Daniel Willingham. Het boek geeft op onderzoek gebaseerde inzichten en onderbouwing hoe wij mensen leren en denken. Op basis van deze kennis biedt het boek 10 inzichten voor de leerkracht die direct toepasbaar zijn tijdens het lesgeven en in de klas.

Vragen die in deze podcast voorbijkomen zijn onder andere: Wat is het belang van achtergrondkennis wanneer we leren? Hoe komt het dat leren van nature ’traag’ is? Waarom is oefening en herhaling zo belangrijk? Waarin lijken leerlingen op elkaar en hoe kan je die overeenkomsten benutten tijdens het lesgeven? Waarom loont hard werken ten opzichte van natuurlijke aanleg? Is het zinvol om ICT te gebruiken tijdens instructie en herhaling? En natuurlijk nog veel meer!

Ik wil het boek van harte aanbevelen! Sterker nog, ik ben van mening dat iedereen die ‘iets met onderwijs doet’ baat heeft bij het lezen van dit boek. Bestel Waarom leren niet vanzelf gaat via deze link en je hebt het morgen in huis!

Robin van Rijthoven en Anna Bosman zijn beiden verbonden aan de eerste volledig universitaire lerarenopleiding voor het primair onderwijs, genaamd Pedagogische Wetenschappen van Primair Onderwijs (PWPO) van de Radboud Universiteit Nijmegen. Wij zijn collega’s. Ik doceer in de Master Curriculum Ontwikkeling voor Primair Onderwijs (COPO) en verzorg samen met Erik Meester de leergang Curriculumontwikkeling op school voor schoolleiders.

Bekijk ons gesprek eens op YouTube!

Hoe kan werkgeluk een antwoord geven op het leraren- en schoolleiderstekort in Nederland?

Flevoland heeft een groot tekort aan leraren en schoolleiders. Op sommige plekken is Flevoland vergelijkbaar met steden als Amsterdam en Rotterdam. Er wordt steeds meer onderzoek gedaan om verklaringen te vinden voor de huidige problemen in het onderwijs. Gek genoeg komen er dan weinig scholen aan het woord die hun onderwijs juist goed op orde hebben. Waar collega’s graag werken en zelfs werkgeluk ervaren! Wat kunnen we van hen leren? Hoog tijd om in te zoomen op deze succesvolle schoolpraktijken! Ik praat in deze aflevering met collega’s van basisschool De Driemaster in Almere. Dit jaar zijn ze klassewerkplek geworden. De Driemaster zet expliciet in op werkplezier en vakmanschap. Hierover gaan we in gesprek in deze podcast. Concreet en to-the-point.

Thema’s die we bespreken zijn ondermeer: leidinggeven vanuit vertrouwen, hoe doe je dat? Hoe maak je in het team tijd en ruimte voor professionalisering en leren in het werk? Wat voor begeleidingsvorm werkt het beste voor startende onderwijsprofessionals? Hoe breng je focus aan met je team? Wat zijn handige tips en tricks voor collega’s die ook aan de slag willen met werkgeluk?

Mijn gasten aan tafel:

  • Michelle Brown, directeur van christelijke basisschool De Driemaster in Almere
  • Rolf de Ruiter (schoolleider in opleiding bij de Driemaster) en 
  • Marjolein Slootweg (leerkracht groep 7/8, rekenspecialist en MT-lid)

Deze aflevering maak ik samen met Klassewerkplek. Dit jaar brengen we samen scholen in kaart die erin slagen werk te maken van werkgeluk in het onderwijs en het predicaat Klassewerkplek dragen. We leggen de relatie met kwaliteit, samenwerken en hoge verwachtingen naar leerlingen! Kijk voor meer informatie op www.klassewerkplek.nl

Bekijk ons gesprek eens op YouTube!

Waarom doen we de dingen zoals we ze doen in het onderwijs?

Claire Boonstra is een bekende onderwijsvernieuwer in Nederland. Ze houdt al jaren een pleidooi om ons onderwijs radicaal te transformeren. Zo dient ons onderwijs kinderen meer ruimte te bieden om zichzelf te leren ontdekken, in verbinding met de natuur en omgeving zodat ze hun potentieel kunnen ontdekken. Een vaststaand curriculum met overdreven veel aandacht veel aandacht voor toetsing staat hier haaks op.

In deze podcast ga ik uitgebreid in gesprek met Claire. We bespreken wat de bedoeling van onderwijs volgens haar zou kunnen zijn, wat voor uitdagingen dit met zich meebrengt en hoe dit soort ideeƫn van de grond kunnen komen in Nederland. Ik leg haar ook enkele vraagstukken voor gericht op leren lezen, kennis van de wereld opdoen en gelijke kansen voor iedereen.

Claire is co-auteur van het onderwijsvragenboek en initiatiefnemer van de film Wat is het doel van onderwijs? Ze is daarnaast oprichter van Operation Education, een actieve community waar de pioniers op het gebied van regeneratieve educatie elkaar ontmoeten en met elkaar werken aan regeneratief onderwijs; onderwijs dat bijdraagt aan het welzijn van individu, samenleving en planeet.

Bekijk ons gesprek eens op YouTube!

Hoe is onderwijs de grote gelijkmaker?

Onderwijs wordt nog steeds gezien als de grote gelijkmaker in onze samenleving. Hier wordt veel over geschreven en gezegd door experts, wetenschappers, politici en beleidsmakers. Maar hoe raken deze ideeƫn en opvattingen de praktijk van alledag? Hoe geef je bijvoorbeeld les als leerlingen zonder ontbijt de school binnenkomen? Wat is het belang van kennis voor kinderen die niet met hun ouders naar de bibliotheek, het museum of boekhandel gaan?

Tijd om de praktijk aan het woord te laten. Ik ga in gesprek over gelijke kansen met de onderwijsprofessionals die zelf voor de klas staan en hier leiding aan geven. Aan tafel zitten Annemarie van den Berg, directeur van De Groene Vallei, Suzanne Schuijt, leerkracht in groep 4 en Marije Verkerk-Prins, kwaliteitscoƶrdinator. De Groene Vallei is onderdeel van SKOVV, Stichting Katholiek Onderwijs Veluwe-Vallei.

We bespreken de impact van onderwijs op de leerlingen uit de buurt en hun ouders. Over ontbijten voordat school begint, de schoolweging, het belang van hoogwaardig onderwijs met hoge verwachtingen en waarom toegang tot kennis de essentie is van gelijke verwachtingen. Ook bespreken we hoe wetenschappelijk geĆÆnformeerd les te geven, waarom het kennen van je populatie zo belangrijk is, de invulling van co-teaching en het handen en voeten geven aan voortdurende samenwerking als schoolteam.

Bekijk ons gesprek eens op YouTube!

Onderwijsnieuws: april 2024

Het is april en ik heb het nog nooit zo koud gehad in deze maand. Ik dacht dat het alleen maar warmer ging worden door de klimaatverandering? En het blijft ook maar regenen. Er is ook goed nieuws, want Peter gaat weer op meivakantie. Maar maak je geen zorgen, we hebben al het relevante onderwijsnieuws voor je op een rij gezet! Zodat je gerust de laptop kunt dichtklappen, het lokaal kunt afsluiten en van twee wekenĀ welverdiende rust kunt genieten.

Alle onderwerpen die voorbijkwamen deze maand:

Schaken op school is goed voor alles. Of kun je net zo goed gaan voetballen? –Ā Burgerschap nieuw verplicht examenonderdeel voor mbo-studenten, ook voor het hbo en wo? –Ā Kabinet wil dat schoolleiders en leerkrachten meer te zeggen krijgen over lesmethoden, toetsen en geld – Urenuitbreiding moet lerarentekort helpen bestrijden – Bewegingsarmoede – Vmbo, havo en vwo in Ć©Ć©n klas: het werkt (behalve voor de leraar) – Accountantsbureau KPMG Nederland heeft een boete van 25 miljoen dollar gekregen vanwege examenfraude – Vrouwen houden universiteit draaiende, maar krijgen geen waardering – Zo strijdt Utrecht tegen ongelijkheid tussen basisschoolleerlingen – De Staat van het onderwijs – Extern ingehuurde docenten bijna twee keer zo duur – School tijdens Eid al-Fitr?

Deze podcast is ook te vinden via een nieuw kanaal: Top 10 onderwijsnieuws. Maar je kunt natuurlijk ook hier blijven luisteren. Tips of ideeƫn voor de volgende uitzending? We horen het graag!

Wat is het geheim van een goede medewerkersreis voor startende schoolleiders?

Het schoolleiderstekort is in Nederland op sommige plekken groter dan het lerarentekort. Het is daarom belangrijk na te denken hoe ervaren managers (bijvoorbeeld werkzaam in de zorg of financiĆ«le sector) kunnen zij-instromen in het onderwijs. De zogeheten ‘medewerkersreis‘ biedt hier interessante perspectieven op. Het gaat over de start van je reis, de intake en de belangrijke tussenstops om op een duurzame manier verbonden te blijven aan het onderwijs. Deze reis maakt wel degelijk het verschil! Teveel professionals in het onderwijs verlaten de sector na relatief korte tijd. Zeker ook schoolleiders!

De vraag is dus: Hoe voorkom je dat? En hoe slaag je erin schoolleiders wel aan je te binden als school? Bestuur en misschien wel regio? Hierover ga ik in gesprek met Gerdo van den Burg, directeur bij basisschool Het Atelier in Zwolle. Gerdo is zij-instromer. En Inge Brummel, HR adviseur bij Stichting Openbaar Onderwijs Zwolle. OOZ biedt onderwijs aan in de regio Zwolle en regio op 37 scholen. Er werken meer dan 2.000 onderwijsprofessionals en er gaan ongeveer 12.000 leerlingen naar een OOZ school. Deze aflevering is gemaakt in samenwerking met het Arbeidsmarktplatform primair onderwijs.

Bekijk ons gesprek eens op YouTube!

Hoe vinden vluchtelingen hun weg in de Nederlandse samenleving? En welke rol speelt onderwijs hierin?

Helaas vluchten er nog steeds jonge mensen hun geboorteland vanwege vervolging, oorlog of geweld. Soms zijn dit studenten die in Nederland hun studie weer proberen op te pakken. Hoe vinden deze jonge mensen hun weg in de Nederlandse samenleving? Is het mogelijk ‘deze professionele draad’ weer op te pakken? En hoe worden vluchtelingstudenten gevormd door hun historie en levensloop?

Het project De poort van hoop van Hogeschool Utrecht voerde een actie-onderzoek uit naar bovenstaande identiteitsvragen. Het doel van dit onderzoek is om meer zicht te krijgen op het zoekproces van vluchtelingstudenten in hun nieuwe samenleving en de vele keuzes waar zij voor komen te staan. Ze schreven er een bijzonder boek over! In deze podcast ga ik met Hanke Drop en Oumar Barry in gesprek over hun bevindingen en inzichten.

Meer over mijn gasten:

Hanke Drop, van huis arabist en islamoloog. Hanke is senior onderzoeker bij de hogeschool Utrecht, specifiek bij de opleiding kunstvaktherapie bij het lectoraat normatieve professionalisering.

Oumar Barry. Hij ontvluchtte Guinee in West-Afrika. Oumar woont nu in Nederland en volgde een Master interculturele communicatie aan de Universiteit Utrecht. Hij is ook medeoprichter van de Andin Foundation. Deze stichting zet zich in om bruggen te slaan tussen Nederland en verschillende landen die in ontwikkeling zijn. Oumar is ook commissielid bij de gemeenteraad van Utrecht voor de partij Ć©Ć©n Utrecht, met in de portefeuille jeugd, welzijn en sport.

Meer weten over het boek? Check deze link!

Bekijk ons gesprek eens op YouTube!

Wat is de staat van ons onderwijs anno 2024?

De Staat van het Onderwijs is het jaarlijkse verslag van de Inspectie van het Onderwijs over wat er goed gaat in het onderwijs en waar verbeterpunten liggen. Het rapport is gisteren verschenen en ik ga erover in gesprek met Ria Westendorp. Ria is waarnemend inspecteur-generaal van het onderwijs en directeur Toezicht Primair Onderwijs en Kinderopvang bij de Inspectie van het Onderwijs.

Aan het gesprek doen mee: Vincent Edelman, leerkracht in groep 7 en 8 bij basisschool ā€˜t Schrijverke in Hellevoetsluis en Master student Curriculum Ontwikkeling van Primair Onderwijs (COPO) aan de Radboud Universiteit. En Anneke Huiskamp, directeur van DaniĆ«l de Brouwerschool in Wilp, een katholieke regioschool voor speciaal en voortgezet speciaal onderwijs.Ā 

We bespreken de volgende thema’s in de podcast: stand van zaken basisvaardigheden primair onderwijs, effecten van ondermaats onderwijs op gelijke kansen, het belang van een krachtige kwaliteitscyclus, de rol van besturen en koepels, organisatie en inrichting (autonomie, vrijheid of vrijblijvendheid), passend onderwijs en samenwerking over grenzen van scholen heen, het lerarentekort, burgerschap en herstelopdrachten, tijd voor een innovatieverbod (?) en tot slot bespreken we enkele langere lijnen die in het rapport naar voren komen.

Je kunt de staat van het onderwijs 2024 hier downloaden. En hier vind je het artikel waar Vincent op het einde van het gesprek naar refereerde gericht op gaten dichten met kennis in relatie tot gelijke kansen.

Bekijk ons gesprek eens op YouTube!

Waarom is het tijd voor ambitiebewust onderwijs?

We vinden het tegenwoordig bijna vanzelfsprekend dat studenten en professionals (hoge) ambities hebben. Toch is dit veel minder het geval wanneer we aan kinderen denken die naar de school gaan. Maar het blijkt dat kinderen wel degelijk ambities hebben. Dat kan heel concreet zijn (ik wil de beste keeper worden van Nederland) of breder (ik wil alles leren over vliegtuigen). Volgens mijn gasten is het de moeite waard om deze ‘doelen’ met leerlingen te bespreken. En om ze zelfs om te zetten naar actie. Volgens Froukje en Jolien maakt dit ‘leerenergie’ los. Het kan zijn dat er dieper liggende gedachten onder deze ambities schuilgaan of hele concrete persoonlijke ervaringen. Het zorgt ervoor dat leerlingen in aanraking komen met nieuwe werelden en bijzondere ervaringen opdoen.

Froukje heeft een onderzoek gedaan naar de relatie tussen ambities van kinderen en leren. En nu is ze samen met scholen een beweging gestart om werk te maken van ambitie bewust onderwijs. Jolien doet hier als leerkracht aan mee en deelt in de podcast haar ervaringen om dit soort gesprekken en projecten uit te voeren met leerlingen.

Over mijn gasten:

  • Froukje Hoobroeckx is onderwijsadviseur bij Sardes, een onderwijskundig onderzoeks- en adviesbureau. Eerder stond ze voor de klas als docent Nederlands in het voortgezet onderwijs en was ze schooldirecteur in het primair onderwijs.
  • Jolien van der Ven is leerkracht op de Lukasschool in Utrecht en samen met Annelies Maas Ć©Ć©n van de kartrekkers van de ambitieclub op haar school.

Bronnen die in het gesprek voren kwamen:

Kansen vergroten met ambitiebewust onderwijs

Vitamines voor groei, ontwikkeling voeden vanuit de self-determinatie theorie

De Grit factor, de kracht van passie en doorzettingsvermogen

Over het essay: Waar een wil is .. Over ambities van leerlingen benutten en bevorderen

Bekijk ons gesprek eens op YouTube!