docentenopleiding

Wat kan het onderwijs leren van vakwedstrijden zoals Skills The Finals?

Vandaag ben ik te gast bij Skills The Finals. Het grootste beroepenevenement van Nederland. In de Brabanthallen Den Bosch is een heuse arena opgebouwd vol vakmanschap met hele gave vakwedstrijden en toffe activiteiten om beroepen uit te proberen. Op een locatie met een grootte van meer dan zeven voetbalvelden wordt er door ruim 600 vmbo’ers en mbo’ers gestreden om de titel Nederlands kampioen in zijn/haar vakgebied. Denk aan metselen, bloemwerk, fashion, verpleegkundige handelingen, brood bakken, apothekerassistent, lassen en nog veel meer! Er komen hier meer dan 25.000 bezoekers op af. 90% van de mbo-instellingen en 175 vmbo scholen doen aan de vakwedstrijden mee! Echt een onderwijs evenement van een andere orde. En ik ga hier een live podcast opnemen met meer dan 200 onderwijsmanagers, bestuurders en onderwijsleiders over het sluitstuk van de vakwedstrijden: de impact van Skills The Finals. Ook slaan we de brug naar krachtig en duurzaam onderwijs. Hoe kunnen we dit soort vakwedstrijden een duurzame plek geven in het (beroeps) onderwijs van Nederland?

Ik ga hierover in gesprek met Dominique Majoor, lid van het college van bestuur van het Koning Willem I College, Judith Veltman, directeur zorg en welzijn bij het ROC van Amsterdam – Flevoland en Linda Baeten-Vervoort, docent apothersassistent en skills coördinator bij Summa. Tussendoor doet het publiek mee door vragen te stellen en te reageren op diverse stellingen die ik hen voorleg. Dank aan Skills The Finals voor deze geweldige kans om hier een LIVE podcast op te kunnen nemen!

#SkillsTheFinals #STF26 #LOBX #SkillsHeroes #SkillsTalents #mbo #vmbo #vakwedstrijden

Bekijk ons gesprek eens op YouTube!

In gesprek over de zoektocht naar een toekomstbestendig curriculum voor alle lerarenopleidingen in Nederland (LIVE podcast)

Het is maandag 16 maart en ik ben te gast bij het Velon congres 2026. Velon staat voor de vereniging van lerarenopleiders in Nederland. Velon staat voor de beroepsstandaard voor lerarenopleiders die wordt samengesteld met het beroepsveld. Het thema van op dit congres is eigenwijs en eigentijds opleiden. Centraal deze aflevering staan dan ook de lerarenopleidingen tot leraar basisonderwijs en hun uitdaging om binnen alle wettelijke en bestuurlijke kaders te komen tot een studeerbaar, samenhangend én evidence-informed curriculum. En dan liefst ook nog eigenwijs en eigentijds.

Het landelijk overleg van de lerarenopleidingen basisonderwijs (LOBO) heeft een poging ondernomen om de samenhang tussen alle verschillende kaders te ontdekken en daarmee ook een brug te slaan naar het advies Bekwaamheid beter borgen uitgebracht door de Onderwijsraad. Dit is geen gemakkelijke opdracht, want het raakt diverse complexe kwesties rondom onderwijskwaliteit, opleiden, maar ook de pluriformiteit van ons bestel en de diversiteit van opleidingsinstituten. Hoe gaan we hiermee om? Wat is noodzakelijk en haalbaar de komende jaren?

Ik ga over deze vragen in gesprek met mijn tafelgasten:

Karin van Weegen, voorzitter van het LOBO (Landelijk Overleg Lerarenopleiding Basisonderwijs). LOBO is de initiatiefnemer van deze dialoog.

Helma Oolbekkink, lector professionaliteit van leraren verbonden aan de Hogeschool Arnhem en Nijmegen. Was eerder de voorzitter van de VELON: De beroepsvereniging voor lerarenopleiders. Schreef een ‘white paper’ met de titel “Leraren opleiden in het oog van de storm.”

Simone Fomenko, leerkracht en specialist hoogbegaafdheid bij de Veluwse Onderwijsgroep en hoofdbestuurslid primair onderwijs bij de Aob. Ze was lid van de schrijfgroep herijking bekwaamheidseisen.

Hein Broekkamp, senior raadsadviseur bij de Onderwijsraad. Hij heeft meegeschreven aan het advies Kwaliteit beter borgen.

En tussendoor doet het publiek mee door vragen te stellen en doen Annelies Opstraat (directeur toezicht middelbaar beroepsonderwijs en hoger onderwijs bij de Inspectie van het Onderwijs) en Sjoerd de Jong (senior beleidsmedewerker Ministerie van OC&W op gebied van de lerarenopleidingen) mee aan de dialoog.

Deze aflevering in samenwerking met het Landelijk Overleg Lerarenopleiding Basisonderwijs (LOBO).

Bekijk ons gesprek eens op YouTube!

Tijdstempels

00:05 – Introductie en welkom

02:50 – Zoektocht en aanleiding

04:30 – Evidence-informed curriculum voor alle opleidingen?

08:30 Samen met werkgevers en beroepsgroep optrekken

08:44 Perspectief van de Onderwijsraad

11:07 Verschillende zienswijzen en perspectieven

13:20 Startende leerkrachten moeten de basis leren

14:45 Diversiteit en verschil tussen opleidingen

16:14 Veel overleggen en rapporten schrijven, heeft dat zin?

19:30 Een landelijke toets?

21:50 Kaders toetsbaar maken

22:10 Welk perspectief hanteert de inspectie?

22:55 Bekwaamheidseisen waren te abstract

25:40 Vragen we niet teveel van starters?

28:07 Vraag uit de zaal

29:10 Kerndoelen en eindtermen zijn breder dan rekenen en taal

30:45 Pluriformiteit en het belang van verscheidenheid

33:10 Hoe maak je er een curriculum van?

34:25 Hoe nu verder?

36:00 Dilemma’s en spanningsvelden rondom gelijke kansen

37:20 Afstemming tussen scholen en opleiders

38:20 Goed onderwijs kan je niet alleen

39:10 Slot en reflectie, afronding

Hoe word je een goede lerarenopleider?

Lerarenopleiders spelen een hele grote rol in het onderwijs van vandaag. Ze geven immers onderwijs over hoe je onderwijs moet geven. En scholen onderwijsprofessionals tussentijds bij. Dit gaat niet alleen over specifieke vakkennis, maar ook over noodzakelijke bekwaamheden zoals bijvoorbeeld klassenmanagement en instructie. In Nederland bestaan deze lerarenopleiders inmiddels meer dan 50 jaar. Wat zijn nu de kenmerken van een goede lerarenopleider? Hoe reageren opleidingen op de uitdagingen die er momenteel in het funderend onderwijs zijn? En is er iets te zeggen over de komende 50 jaar?

In deze aflevering ga ik over deze vragen (en meer) in gesprek met Helma Oolbekkink en Bruno Oldeboom. Helma is lector professionaliteit van leraren aan de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen en voorzitter van de VELON (de vereniging van, voor en door lerarenopleiders). Bruno is hogeschoolhoofddocent didactiek verbonden aan de Windesheim hogeschool en lid van het lectoraat onderwijsinnovatie en ICT. We bespreken de rol van een professionele normatief kader, het belang van scholing en de bouwstenen van een krachtig leer-werktraject voor startende professionals. Ook komt de beroepsstandaard voor lerarenopleiders aan bod: hoe is die veranderd en wat vraagt dat van het dagelijks vakmanschap in en rondom de school?

Tjipcast wordt mede mogelijk gemaakt door:

Klassewerkplek. Wetenschappelijke studies tonen aan dat gelukkige leerkrachten meer betrokken zijn, minder verzuimen en effectiever lesgeven, wat de onderwijskwaliteit verbetert en de werkdruk vermindert. Wil je meer weten over hoe zo’n gelukkige werkplek eruit kan zien? Check dan snel www.klassewerkplek.nl en doe mee!

En Wetenswaardig. Wil jij thematisch onderwijs realiseren, op basis van directe instructie, rijke teksten, en ook nog eens volledig kerndoel dekkend zijn? Wetenswaardig is een compleet uitgewerkte lesmethode voor leraren in het primair onderwijs. Nieuwsgierig? Kijk op www.wetenswaardig.nl voor meer informatie!

Bekijk ons gesprek eens op YouTube!

Hoe komt de beginnende leraar in de beste startpositie?

De Nederlandse lerarenopleidingen vormen een belangrijke basis voor kwalitatief goed onderwijs in Nederland. Er is echter in toenemende mate kritiek op deze opleidingen. In hoeverre kijken opleidingen zelf kritisch in de spiegel als het gaat om de zorgwekkende lees- en rekenresultaten in het primair- en voortgezet onderwijs? Zijn opleidingen niet veel te veel verstrengeld met landelijke belangenorganisaties en besturen in Nederland? Is er daarom een nogal defensieve teneur merkbaar als het gaat om voorstellen voor ingrijpende (meer resultaatgerichte) wijzigingen in het bestel? Kan het anders? En hoe dan?

Redacteuren Ton van Haperen, Sezgin Cihangir en Anna Bosman brachten over deze vragen een nieuw boek uit: Pole position, de beginnende leerkracht verdient de beste startpositie. In deze aflevering spreek ik met Ton van Haperen en Sezgin Cihangir over het waarom van dit boek, de belangrijkste kernpunten, de onderbouwing hiervan en de weg vooruit. In dit boek presenteren toonaangevende onderwijsexperts tien handvatten hoe de professionalisering van leerkrachten gericht beter en slimmer kan. Een hoopvolle, concrete en waardevolle ambitie! Dit boek is uitgebracht door de Stichting meer leren op school.

Tjipcast wordt mede mogelijk gemaakt door:

Klassewerkplek. Wetenschappelijke studies tonen aan dat gelukkige leerkrachten meer betrokken zijn, minder verzuimen en effectiever lesgeven, wat de onderwijskwaliteit verbetert en de werkdruk vermindert. Wil je meer weten over hoe zo’n gelukkige werkplek eruit kan zien? Check dan snel www.klassewerkplek.nl en doe mee!

En Wetenswaardig. Wil jij thematisch onderwijs realiseren, op basis van directe instructie, rijke teksten, en ook nog eens volledig kerndoel dekkend zijn? Wetenswaardig is een compleet uitgewerkte lesmethode voor leraren in het primair onderwijs. Nieuwsgierig? Kijk op www.wetenswaardig.nl voor meer informatie!

Bekijk ons gesprek eens op YouTube!

Wat is belangrijk dat leraren leren?

De kwaliteit van de lerarenopleidingen in Nederland ligt de afgelopen onder een vergrootglas. Er is veel discussie over wat een leraar wel of niet zou ‘moeten kunnen’. Het is een centrale vraag bij het uitwerken van het beroepsbeeld voor leraren. Ook om hier bijvoorbeeld meer centrale regie op te kunnen voeren. Anne Fleur Kortekaas en Fred Janssen doen onderzoek naar deze vraagstelling. Ik ga uitgebreid met ze in gesprek over het belang van een leven-lang leren van leraren. Ze onderbouwen in dit gesprek het belang om de inrichting van opleidingen en voortgaande professionalisering te laten informeren door wat we weten over goed onderwijzen en over leren van leraren.

In deze aflevering bespreken we de huidige wetenschappelijke inzichten over het leren van leerkrachten, vergelijken dit met het buitenland en bespreken eerste denkrichtingen en ideeën over ‘geïntegreerd opleiden’ aan de hand van beroepstaken. Om vervolgens stil te staan bij de vraag hoe hier vanuit samenhang en waardering regie op te voeren in Nederland.

Meer over mijn gasten aan tafel:

Anne Fleur Kortekaas is universiteit hoofddocent onderwijswetenschappen aan de Vrije Universiteit Amsterdam en opleidingsdirecteur van de Educatieve Master Primair Onderwijs (EMPO)

Fred Janssen is hoogleraar didactiek van de Natuurwetenschappen en directeur van het Interfacultair Centrum voor Lerarenopleiding, Onderwijsonderzoek en Nascholing van de Universiteit Leiden (ICLON)

Het whitepaper ‘Wat is belangrijk dat leraren leren’ biedt een integratie van inzichten uit onderzoek naar leren van leraren. Het whitepaper ‘Gemeenschappelijk taal voor goed onderwijzen‘ heeft de ondertitel: Een ontbrekende schakel voor samen opleiden en professionaliseren in onderwijsregio’s en bevat een synthese van inzichten over goed onderwijzen.

Bekijk ons gesprek eens op YouTube!

Is het tijd dat de leerkracht zijn ambacht terugclaimt? Tjipcast 101 met Jan van de Ven

In deze eerste podcast van 2021 spreek ik met Jan van de Ven. Jan is ruim twaalf jaar leraar basisonderwijs en stond als leerkracht in groep 1 t/m 8. Hij verwierf grote bekendheid toen hij samen met Thijs Roovers de actiegroep PO in actie oprichtte en in 2017 met tienduizenden collega-leraren in hun kielzog de bestuurlijke en politieke onderwijspolder wakker schudde. Inmiddels zijn hier 44.000 leerkrachten bij aangesloten en is er een Lerarencollectief opgericht. Centrale boodschap is telkens weer: het is aan de leerkracht zelf om de eer van hun vak hoog te houden. Dat vraagt betrokkenheid, vakmanschap, goede informatievoorziening en betere vertegenwoordiging. De tijd is voorbij dat politici zonder kennis van zaken praten over onderwijsveranderingen zonder dat hier leerkrachten bij vertegenwoordigd zijn! Over deze ‘bottom-up’ beweging, verdere toekomstplannen en inhoudelijke doelstellingen praat ik uitgebreid met Jan.

Je kunt dit gesprek ook bekijken op het Tjipcast YouTube kanaal:

Er is meer leuk nieuws! In maart 2021 verschijnt het boek ‘Leraar, durf te claimen!‘ geschreven door Jan en Thijs. Over hoe leraren samen steeds verder de regie terug kunnen nemen op hun vak.

Waarom roept Curriculum.nu zoveel weerstand op? Tjipcast 089 met Wim van de Hulst

Met wiskundedocent Wim van de Hulst ga ik in gesprek over de grootschalige onderwijsvernieuwing Curriculum.nu. Curriculum.nu is een vernieuwingsproces dat vanuit het ministerie in gang is gezet om het curriculum voor zowel basisonderwijs (PO) als de onderbouw van het voortgezet onderwijs (VO) ingrijpend te herzien. Wat zijn de doelen precies en waarom leidt de aanpak in het werkveld nu eigenlijk tot zoveel weerstand? Wim van de Hulst heeft het proces de laatste anderhalf jaar nauwgezet bestudeerd en deze zomer een uitgebreide analyse geschreven. In deze aflevering van Tjipcast verkennen we een aantal van de bezwaren tegen Curriculum.nu en we bespreken de politieke en beleidsmatige besluitvorming. Klopt het beeld van een olietanker die koste wat het kost zijn koers vasthoudt? 
Wim stelt zichzelf vooral ook de vraag hoe het proces zo omgebogen zou kunnen worden dat het juist wel tot een positieve impuls voor het onderwijs zou kunnen leiden. Het onderwijs dat immers toch al in zulk zwaar weer verkeerd! En wat is de rol van de Tweede Kamer eigenlijk in het proces? We proberen een aantal zaken wat helderder te krijgen.

Bekijk hieronder het gesprek met Wim op het Tjipcast YouTube kanaal:

Linkjes naar boeken en websites die in het gesprek naar voren kwamen: